ຂປລ
ພວກເຮົາເຄີຍໄດ້ຍິນຄຸ້ນຫູກັນມາວ່າ “ຢູ່ບ່ອນໃດມີສຽງແຄນ, ຜູ້ໃດຢູ່ເຮືອນຮ້ານ,ກິນເຂົ້າໜຽວ, ນັ້ນແມ່ນຄົນລາວ”. ຄຳເວົ້ານີ້ໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ເຂົ້າໜຽວ ກັບ ລາບ ແມ່ນອາຫານທີ່ມີຄວາມຜູກພັນຢ່າງແນ່ນອນກັບວິທີຊີວິດ ແລະ ເອກະລັກທາງວັດທະນະທຳຂອງປະຊາຊົນລາວ, ມັນໄດ້ກາຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງທີ່ສໍາຄັນໃນຊີວິດປະຈໍາວັນຂອງປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ
ພວກເຮົາເຄີຍໄດ້ຍິນຄຸ້ນຫູກັນມາວ່າ “ຢູ່ບ່ອນໃດມີສຽງແຄນ, ຜູ້ໃດຢູ່ເຮືອນຮ້ານ,ກິນເຂົ້າໜຽວ, ນັ້ນແມ່ນຄົນລາວ”. ຄຳເວົ້ານີ້ໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ເຂົ້າໜຽວ ກັບ ລາບ ແມ່ນອາຫານທີ່ມີຄວາມຜູກພັນຢ່າງແນ່ນອນກັບວິທີຊີວິດ ແລະ ເອກະລັກທາງວັດທະນະທຳຂອງປະຊາຊົນລາວ, ມັນໄດ້ກາຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງທີ່ສໍາຄັນໃນຊີວິດປະຈໍາວັນຂອງປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ ຊຶ່ງບັນພະບູລຸດເຮົາໄດ້ມອບໃຫ້ເປັນມໍລະດົກ ແລະ ສືບທອດກັນມາຍາວນານຕິດພັນກັບຮີດ 12 ຄອງ 14 ຮີດຍີ່ຄອງຈຽງ. ຖ້າຍ້ອນກັບໄປເບິ່ງວິຖີຊີວິດໃນອະດີດ ບໍ່ວ່າຈະເປັນງານບຸນປະເພນີ, ງານແຕ່ງດອງ ແລະ ງານຕ່າງໆ ມັກຈະພົບເຫັນອາຫານຍອດນິຍົມເອີ້ນວ່າ: “ເຂົ້າໜຽວກັບລາບຊີ້ນ” ຢູ່ເທິງໂຕະພາເຂົ້າ ແລະ ການສັງສັນທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍມິດຕະພາບ, ໄມຕີຈິດ ແລະ ຄວາມອົບອຸ່ນແບບເອກະລັກຂອງລາວເຮົາ. ລາບ ມີຫລາຍຮູບແບບ ບໍ່ວ່າຈະເປັນລາບປາ, ລາບຊີ້ນງົວ, ລາບເປັດ, ລາບໄກ່ງວງ, ລາບກຸ້ງ ແລະ ອື່ນໆ, ອາຫານຊະນິດນີ້ບໍ່ໄດ້ຫາກໍໄດ້ຮັບຄວາມນສິຍົມໃນຍຸກປັດຈຸບັນ ແຕ່ມີຮາກເຫງົ້າມາຈາກອະດີດອັນຍາວນານ ແລະ ໄດ້ສືບຕໍ່ກາຍເປັນອາຫານທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມ ຢ່າງກວ້າງຂວາງຈາກທັງຄົນລາວ ແລະ ຊາວຕ່າງປະເທດໃນພາກພື້ນອາຊຽນ-ສາກົນ ໂດຍທົ່ວໄປເພີ່ນມັກຈະບັນຈຸເຂົ້າໃນ ລາຍການອາຫານທີ່ແຊບຊ້ອຍ ແລະ ເປັນໃບໜ້າໃບຕາຂອງຊາດລາວໃນການກະກຽມພາເຂົ້າສາມັກຄີຕ້ອນຮັບກອງປະຊຸມລະດັບຊາດ, ກອງປະຊຸມສາກົນ ແລະ ງານເຊື່ອມສໍາພັນມິດຕະພາບ ຜ່ານສາຍສໍາພັນຕ່າງໆ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ ສານສໍາພັນການທູດກໍເປັນອີກໜຶ່ງວຽກງານທີ່ມີບົດບາດທີ່ສໍາຄັນ ໃນການເຜີຍແຜ່ວັດທະນະທໍາ ອາຫານລາວ ສູ່ສາຍຕາຊາວໂລກ.
ທ່ານ ນາງ ມະໄລວຽງ ສາກົນນິຍົມ ຮອງປະທານສະໂມສອນນັກການທູດລາວ, ອະດີດເອກອັກຄະລັດຖະທູດລາວປະຈຳປະເທດຟີລິບປິນ, ອະດີດຫົວຫນ້າສະຖາບັນການຕ່າງປະເທດ, ອະດີດຜູ້ຕ່າງໜ້າລັດຖະບານ ໃນຄະນະກໍາມາທິການລະຫວ່າງລັດຖະບານ ວ່າດ້ວຍສິດທິມະນຸດອາຊຽນ ໄດ້ເລົ່າສູ່ຟັງວ່າ: ປັດຈຸບັນ ຕົນເອງ ເປັນພະນັກງານບໍານານ ແຕ່ຍັງສະໝັກໃຈປະກອບສ່ວນໃນສະໂມສອນນັກການທູດລາວ ແຕ່ປີ 2020 ເປັນຕົ້ນມາ ຊຶ່ງຈຸດເລິ່ມຕົ້ນໃນການສຶກສາອາຫານເອກະລັກຂອງລາວ ໂດຍສະເພາະ “ລາບ” ນັ້ນເກີດຂຶ້ນຈາກປະສົບການໃນປີ 2010 ເມື່ອມີໂອກາດຮ່ວມພາເຂົ້າສາມັກຄີ ກັບແຂກຕ່າງປະເທດໃນຫລາຍໆງານ ແລະ ໃນແຕ່ລະງານມັກຈະມີ ລາບ ໃນພາເຂົ້າ ຈົນເກີດມີການສົນທະນາກັນໃນວົງພາເຂົ້າວ່າ: “ເປັນຫຍັງຈຶ່ງເອີ້ນວ່າລາບ ແລະ ລາບ ມີທີ່ໄປທີ່ມາແນວໃດ?”. ຍ້ອນຄວາມສ ົນໃຈຈາກຄຳຖາມເຫລົ່ານັ້ນ ກາຍເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນໃນການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບວັດທະນະທໍາອາຫານລາວ ຢ່າງຈິງຈັງ, ເພາະໃນນາມນັກການທູດ ການໄປປະຈຳຢູ່ຕ່າງປະເທດ ຈຳເປັນຕ້ອງຮູ້ຈັກວັດທະນະທໍາຂອງຕົນເອງ ເພາະວັດທະນະທໍາ ເປັນສາຍໃຍທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຈິດໃຈຂອງຜູ້ຄົນ ແລະ ເຊື່ອມໂຍງປະເທດຕ່າງໆເຂົ້າຫາກັນໄດ້ຢ່າງໝັ້ນຄົງ ແລະ ຕົນເອງກໍດີໃຈຫລາຍທີ່ໄດ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນການນໍາສະເໜີ ວັດທະນະທໍາອາຫານລາວ ເພາະວ່າ ການເປັນນັກການທູດໜ້າວຽກສໍາຄັນອີກຢ່າງໜຶ່ງນັ້ນແມ່ນການເຜີຍແຜ່ ສີລະປະ-ວັດທະນະທໍາຂອງລາວ ຜ່ານອາຫານລາວ ໃນເວລາ ທີ່ມີງານລ້ຽງຕ່າງໆ ແລະ ລາຍການອາຫານລາວທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ນັ້ນ ກໍຄື “ລາບ” ເພາະວ່າ ລາບ ເປັນອີກໜຶ່ງເມນູ ທີ່ມີຄວາມໝາຍ, ຄວາມສໍາຄັນຂອງລາວ .ສະນັ້ນ, ຕົນເອງ ຈຶ່ງມີຄວາມພາກພູມໃຈຫລາຍທີ່ໄດ້ ນໍາສະເໜີເມນູນີ້ເພື່ອໃຫ້ບັນດາແຂກຮັບຮູ້ວັດທະນະທໍາລາວຫລາຍຂຶ້ນ.
ທ່ານ ນາງ ມະໄລວຽງ ເວົ້າເສີມວ່າ: ສໍາລັບທີ່ມາຂອງ ລາບ ແມ່ນ ໃນເມື່ອກ່ອນ ຢູ່ບ້ານນ້ອຍໆໃນຊົນນະບົດ ປະຊາຊົນ ໄດ້ຢຶດຖືການລ່າສັດເພື່ອເປັນອາຫານ. ສະນັ້ນ, ທາງຜູ້ຊາຍຈະເປັນຜູ້ໄປລ່າສັດ ແຕ່ໄປໝົດມື້ກໍບໍ່ໄດ້ຫຍັງ ຈົນສິກັບແລ້ວ ພັດວ່າ ມີສັດໂຕນ້ອຍໆ ຄື ໂຕກະຮອກແລ່ນມາ ພໍດີຍິງໄດ້ ຈຶ່ງອຸທ່ານອອກມາວ່າ ມື້ນີ້ ມີໂຊກແລ້ວ ແຕ່ພໍເມື່ອບ້ານ ຄົນໃນຄອບຄົວເຫັນ ສັດມີຂະໜາດນ້ອຍ ແຕ່ມີຫລາຍຄົນຖ້າກິນ ຈຶ່ງລົມກັນວ່າສິເຮັດແບບໃດກິນ, ໃຫ້ກິນໄດ້ຫລາຍຄົນ ຈຶ່ງຕົກລົງກັນວ່າ ຟັກໃຫ້ມັນໝຸ້ນໆ ແລ້ວນໍາມາປຸງຕາມຄວາມຊິນເຄີຍຂອງຄົນລາວຄືໃສ່ປາແດກ,ແປ້ງນົວ, ໝາກເຜັດ, ເຂົ້າຂົ້ວ ແລະ ໃສ່ຜັກໃຫ້ມັນໄດ້ຫລາຍເພື່ອພໍສໍາລັບຫລາຍຄົນ; ດັ່ງນັ້ນ, ຈຶ່ງຕັ້ງຊື່ວ່າ “ລາບ” ຊຶ່ງໝາຍເຖິງໂຊກເຖິງລາບ.
ແນວໃດກໍຕາມ, ບໍ່ວ່າຕຳນານຈະຖືກເລົ່າຂານໃນຮູບແບບໃດ ແຕ່ລາບກໍຍັງເປັນອາຫານທີ່ມີຄຸນຄ່າຫລາຍກວ່າຄຳວ່າ: “ອາຫານ”. ມັນເປັນທັງສື່ກາງຂອງການພົບປະ, ການແບ່ງປັນ, ມິດຕະພາບ ແລະ ຄວາມປາດຖະໜາດີ. ໃນບໍລິບົດຂອງການທູດອາຫານຈຶ່ງສາມາດເປັນພາສາອີກຮູບແບບໜຶ່ງ ທີ່ຊ່ວຍບອກເລົ່າຕົວຕົນຂອງລາວ ໃຫ້ແກ່ມິດສະຫາຍ ແລະ ຊາວຕ່າງປະເທດໄດ້ຮູ້ຈັກ.
ດັ່ງນັ້ນ, ການເຜີຍແຜ່ອາຫານລາວຜ່ານງານລ້ຽງ, ພາເຂົ້າສາມັກຄີ ແລະ ກິດຈະກຳການທູດຕ່າງໆ ຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນພຽງການແນະນຳລົດຊາດອາຫານລາວໃຫ້ຄົນອື່ນຮູ້ຈັກ ແຕ່ຍັງເປັນການສົ່ງຕໍ່ເລື່ອງລາວ, ຮີດຄອງ, ປະເພນີ ແລະ ຈິດໃຈຂອງຄົນລາວສູ່ສາຍຕາຂອງຊາວໂລກ.ອາຫານລາວຈຶ່ງບໍ່ພຽງແຕ່ສ້າງຄວາມອີ່ມທ້ອງ ແຕ່ຍັງສາມາດສ້າງມິດຕະພາບ ແລະ ເຊື່ອມຫົວໃຈຂອງຄົນຕ່າງວັດທະນະທຳເຂົ້າຫາກັນໄດ້.
ໂດຍ: ມາລີດາ
KPL
