ຂປລ
ໄດ້ນໍາມາສະເໜີເປັນໄລຍະ ກ່ຽວກັບຄໍາສັບຈໍານວນໜຶ່ງ ໃນພາສາລາວ ໂດຍສະເພາະ ຄໍາທີ່ປະກອບ ດ້ວຍຕົວແກນ ທີ່ແມ່ນອັກສອນສູງ ແລະ ຕໍ່າ ໃສ່ສະຫລະດຽວກັນ ແລະ ມີສຽງວັນນະຍຸກເອກ ຫລື ໄມ້ເອກ ຊຶ່ງການອອກສຽງ ຫລື ອ່ານ ມັກຈະແຍກຍາກ ສໍາລັບສໍານຽງບາງທ້ອງຖິ່ນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ການຈົດກ່າຍ ໃນບາງເທື່ອບາງຍາມຜິດຮູບ, ບໍ່ໄດ້ຄວາມໝາຍ ຕາມຈຸດປະສົງ, ທີ່ພໍເຂົ້າໃຈ ກໍ່ແມ່ນຍ້ອນເດົາເອົາ ແລະ ສັງເກດບໍລິບົດ...ບົດນີ້ ໄດ້ນໍາເອົາສອງຄໍາ ມາທົບທວນ ກັນ ອີກ ຄື ຜີ່ ແລະ ພີ່.
ໄດ້ນໍາມາສະເໜີເປັນໄລຍະ ກ່ຽວກັບຄໍາສັບຈໍານວນໜຶ່ງ ໃນພາສາລາວ ໂດຍສະເພາະ ຄໍາທີ່ປະກອບ ດ້ວຍຕົວແກນ ທີ່ແມ່ນອັກສອນສູງ ແລະ ຕໍ່າ ໃສ່ສະຫລະດຽວກັນ ແລະ ມີສຽງວັນນະຍຸກເອກ ຫລື ໄມ້ເອກ ຊຶ່ງການອອກສຽງ ຫລື ອ່ານ ມັກຈະແຍກຍາກ ສໍາລັບສໍານຽງບາງທ້ອງຖິ່ນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ການຈົດກ່າຍ ໃນບາງເທື່ອບາງຍາມຜິດຮູບ, ບໍ່ໄດ້ຄວາມໝາຍ ຕາມຈຸດປະສົງ, ທີ່ພໍເຂົ້າໃຈ ກໍ່ແມ່ນຍ້ອນເດົາເອົາ ແລະ ສັງເກດບໍລິບົດ...ບົດນີ້ ໄດ້ນໍາເອົາສອງຄໍາ ມາທົບທວນ ກັນ ອີກ ຄື ຜີ່ ແລະ ພີ່.
ຄໍາ “ຜີ່” ເປັນຄໍາກໍາມະ ຫລື ກິລິຍາ ໝາຍເຖິງ ເປີດອອກໜ້ອຍໆ, ປຶດອອກໃຫ້ເຫັນແຕ່ໜ້ອຍໆ ເຊັ່ນ ຜີ່ຕາ. ຄໍານີ້ ມີສ່ວນເຫລື່ອມ ຫລື ຄວາມໝາຍຄືກັນກັບຄໍາ “ຕີ່” ທີ່ໝາຍເຖິງ ເຮັດໃຫ້ຈ່າງອອກ, ເຮັດໃຫ້ຂອງສອງ ອັນທີ່ ຕິດ ກັນຍະອອກ.
ສ່ວນຄໍາ “ພີ່” ເປັນຄໍານາມ ໝາຍເຖິງຜູ້ເກີດກ່ອນ ຮ່ວມອຸທອນກ້ອນເລືອດ ໃນພໍ່ແມ່ດຽວກັນ. ຄໍານີ້ ປະກອບໃສ່ໜ້າ ຂອງບາງຄໍາ ກໍ່ໃຫ້ຄວາມໝາຍ ທີ່ແຕກຕ່າງກັນໄປ ຊຶ່ງຍັງຮັກສາ ຄວາມໝາຍ ອັນເປັນພື້ນຖານ ຂອງມັນໄວ້ ໃນລະດັບໜຶ່ງ ເຊັ່ນ: “ພີ່ນ້ອງ” ເປັນຄໍານາມ ໝາຍເຖິງ ຜູ້ເກີດຮ່ວມພໍ່ແມ່ດຽວກັນ, ຄົນໃນເຊື້ອສາຍ; “ພີ່ນາງ” ເປັນຄໍານາມ ໝາຍເຖິງ ເອື້ອຍໃພ້, ພີ່ເອື້ອຍ ກໍ່ວ່າ; “ພີ່ອ້າຍ” ເປັນຄໍານາມ ໝາຍເຖິງອ້າຍເຂີຍ, ຜົວຂອງເອື້ອຍ ເອີ້ນອ້າຍ ເຂີຍ ຫລື ພີ່ອ້າຍ ກໍ່ວ່າ; “ພີ່ລ້ຽງ” ເປັນຄໍານາມ ໝາຍເຖິງ ຜູ້ລະວັງຮັກສາ, ຜູ້ເບິ່ງແຍງດູແລ.
ເຖິງວ່າຄໍາ “ພີ່” ໝາຍເຖິງຜູ້ເກີດກ່ອນ ຮ່ວມອຸທອນດຽວກັນ ຫລື ໃນຄວາມໝາຍເຊື້ອສາຍລາຍລ່ອງ...ໃນຄໍາລາວ ຍັງມີ “ອ້າຍ, ເອື້ອຍ” ທີ່ມີຄວາມໝາຍ ພື້ນຖານດຽວກັນ, ແຕ່ບາງກໍລະນີ ເວລາໄປປະສົມຄໍາອື່ນ ອາດເກີດຄວາມ ໝາຍທີ່ບ່ຽງໄປ ເຊັ່ນ: “ອ້າຍລ້ຽງ, ເອື້ອຍລ້ຽງ” ເປັນຄໍານາມ ໝາຍເຖິງຜູ້ຊາຍ ຫລື ຍິງທີ່ເຮັດໜ້າທີ່ ແຕ່ງກິນຮັບໃຊ້ ຢູ່ເຮືອນຄົວລວມ ເປັນຕົ້ນ ຢູ່ໂຮງຮຽນກິນນອນ, ເຮືອນຄົວລວມ ບັນດາຫ້ອງການ...ຖ້າໃສ່ຄໍາ “ພີ່ລ້ຽງ” ກໍ່ຈະເປັນຄົນ ລະ ຄວາມໝາຍ.
ດັ່ງນັ້ນ ຈຶ່ງນໍາມາສຶກສາຮ່ວມກັນຄືດັ່ງນີ້ແລ, ພໍ້ກັນໃໝ່ບົດຕໍ່ໄປ.
* ຮິບໂຮມໂດຍ: ພະກາ
KPL
