ຂປລ. ທຸກໆພາສາທີ່ມີໃຊ້ຢູ່ໃນໂລກຂອງພວກເຮົາໃນປັດຈຸບັນນີ້ ລ້ວນແຕ່ເປັນພາສາທີ່ມີສຽງສະເພາະຂອງໃຜມັນ, ພາສາລາວກໍເຊັ່ນດຽວກັນ ເປັນພາສາທີ່ມີສຽງເປັນເອກະລັກສະເພາະຂອງ ຕົນເອງ. ເວລາທີ່ສື່ສານກັນ ເພື່ອສະໜອງຄວາມຕ້ອງການຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ຄົນລາວເມື່ອທັກຖາມ ຂໍຄວາມຊ່ວຍເຫລືອ ຫລື ສະແດງຄວາມຮູ້ສຶກອອກມາໃຫ້ຜູ້ອື່ນຮູ້, ກໍຈະມີການເປັ່ງສຽງອອກມາ ເປັນຄໍາເວົ້າ ເພື່ອໃຫ້ອີກຝ່າຍໜຶ່ງເຂົ້າໃຈຈຸດປະສົງຂອງຕົນ. ສຽງທີ່ເປັ່ງອອກມາໃນເວລາ ສື່ສານກັນນັ້ນ ເອີ້ນວ່າ ສຽງໃນພາສາລາວ.

ສຽງໃນພາສາລາວເກີດມາຈາກການໃຊ້ອະໄວຍະວະຕ່າງໆ ຊຶ່ງແຕ່ລະພາກສ່ວນສາມາດເຮັດໃຫ້ສຽງເວົ້າແຕກຕ່າງກັນໄປ. ອະໄວຍະວະທີ່ມີໜ້າທີ່ໂດຍກົງໃນການອອກສຽງເວົ້າໄດ້ແກ່ ຮິມສົບ, ແຂ້ວ, ເຫືອກ, ເພດານ ແຂງ, ເພດານອ່ອນ, ລີ້ນໄກ່, ຜົ້ງດັງ, ລີ້ນ, ກ່ອງສຽງ, ຜົ້ງຄໍ ແລະ ເສັ້ນສຽງ. ອະໄວຍະວະທີ່ກ່າວມານັ້ນນັບທັງປອດ ແລະ ຫລອດລົມ ເຮັດວຽກປະສານກັນ ຈຶ່ງພາໃຫ້ເກີດເປັນສຽງຂຶ້ນ ເພື່ອໃຊ້ ສື່ຄວາມໝາຍລະຫວ່າງມະນຸດດ້ວຍກັນ. ສຽງໃນພາສາລາວແບ່ງອອກເປັນ 3 ຈຳພວກ ຄື: ສຽງສະຫລະ, ສຽງພະຍັນຊະນະ ແລະ ສຽງວັນນະຍຸດ.

ສຽງສະຫລະ ແມ່ນສຽງທີ່ຖືກເປັ່ງອອກມາທາງປາກ ໂດຍທີ່ບໍ່ມີອະໄວຍະວະສ່ວນໃດ ໃນປາກມາອັດຕັນທາງລົມໄວ້, ແຕ່ອະໄວຍະວະໃນປາກອາດຢູ່ໃນລັກສະນະ ແລະ ຕຳ ແໜ່ງຕ່າງໆທີ່ເຮັດໃຫ້ຜົ້ງປາກມີລັກສະນະຕ່າງກັນໄດ້ຫລາຍແບບ. ລົມທີ່ຜ່ານອອກມາຈຶ່ງເກີດເປັນສຽງຕ່າງກັນ. ສຽງສະຫລະໃນພາສາລາວມີ 24 ສຽງ ເປັນສຽງສະຫລະເຄົ້າ 18 ສຽງ ແລະ ສະຫລະ ປະສົມ 6 ສຽງ.

1.ສຽງສະຫລະເຄົ້າມີ 18 ສຽງ ດັ່ງນີ້: ສະຫລະສຽງສັ້ນປະກອບມີ: Xະ, Xິ, Xຸ, ເXະ, ແXະ, ໂXະ, ເXິ ແລະ ສະຫະສຽງຍາວປະກອບມີ: Xາ, Xີ, Xູ, ເX, ແX, Xໍ, ໂX, ເXີ.

2.ສຽງສະຫລະປະສົມ ແມ່ນສຽງສະຫລະເຄົ້າ 2 ສຽງທີ່ຕ່າງກັນ ແລ້ວອ່ານອອກສຽງເນື່ອງ ກັນດ້ວຍຄວາມໄວ ແລະ ນໍ້າໜັກເທົ່າກັນຈຶ່ງເກີດເປັນສຽງໃໝ່ ສຽງສະຫລະປະສົມໃນພາສາ ລາວ ມີ 6 ສຽງຄື: ສະຫະປະສົມສຽງສັ້ນໄດ້ແກ່: ເXັຍ, Xົວະ, ເXຶອ ແລະ ສະຫລະປະສົມສຽງຍາວໄດ້ແກ່: ເXຍ, Xົວ, ເXືອ.  ສ່ວນ ໄອ ເອົາ ອຳ ເປັນສຽງສະຫລະປະສົມກັບສຽງພະຍັນຊະນະທ້າຍພະຍາງ (ຕົວ ສະກົດ) ດັ່ງນີ້:

ໃx ໄx /aj/ ເກີດຈາກສຽງສະຫລະ Xະ  /a/ ປະສົມກັບ  ຍ /j/

ເXົາ  /aw/ ເກີດຈາກສຽງສະຫລະ Xະ  /a/          ປະສົມກັບ ວ /w/

Xຳ        /am/  ເກີດຈາກສຽງສະຫລະ Xະ  /a/   ປະສົມກັບ  ມ /m/

ສຳລັບສະຫລະ ໃX ໃນພາສາລາວທ້ອງຖິ່ນຫລວງພະບາງ ຫລື ເອີ້ນວ່າສຽງຫລວງພະບາງ (ມີຢູ່ ແຂວງຫລວງພະບາງ, ໄຊຍະບູລີ, ອຸດົມໄຊ, ບໍ່ແກ້ວ, ຫລວງນ້ຳທາ ແລະ ຜົ້ງສາລີ) ຈະອອກສຽງເປັນອາເອີ  ຊຶ່ງເກີດຈາກສຽງສະຫລະ Xາ ປະສົມກັບ ເXີ, ສ່ວນພາສາທ້ອງຖິ່ນຊຽງຂວາງ ແລະ ຫົວພັນຈະອອກສຽງເປັນ ເXີ.

KPL