*ໂດຍສົມທົບກັບການປຸກລະດົມ ແລະ ການຊຸກຍູ້ການຕໍ່ສູ້ ຢ່າງແຂງແຮງທາງດ້ານການເມືອງຂອງມະຫາຊົນກັບການຜັນຂະຫຍາຍກຳລັງການເມືອງ ແລະ ການທະຫານພາກສ່ວນໜຶ່ງທີ່ສຳຄັນເຂົ້າໃນສອງນະຄອນເປັນກາງ, ຊຸກຍູ້ການຂົນຂວາທະຫານສັດຕູ ແລະ ການຕໍ່ສູ້ຢ່າງເດັດດ່ຽວທາງດ້ານກົດໝາຍຢູ່ໃນບັນດາອົງການປະສົມ, ພວກເຮົາສາມາດສ້າງທ່າສະໜາມປະຕິວັດໃໝ່ຢູ່ໃນຕົວເມືອງ ແລະ ຊົນນະບົດໃນເຂດກວດກາຊົ່ວຄາວຂອງຝ່າຍວຽງຈັນ. ຕາມສັນຍາວຽງຈັນ 21 ກຸມພາ 1973 ສະຫະລັດອາເມລິກາ ຕ້ອງຖອນທີ່ປຶກສາ ແລະ ກຳລັງທະ ຫານທັງໝົດຂອງເຂົາອອກຈາກລາວ. ພວກເຂົາໄດ້ຄົບຄິດກຳລັງປະຕິການ ແລະ ໃຊ້ລູກມືຂອງເຂົາລະເມີດສັນຍາວຽງຈັນ, ພວກເຂົາຍັງສືບຕໍ່ຮັກສາລັດທິລ່າເມືອງຂຶ້ນແບບໃໝ່ຢູ່ລາວ. ພວກເຂົາໄດ້ສືບຕໍ່ຖີ້ມລະເບີດຍິງທຳລາຍ ແລະ ເປີດບັ້ນຮົບບຸກຕີບຽດຢຶດເຂົ້າເຂດປົດປ່ອຍຂອງບັນດາກຳລັງຮັກຊາດ, ໃຊ້ທະຫານ, ຕຳຫລວດເກາະຜິດນາບຂູ່ພະນັກງານຂອງແນວລາວຮັກຊາດທີ່ເຂົ້າໄປເຈລະຈາກັບຝ່າຍວຽງຈັນ.

     ວັນທີ 20 ສິງຫາ 1973 ອາເມລິກາ ໄດ້ໃຊ້ພວກລູກມືຂວາຈັດຈາກດິນໄທ ເຂົ້າມາເຮັດລັດຖະປະຫານຢູ່ວຽງຈັນ, ໝາຍຈະລົບລ້າງສັນຍາວຽງຈັນ ແລະ ມ້າງເພການປະຕິບັດສັນຍາດ່ັງກ່າວ ແຕ່ການລັດຖະປະຫານນັ້ນຖືກກຳລັງຮັກຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນວຽງຈັນ ດັບມອດໃຫ້ທັນທີ. ໃນວັນທີ 14 ກັນຍາ 1973 ທັງສອງຝ່າຍໄດ້ເຊັນອະນຸສັນຍາຂອງສັນຍາວຽງຈັນເຊິ່ງໄດ້ກຳນົດວ່າ: ລັດຖະບານປະສົມ ແລະ ຄະນະມົນຕີແຫ່ງຊາດນັ້ນ ທັງສອງຝ່າຍຕ້ອງມີຈຳນວນເທົ່າທຽມກັນ ແລະ ແຫ່ງບ່ອນນັ່ງຈຳນວນໜຶ່ງໃຫ້ຜູ້ຊົງຄຸນວຸດທິ ບໍ່ສັງກັດພັກການເມືອງໃດ; ໄດ້ຕົກລົງລະອຽດກ່ຽວກັບການປັກຫລັກໝາຍຢຸດຍິງ; ຈັດສົ່ງຜູ້ຖືກຈັບ ແລະ ການຊອກຫາການຫາຍສາບສູນໃນປາງສົງຄານ; ຊ່ວຍເຫລືອຜູ້ອົບພະຍົບກັບຄືນບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງເຂົາເຈົ້າ; ຕົກລົງຈັດຕັ້ງຕຳຫລວດປະສົມທີ່ປະກອບດ້ວຍຈຳນວນພົນ ແລະ ການປະກອບອາວຸດເທົ່າກັນເຂົ້າວຽງຈັນ ແລະ ຫລວງພະບາງເພ່ືອປົກປັກຮັກສາ ສອງນະຄອນເປັນກາງ.

    ພາຍຫລັງອານຸສັນຍາໄດ້ຮັບການລົງນາມ, ຢູ່ເຂດປົດປ່ອຍໄດ້ ມີການກະກຽມຢ່າງຂຸ້ມຂ້ຽວ ເພື່ອເຂົ້າສອງນະຄອນເປັນກາງ ແລະ ເຂົ້າໄປເຂດກວດກາຊົ່ວຄາວຂອງຝ່າຍວຽງຈັນ. ພ້ອມກັນນັ້ນ, ກໍຍົກສູງສະຕິລະວັງຕົວຕໍ່ກົນອຸບາຍມ້າງເພທຳລາວຂອງສັດຕູ, ເດັດດ່ຽວລົງໂທດທຸກການກະທຳຂອງພວກເຂົາທີ່ບຸກລຸກລ່ວງລ້ຳເຂົ້າເຂດປົດປ່ອຍ, ລະເມີດສັນຍາວຽງຈັນ. ໃນວັນທີ 24 ມັງກອນ 1974, ກຳລັງທະຫານຂອງຝ່າຍປະຕິວັດພ້ອມດ້ວຍພາຫານະຕ່າງໆ ໄດ້ເຄື່ອນເຂົ້າສອງນະຄອນເປັນກາງຢ່າງໄວ ແລະ ຢຶດທີ່ຕັ້ງຕາມຈຸດຍຸດທະສາດທີ່ສຳຄັນ. ເດືອນເມສາ 1974 ສູນກາງພັກ ໄດ້ມີມະຕິຊີ້ໃຫ້ເຫັນຈຸດພິເສດຂອງສະພາບການຢູ່ລາວຄື: ການປະຕິວັດໄດ້ຫັນຈາກການຕໍ່ສູ້ດ້ວຍອາວຸດມາເປັນການຕໍ່ສູ້ດ້ວຍການເມືອງ, ມາຮອດໄລຍະນີ້ຢູ່ໃນລາວໄດ້ເກີດມີສາມເຂດທີ່ມີອຳນາດການປົກຄອງຕ່າງກັນຄື: ເຂດປົດປ່ອຍກວມເນື້ອທີ່ 4/5 ຂອງທົ່ວປະເທດ, ເຂດກວດກາຂອງຝ່າຍວຽງຈັນ ແລະ ເຂດເປັນກາງຢູ່ໃຕ້ອຳນາດການປົກຄອງປະສົມຂັ້ນສູນກາງ. ສະຖານະການໂລກກໍຄືພາກພື້ນ, ເປັນຕົ້ນສະຖານະການຢູ່ອິນດູຈີນ ໄດ້ມີການຂະຫຍາຍຕົວເປັນຜົນດີ ໃຫ້ແກ່ການປະຕິວັດລາວ.ໂດຍເລີ່ມຈາກຈຸດພິເສດຂອງສະພາບການດັ່ງກ່າວ, ສູນກາງພັກໄດ້ກຳນົດທິດທາງ ແລະ ໜ້າທີ່ລວມຂອງການປະຕິວັດອອກ ຄື: ຍົກສູງຄັນທຸງສັນຕິພາບ, ເອກະລາດ, ປະຊາທິປະໄຕ ຄວາມຖືກຕ້ອງປອງດອງ ແລະ ເອກະ ພາບຂອງຊາດ; ເພີ່ມທະວີຄວາມສາມັກຄີປວງຊົນ, ຄວາມສາມັກຄີສາກົນ, ເພີ່ມທະວີກຳລັງປະຕິວັດໃນທຸກດ້ານ, ເດັດດ່ຽວປົກປັກຮັກສາ ແລະ ກໍ່ສ້າງເຂດປົດປ່ອຍໃຫ້ເປັນຄືລັດໜຶ່ງ, ປັບປຸງ ແລະ ຂະຫຍາຍລະບອບປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນ, ເຮັດໃຫ້ເຂດປົດປ່ອຍກາຍເປັນ ທີ່ໝັ້ນອັນແໜ້ນແກນຂອງການ ປະຕິວັດທົ່ວປະເທດ. ໂຄສະນາ ສຶກສາອົບຮົມ, ປຸກລະດົມທຸກກຳລັງ, ຍູ້ແຮງຂະບວນການປະຕິວັດຂອງ ມະຫາຊົນຢູ່ໃນເຂດກວດກາຊົ່່ວ    ຄາວຂອງຝ່າຍກົງກັນຂ້າມ, ທວງໃຫ້ ປົວແປງຊີວິດການເປັນຢູ່, ທວງເອົາ ສິດເສລີພາບປະຊາທິປະໄຕ, ທວງໃຫ້ປະຕິບັດສັນຍາວຽງຈັນຢ່າງເຂັ້ມງວດ, ເຮັດໃຫ້ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ແລະ ນະຄອນຫລວງພະບາງເປັນກາງຢ່າງແທ້ຈິງ, ເດັດດ່ຽວປົກປັກຮັກສາສັນຕິພາບ, ປົກປັກຮັກສາລັດຖະບານປະສົມ ແລະ ຄະນະມົນຕີປະສົມການເມືອງ ແຫ່ງຊາດ,ປະຕິບັດຄວາມຖືກຕ້ອງປອງດອງຊາດ; ຕ້ັງໜ້າເສີມຂະຫຍາຍຄຸນປະໂຫຍດຂອງບັນດາກຳລັງຮັກຊາດຢູ່ສອງນະຄອນເປັນກາງ ແລະ ຄຸນປະໂຫຍດຂອງສອງສະຖາບັນປະສົມ; ເດັດດ່ຽວຕໍ່ສູ້ຕ້ານທຸກກົນອຸບາຍ ແລະ ທຸກການກະທຳມ້າງເພທຳລາຍຂອງພວກຈັກກະພັດ ແລະ ປະຕິການ.

     ວັນທີ 7 ພຶດສະພາ 1974 ຊາວໜຸ່ມນັກຮຽນ-ນັກສຶກສາ, ຊາວນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ຫລາຍໝື່ນຄົນພາກັນຫລັ່ງໄຫລອອກສູ່ ຖະໜົນເດີນຂະບວນຮ້ອງຄຳຂວັນ “ສັນຕິພາບ ແລະ ຄວາມຖືກຕ້ອງປອງດອງຊາດໝັ້ນຍືນ”, “ສະໜັບສະໜູນລັດຖະບານປະສົມແຫ່ງຊາດ ແລະ ຄະນະມົນຕີປະສົມການເມືອງແຫ່ງຊາດ”, “ໂຄ່ນລົ້ມພວກດືື້ດ້ານທຳລາຍສັນຕິພາບ” ແລະ ອື່ນໆ. ຖັດຈາກນັ້ນ ແມ່ນຂະບວນການຕໍ່ສູ້ອັນແຂງແຮງຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ຊັ້ນຄົນຕ່າງໆ ເປັນຕົ້ນແມ່ນການຕໍ່ສູ້ຂອງສະຫະພັນແຮງງານ, ຂອງ ກຳມະກອນເຮັດວຽກຢູ່ໃນອົງການຕ່າງໆຂອງອາເມລິກາ, ຂອງຂ້າລາຊະການ ແລະ ກຳມະກອນໂຮງໝໍໂອບີ, ຂອງຂ້າລາຊະການຢູ່ວຽງຈັນ, ຂອງກຳມກອນໂຮງເລື່ອນ ແຂວງຄຳມ່ວນ ແລະ ແຫ່ງອື່ນໆໃນທົ່ວປະເທດ.

     ໂດຍອີງຕາມຄວາມຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍຂອງໂຄງການການເມືອງ 18 ຂໍ້, ປະຊາຊົນທຸກຊັ້ນຄົນໃນເຂດກວດກາຊົ່ວຄາວຂອງຝ່າຍວຽງຈັນ ໄດ້ລຸກຂຶ້ນຕໍ່ສູ້ຢ່າງແຂງແຮງ ແລະ ຕໍ່ເນ່ືອງ, ທວງໃຫ້ໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານຝ່າຍຂວາ, ເດັ່ນກວ່າໝູ່ແມ່ນຂະບວນການລຸກຮືຂຶ້ນຕໍ່ສູ້ຢ່າງເດັດດ່ຽວໜຽວແໜ້ນ ຂອງປະຊາຊົນເມືອງໜອງບົກ ແຂວງຄຳມ່ວນ ໃນເດືອນ ມັງກອນ 1975 ໄດ້ລຸກຮືຂຶ້ນໂຄ່ນລົ້ມພວກປະຕິການຢຶດອຳນາດການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນດຳເນີນໄປ ເປັນເວລາ 42 ວັນ, ໃນທີ່ສຸດໄດ້ຮັບໄຊຊະນະຢ່າງສະຫງ່າງາມ, ແອກຄອບຄອງຂອງພວກປະຕິການຖືກທັບມ້າງຢ່າງສິ້ນເຊີງ, ອຳນາດການປົກຄອງປະຕິວັດໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນ.

    ໃນວັນທີ 5 ພຶດສະພາ 1975, ກົມການເມືອງສູນກາງພັກ ໄດ້ຕົກລົງຢຶດອຳນາດການປົກຄອງໃນທົ່ວປະເທດ, ກົມການເມືອງໄດ້ເປັນເອກະສັນຢ່າງສົມບູນນຳບົດລາຍງານຂອງສະຫາຍເລຂາທິການໃຫຍ່ ໄກສອນ ພົມວິຫານ ທີ່ໄດ້ເວົ້າວ່າ: “ການປະຕິວັດເວລາ ນີ້ພວມຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າສະພາບການປະຕິວັດໂດຍກົງ, ບັນຫາຢືດອຳນາດມາມືປະຊາຊົນຕ້ອງໄດ້ຮັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຢ່າງເຄັ່ງຮ້ອນ, ພາຍໃຕ້ການຊີ້ນຳ-ນຳພາຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ ມີຄວາມສາມາດເຮັດສຳເລັດການ ປະຕິວັດຊາດ ປະຊາທິປະໄຕ ໃນ ຂອບເຂດທົ່ວປະເທດພາຍໃນເວລາອັນສັ້ນໆ. ບັນດາໄຊຊະນະທີ່ຍາດມາໄດ້ໃນໄລຍະຜ່ານມາ, ເຮັດໃຫ້ສະພາບການຂອງການປະຕິວັດສຸກງອມ. ໄຊຊະນະຂອງການປະຕິວັດກຳປູເຈຍ ແລະ ການປະຕິວັດຫວຽດນາມ ໄດ້ເລັ່ງໃຫ້ທ່ວງທ່າ ແລະ ກຳລັງຂອງການ ປະຕິວັດລາວເພ່ີ່ມຄວາມເຂັ້ມແຂງຂຶ້ນຢ່າງໄວວາ ແລະ ມີລັກສະນະກະໂດດຂັ້ນ, ເຮັດໃຫ້ການຊັ່ງຊາ ກຳລັງຢູ່ພາຍໃນປະເທດມີການປ່ຽນແປງຢ່າງກະທັນຫັນ, ກຳລັງການປະຕິວັດພວມຢູ່ໃນທ່າເປັນເຈົ້າການ”. ເຊີດຊູຄັນທຸງສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ແລະ ຄວາມຖືກຕ້ອງປອງດອງຊາດ, ປຸກລະດົມທົ່ວພັກ, ທົ່ວກອງທັບ ແລະ ທົ່ວປວງຊົນກ້າວຂຶ້ນຢ່າງແຂງແຮງບົນພື້ນຖານຄວາມຮັບຮູ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງກ່ຽວກັບຈຸດໝາຍ ພື້ນຖານຂອງການປະຕິວັດ, ເຫັນແຈ້ງຄວາມຮັບຜິດຊອບທີ່ມີລັກສະນະປະຫວັດສາດ ຕໍ່ປະເທດຊາດ ແລະ ພັນທະສາກົນ; ກຳແໜ້ນກາລະໂອກາດປະຫວັດສາດພັນປີມີເທື່ອໜຶ່ງ, ຍົກສູງຄວາມຕັດສິນໃຈປະຕິວັດ, ບຸກບືນຂຶ້ນ, ປຸກລະດົມເຕົ້າໂຮມກຳລັງການເມືອງ, ການທະຫານ, ເສດຖະກິດ, ນິຕິກຳ ແລະ ການຕ່າງປະເທດຢູ່ໃນສາມເຂດ ຍຸດທະສາດ; ຕັ້ງໜ້າສ້າງກາລະໂອກາດ ແລະ ກຳແໜ້ນກາລະໂອກາດໃຫ້ໄວດ້ວຍວິທີການປະຕິວັດ ອັນຖືກຕ້ອງ ແລະ ດ້ວຍຍຸດໂທບາຍອັນຄ່ອງແຄ້ວ, ສຸມປາຍຫອກການຕໍ່ສູ້ເຂົ້າໃສ່ພວກປະຕິການ ແລະ ລູກມືຂອງຈັກກະພັດອາເມລິກາ, ເດັດດ່ຽວບຸກຕີສັດຕູໃນທຸກດ້ານຢູ່ທ່ົວທຸກບ່ອນ ແນໃສ່ເຮັດສຳເລັດການປະຕິວັດຊາດ ປະຊາທິປະໄຕ ໂດຍພື້ນຖານໃນທົ່ວປະເທດ, ປະກອບສ່ວນຢ່າງຕັ້ງໜ້າເຂົ້າໃນພາລະກິດປະຕິວັດຂອງສາມປະເທດອິນດູຈີນ ແລະ ໃນໂລກ.

       ສະພາວະການປະຕິວັດໂດຍກົງ ໃນປະເທດເຮົາໄດ້ສຸກງອມຢ່າງແທ້ຈິງແລ້ວ ໂດຍກຳກາລະໂອກາດ “ພັນປີມີເທື່ອໜຶ່ງ” ທີ່ເກີດຈາກສະພາບການລວມພາຍໃນປະເທດ ແລະ ໄຊຊະນະອັນເປັນປະຫວັດສາດ ຂອງປະຊາຊົນຫວຽດນາມ ແລະ ກຳປູເຈຍ, ພັກເຮົາໄດ້ຕົກລົງໂມ່ງບາດຄ້ອນອັນຕັດສິນໃສສັດຕູ, ຍາດໄຊຊະນະອັນສົມບູນມາໃຫ້ການປະຕິວັດ ແລະ ປະເທດຊາດ. ດ້ວຍ 3 ບາດຄ້ອນຍຸດທະສາດຄື ການລຸກຮືຂຶ້ນຢຶດອຳນາດການປົກຄອງຂອງມະຫາຊົນ, ການໜູນໜີບຢ່າງແຂງແຮງຈາກກຳລັງປະກອບອາວຸດປະຕິວັດ, ການລຸກຮືຂຶ້ນແຍກຕົວອອກຈາກຜູ້ບັນຊາການເກົ່າ ຂອງກອງທະຫານສັດຕູສົມທົບກັບການຕໍ່ສູ້ຢ່າງຄົມແຫລມທາງດ້ານກົດໝາຍ, ພັັກເຮົາໄດ້ນຳພາກອງທັບ ແລະ ປະຊາຊົນໃນທົ່ວປະເທດທັບມ້າງກຳລັງ ແລະ ກົງຈັກປະຕິການທັງໝົດ, ຍາດເອົາອຳນາດການປົກຄອງມາສູ່ກຳມືປະຊາຊົນຢ່າງໄວວາ.

    ວັນທີ 2 ທັນວາ 1975 ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນປະຊາຊົນທົ່ວປະເທດໄດ້ໄຂຂຶ້ນຢູ່ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ເຊິ່ງມີຕົວແທນຂອງບັນດາຊັ້ນຄົນ, ບັນດາເຜົ່າ, ສາສະໜາ, ຜູ້ແທນຂອງບັນດາອົງການຈັດຕ້ັງມະຫາຊົນ, ຜູ້ຊົງຄຸນວຸດທິ, ປັນຍາຊົນ, ຜູ້ແທນຂອງກຳລັງປະກອບອາວຸດ, ໄດ້ເປັນເອກະສັນກັນຜ່ານມະຕິປະຫວັດສາດ ຄືລົບລ້າງລະບອບລາຊາທິປະໄຕຢ່າງສິ້ນເຊີງ, ສະຖາປະນາປະເທດສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ຂຶ້ນຢ່າງສະຫງ່າຜ່າເຜີຍ.

     ໄຊຊະນະປະຫວັດສາດ ແລະ ຍິ່ງໃຫຍ່ດັ່ງກ່າວ ເປັນຂີດໝາຍແຫ່ງການສຳເລັດການປະຕິວັດຊາດ ປະຊາທິປະໄຕ ຢ່າງບໍລິບູນ ແລະ ເປີດສາກໃຫ້ແກ່ໄລຍະໃໝ່ຂອງການປະຕິວັດ, ໄລຍະທີ່ປະຊາຊົນເຮົາເປັນເຈົ້າປະເທດຊາດ, ເປັນເຈົ້າຊາຕາກຳຂອງຕົນຢ່າງແທ້ຈິງ ແລະ ກ້າວຂຶ້ນຕາມເສັ້ນທາງສັງຄົມນິຍົມຢ່າງສະຫງ່າລາສີ. ນັ້ນມັນເປັນການປະລາໄຊທາງດ້ານຍຸດທະສາດຄັ້ງທີ 4 ແລະ ເປັນການ ປະລາໄຊຢ່າງສິ້ນເຊີງຂອງພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນແບບໃໝ່ຢູ່ປະເທດເຮົາ.

KPL