ຂປລ. ຊາດລາວ ເປັນຊາດໜຶ່ງທີ່ມີປະຫວັດສາດຍາວສານ ແລະ ມີທີ່ຕັ້ງພູມລຳເນົາຢູ່ໃນພາກພື້ນແຫລມອິນດູຈີນ ມາແຕ່ສະໄໝບູຮານ.​ ຕະຫລອດໄລຍະອັນຍາວນານ ປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າໄດ້ຮ່ວມກັນສ້າງສາປະເທດຊາດ, ສ້າງສັນວັດທະນະທຳ, ຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ວິຖີຊີວິດອັນຫລາກຫລາຍຈົນກາຍເປັນມໍລະດົກອັນລ້ຳຄ່າຂອງຊາດ.

          ອີງຕາມການຄົ້ນຄວ້າດ້ານຊົນເຜົ່າໃນໄລຍະຕ່າງໆ ເຄີຍມີການຈັດແບ່ງປະຊາຊົນລາວອອກເປັນ 3 ກຸ່ມໃຫຍ່

ແລະ ມີຊື່ເອີ້ນກຸ່ມຕ່າງກັນ. ໃນ 3 ກຸ່ມໃຫຍ່ນີ້ປະກອບມີ 68 ເຜົ່າຊົນ, ແຕ່ຍ້ອນມີການສໍາຫລວດ ແລະ ສຶກສາຄົ້ນຄ້ວາກ່ຽວກັບຊົນເຜົ່າຢູ່ໃນລາວມາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຈຳນວນຊົນເຜົ່າກໍມີການປັບປ່ຽນຕາມຜົນການຄົ້ນຄວ້າ. ໃນປີ 1985 ມີການລະບຸຈຳນວນ 47 ຊົນເຜົ່າ ແລະ ຕໍ່ມາຜ່ານການຄົ້ນຄວ້າຈັດແບ່ງຊື່ເອີ້ນຊົນເຜົ່າຢ່າງເປັນລະບົບ, ກອງປະຊຸມຄົ້ນຄວ້າປຶກສາຫາລືຊື່ເອີ້ນຂອງເຜົ່າ ໃນ ສປປ ລາວ ວັນທີ 14-15 ສິງຫາ 2000 ໄດ້ກຳນົດຈຳນວນ 49 ເຜົ່າ ແລະ ມີ 4  ໝວດໃຫຍ່ ໂດຍອີງໃສ່ຄວາມຄ້າຍຄືກັນທາງດ້ານພາສາ. ຕໍ່ມາກອງປະຊຸມສະໄໝສາມັນເທື່ອທີ 6 ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ VI ໄດ້ມີມະຕິຕົກລົງສະບັບເລກ ທີ 213/ສພຊ, ລົງວັນທີ 24 ພະຈິກ 2008 ກ່ຽວກັບການຮັບຮອງຮັບເອົາຊື່ເອີ້ນ ແລະ ຈໍານວນຊົນເຜົ່າໃນ ສປປ ລາວ ວ່າ: ມີພຽງຊາດດຽວເອີ້ນວ່າຊາດລາວ ແລະ ມີ 49 ຊົນເຜົ່າ ຊຶ່ງບາງຊົນເຜົ່າຍັງປະກອບມີຫລາຍ ແຊງຕື່ມອີກ ໄດ້ຈັດຕາມ 4 ໝວດພາສາຄື: ໝວດພາສາລາວ-ໄຕ ມີ 8 ຊົນເຜົ່າ, ໝວດພາສາມອນ-ຂະແມມີ 32 ຊົນເຜົ່າ, ໝວດພາສາມົ້ງ-ອີວມຽນ ມີ 2 ຊົນເຜົ່າ ແລະ ໝວດພາ ສາຈີນ-ຕີເບດ ມີ 7 ຊົນເຜົ່າ ແລະໃນ ວັນທີ 05 ທັນວາ 2018, ກອງປະຊຸມສະພາແຫ່ງຊາດ ສະໄໝສາມັນ ເທື່ອທີ 6 ຂອງສະພາແຫ່ງຊຸດທີ VIII ໄດ້ຕົກລົງຮັບຮອງເອົາຊົນເຜົ່າບຣູ ເຂົ້າເປັນຊົນເຜົ່າໃນລາວຕື່ມອີກຊົນເຜົ່າໜຶ່ງ ຊຶ່ງຈັດຢູ່ໃນໝວດພາສາ ມອນ-ຂະແມ ລວມເປັນ 33 ຊົນເຜົ່າ. ດັ່ງນັ້ນ ຊົນເຜົ່າໃນລາວລວມທັງໝົດມີ 50 ຊົນເຜົ່າໃນປັດຈຸບັນ.

ໝວດພາສາລາວ-ໄທ (ໄຕ): ໝວດພາສາລາວ-ໄທ ເປັນກຸ່ມຊົນເຜົ່າທີ່ມີພາສາ ແລະ ວັດທະນະທຳຫລາຍດ້ານຄ້າຍຄືກັນ.  ເຜົ່າລາວ-ໄທ ແມ່ນພາກສ່ວນໜຶ່ງຂອງເຊື້ອສາຍອາຊີໃຕ້, ບັນດາເຜົ່າລາວ-ໄທ ໄດ້ເຂົ້າມາຢູ່ດິນແດນນີ້ແຕ່ດົນນານແລ້ວ. ໄລຍະຜ່ານມາພວກເຮົາເຄີຍເອີ້ນວ່າ: “ລາວລຸ່ມ”. ມາຮອດສະຕະວັດທີ VIII ບັນດາເຜົ່າລາວ-ໄທໄດ້ກ້າວເຂົ້າສູ່ຖານະເປັນເຈົ້າປົກຄອງດິນແດນແຫ່ງນີ້ຢ່າງສິ້ນເຊີງ, ໂດຍແມ່ນຂຸນລໍ ເປັນເຈົ້າຊີວິດອົງທໍາອິດຂອງລາວຢູ່ເມືອງຊວາ.   ໝວດນີ້ ປະກອບມີ 8 ຊົນເຜົ່າເຊັ່ນ: ເຜົ່າລາວ, ໄຕ, ຜູ້ໄທ, ລື້, ຍວນ, ຢັ້ງ, ແຊກ ແລະ ເຜົ່າໄທເໜືອ.

ບັນດາເຜົ່າທີ່ກ່າວມາຂ້າງເທິງນີ້ມີພາສາປາກເວົ້າ, ມີຮີດຄອງປະເພນີ, ມີສິລະປະວັດທະນະທໍາ, ຄວາມເຊື້ອຖື...ທີ່ແຕກຕ່າງກັນ, ແຕ່ກໍມີລັກສະນະທີ່ຄ້າຍຄືກັນເປັນຕົ້ນ ສາມາດເຂົ້າໃຈພາສາກັນໄດ້, ສາມາດຄົບຄ້າສະມາຄົມ, ສົນທະນາເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນ. ບັນດາຊົນເຜົ່າໃນໝວດພາສາລາວ-ໄທ ສ່ວນຫລາຍແມ່ນເຄື່ອນຍ້າຍມາຈາກແຂວງ ເຫ້ງອານ ປະເທດຫວຽດນາມ.

 ໝວດພາສາມອນ-ຂະແມ:   ບັນດາເຜົ່າໝວດພາສາມອນ-ຂະແມ ເປັນອີກໜຶ່ງກຸ່ມສໍາຄັນໃນພົນລະເມືອງຂອງລາວເຮົາ. ໃນໄລຍະຜ່ານມາເຄີຍເອີ້ນເຜົ່ານີ້ວ່າ: “ ລາວເທິງ ຫລື ລາວກາງ  ” ເຂົາເຈົ້າເປັນຄົນເດີມ ໄດ້ທໍາມາຫາກິນໃນແຜ່ນດິນລາວ ແລະ ຢູ່ຫລາຍແຫ່ງໃນເຂດອາຊີຕາເອັນອອກສ່ຽງໃຕ້ນີ້ມາແຕ່ດຶກດໍາບັນ. ບັນດາເຜົ່າເລົ່ານີ້ໄດສ້າງພື້ນຖານວັດທະນະທໍາອັນເກົ່າແກ່, ລືຊື່ ແລະ ມະຫັດສະຈັນ ເຊັ່ນ: ທາດເສົາຫີນ ທີ່ປາກອູ ແຂວງຫລວງພະບາງ, ວັດພູທີ່ແຂວງຈຳປາສັກ, ຈຸ່ມຫລັກຫີນ ເຂດເມືອງເປິນແຂວງຫົວພັນ, ໄຫຫີນຊຽງຂວາງ, ຄອງລາງ, ຄອງບັ້ງ.

ໝວດນີ້ປະກອບມີ 33 ຊົນເຜົ່າ: ຊົນເຜົ່າ ກຶມມຸ, ໄປຣ, ຊິງມຸນ, ຜ້ອງ, ແທ່ນ, ເອິດຸ, ບິດ,​ລະເມດ, ສາມຕ່າວ, ກະຕາງ, ມະກອງ, ຕຣີ, ຢຣຸ,​ ຕຣຽງ, ຕະໂອ້ຍ,​ແຢະ, ເບີຣາ, ກະຕູ, ຮາຣັກ,  ໂອຍ, ກຣຽງ, ເຈັງ,​ ສະດາງ, ຊ່ວຍ, ຍະເຫີນ, ວະລີ, ປະໂກະ, ຂະແມ, ຕຸ້ມ, ງວນ, ມ້ອຍ, ກຣີ ແລະ ຊົນເຜົ່າບຣູ.

ໝວດພາສາຈີນ-ຕີເບດ:  ບັນດາເຜົ່າໃນໝວດພາສາຈີນ-ຕີເບດ ປະກອບດ້ວຍ 7 ຊົນເຜົ່າຄື: ຊົນເຜົ່າ ອາຄາ, ພູນ້ອຍ, ລາຫູ, ສີລາ, ຮາຢີ, ໂລໂລ ແລະ ຊົນເຜົ່າຫໍ້.

ຊົນເຜົ່າທັງ 7 ທີ່ກ່າວມາຂ້າງເທິງນີ້ມາພາສາປາກເວົ້າສະເພາະ, ມີວັດທະນະທໍາ, ຮີດຄອງປະເພນີ, ຄວາມເຊື່ອຖື ທີ່ເປັນເອກະລັກປະຈໍາເຜົ່າຢ່າງຫລວງຫລາຍເຜົ່າຕ່າງໆໃນໝວດພາສາຈີນ-ຕີເບດ ມີຕົ້ນກຳເນີດ ແລະ ທີ່ຢູ່ດັ່ງເດີມແມ່ນປະເທດຈີນ, ມີແຕ່ຊົນເຜົ່າສິງສີລິ ມີຕົ້ນກຳເນີດຢູ່ປະເທດຫວຽດນາມ ແລະ ເຂົ້າມາລາວໃນສັດຕະວັດທີ່ XVI.

ໝວດພາສາມົ້ງ-ອິວມຽນ: ຊົນເຜົ່າໃນໝວດພາສາມົ້ງ-ອິວມຽນ ປະກອບດ້ວຍ 2 ຊົນເຜົ່າຄື: ຊົນເຜົ່າມົ້ງ ແລະ ຊົນເຜົ່າອິວມຽນ, ແຕ່ຊົນເຜົ່າກໍຍັງມີແຊກ ຫລື ຂະແໜງຍ່ອຍອອກໄປອີກເຊັ່ນ: ຊົນເຜົ່າມົ້ງມີ: ມົ້ງຂາວ, ມົ້ງລາຍ ແລະ ມົ້ງດໍາ; ຊົນເຜົ່າອິວມຽນມີ: ເຜົ່າອິວມຽນ, ເຜົ່າແລນແຕ, ເຜົ່າຢ້າວຂາວ ແລະ ເຜົ່າຢ້າວຜົນໄໝແດງເປັນຕົ້ນ. ເຜົ່າມົ້ງ ແລະ ເຜົ່າອິວມຽນມີພາສາປາກເວົ້າທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ມີວັດທະນະທໍາ, ຮີດຄອງປະເພນີ, ຄວາມເຊື່ອຖື...ຊົນເຜົ່າມົ້ງໄດ້ເຄື່ອນຍ້າຍມາຈາກຕີເບດ, ຊີບີລີ ແລະ ມົງໂກລີ ເຂົ້າມາຈີນແລ້ວເຂົ້າມາສູ່ລາວ, ຫວຽດນາມ ແລະ ໄທ ເມື່ອປະມານສະຕະວັດທີ XIX. ສ່ວນຊົນເຜົ່າອິວມຽນ ມີຖິ່ນກໍາເນີດຢູ່ຕອນກາງປະເທດຈີນ ແລ້ວເຄື່ອນຍ້າຍລົງມາພາກໃຕ້ເຂົ້າສູ່ຫວຽດນາມ, ລາວ ແລະ ໄທ.

ໂດຍລວມແລ້ວ, ຄວາມຫລາກຫລາຍຂອງ 4 ໝວດພາສາ ແລະ ບັນດາຊົນເຜົ່າໃນລາວ ບໍ່ແມ່ນອຸປະສັກ ແຕ່ເປັນຄຸນຄ່າອັນສຳຄັນຂອງຊາດ. ພາສາ, ຮີດຄອງ, ປະເພນີ, ສິລະປະ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ວິຖີຊີວິດອັນຫລາກຫລາຍ ລ້ວນແຕ່ເປັນສ່ວນປະກອບໃຫ້ອັດລັກຂອງຊາດລາວມີຄວາມໂດດເດັ່ນ. ສະນັ້ນ ການສືບສານ, ອະນຸລັກ ແລະ ສົ່ງເສີມມໍລະດົກຂອງບັນດາເຜົ່າ ຈຶ່ງເປັນພາລະໜ້າທີ່ສຳຄັນຂອງຄົນລາວທຸກຮຸ່ນ ເພື່ອໃຫ້ຄຸນຄ່າອັນດີງາມເຫລົ່ານີ້ຢູ່ຄຽງຄູ່ຊາດລາວຕໍ່ໄປ.

ໂດຍ: ແສງສະຫວັນ

KPL