ຂປລ. ບຸນເຂົ້າພັນສາ ເປັນບຸນປະເພນີສຳຄັນອີກບຸນໜຶ່ງໃນຮີດສິບສອງຂອງຊາວລາວ ທີ່ສືບທອດມາແຕ່ບູຮານ ແລະ ເປັນວັນທີ່ພຸດທະສາສະນິກະຊົນທົ່ວປະເທດໄດ້ຮ່ວມກັນທຳບຸນ ຖວາຍສັງຄະທານ, ຖວາຍທຽນພັນສາ ແລະ ຜ້າ ອາບນ້ຳຝົນ ຊຶ່ງບຸນເຂົ້າພັນສາຈະຈັດຂຶ້ນໃນວັນຂຶ້ນ 15 ຄໍ່າ ເດືອນ 8 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນວັນທີ່ພະສົງເລີ່ມເຂົ້າຈຳພັນສາເປັນເວລາ 3 ເດືອນໃນລະດູຝົນ.

ເຂົ້າພັນສາ ແປວ່າ ພັກຝົນ ໝາຍເຖິງວ່າພະພິກຂຸສົງຕ້ອງຢູ່ປະຈຳໃນວັດໃດໜຶ່ງລະຫວ່າງລະດູຝົນ ໂດຍເຫດທີ່ພະພິກຂຸໃນສະໄໝພຸດທະການ ມີໜ້າທີ່ຈະຕ້ອງຈາລຶກໂຜດສັດ ແລະເຜີຍແຜ່ພະທຳອຳສັ່ງສອນແກ່ປະຊາຊົນໃນສະຖານທີ່ຕ່າງໆ ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງມີບ່ອນຢູ່ປະຈຳເຖິງແມ່ນວ່າຈະເປັນລະດູຝົນ ຊາວບ້ານຈຶ່ງຕຳໜິວ່າໄປຢຽມເຂົ້າກ້າ ແລະພືດພັນອື່ນໆຈົນເສຍຫາຍພະພຸດທະເຈົ້າຈຶ່ງຊົງວາງລະບຽບການຈຳພັນສາໃຫ້ພະພິກຂຸຢູ່ປະຈຳບ່ອນເກົ່າຕະຫລອດ 3 ເດືອນ ໃນລະດູຝົນ ຄື: ເລີ່ມຕັ້ງແຕ່ມື້ແຮມ 15 ຄ່ຳ ເດືອນ 8 ຂອງທຸກປີ ເອີ້ນວ່າປຸຣິມະພັນສາ. ການຈຳພັນສາມີຕົ້ນກຳເນີດຕັ້ງແຕ່ສະໄໝພະພຸດທະເຈົ້າ ເມື່ອພະພຸດທະເຈົ້າຊົງກຳນົດໃຫ້ພະສົງພັກຢູ່ປະຈຳວັດໃນລະດູຝົນ ເພື່ອຫລີກເວັ້ນການເດີນທາງ ອັນອາດກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມເສຍຫາຍຕໍ່ພືດພັນ ແລະ ສັດນ້ອຍ ພ້ອມທັງເປັນການເປີດໂອກາດໃຫ້ພະສົງມີເວລາຫລາຍຂຶ້ນໃນການສຶກສາພະທຳ ແລະ ການປະພຶດປະຕິບັດທາງທຳ.

ສ່ວນພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ບຸນເຂົ້າພັນສາເປັນຊ່ວງເວລາແຫ່ງການສະສົມຄຸນງາມຄວາມດີ ໂດຍການຮັກສາສິນ, ໄຫວ້ພະສູດມົນ, ຟັງທຳ, ຈະເລີນເມດຕາພາວະນາ, ເຮັດບຸນບຳເພັນກຸສົນນຳພະສົງສາມະເນນ, ລະເວັ້ນອະບາຍຍະມຸກ  ແລະ ເປັນການສະສົມບຸນກຸສົນ ດ້ວຍການເຮັດບຸນຕັກບາດ, ຖວາຍອາຫານ, ຖວາຍທຽນພັນສາ, ຜ້າອາບນ້ຳຝົນ ແລະ ປັດໄຈຕ່າງໆແກ່ພະສົງ. ນອກຈາກນັ້ນ, ປະຊາຊົນຫລາຍຄົນຍັງຕັ້ງໃຈຮັກສາສິນ 5 ຫລື ສິນ 8, ງົດເຫລົ້າ, ງົດອະບາຍມຸກ ແລະ ປະພຶດແຕ່ຄວາມດີຕະຫລອດໄລຍະເຂົ້າພັນສາ.

ສຳລັບພະສົງ ທີ່ຈຳພັນສາ ຖ້ວນໄຕຣມາດ ຫລື ຄົບ 3 ເດືອນ ຈະໄດ້ຮັບອານິສົງການຍົກເວັ້ນພະວິໄນ 5 ຂໍ້ ຄື: 1. ເດີນ ທາງອອກຈາກວັດໂດຍທີ່ບໍ່ຕ້ອງຂໍອະນຸຍາດເຈົ້າອະທິການວັດ ຫລື ພະສົງອົງອື່ນ; 2. ເດີນທາງໄປຄ້າງບ່ອນອື່ນ ໂດຍທີ່ບໍ່ຕ້ອງຖືຜ້າຈີວອນຄົບ 3 ຜືນ; 3. ສັນເຂົ້າຮ່ວມຄະນະໄດ້; 4. ເກັບອະຕິເຣກະຈີວອນ ໄດ້ຕາມຄວາມປາຖະນາ; 5. ເກັບຮັກສາຜ້າຈີວອນ ເມື່ອມີຄົນມາຖວາຍໄດ້ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງສະລະເຂົ້າກອງກາງ.

ບຸນເຂົ້າພັນສາ ບໍ່ພຽງແຕ່ສະທ້ອນເຖິງຄວາມເລື່ອມໃສໃນພະພຸດທະສາສະໜາເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງເປັນການປູກຝັງຄຸນນະທຳຈິດໃຈ, ສົ່ງເສີມຄວາມກະຕັນຍູ, ຄວາມສາມັກຄີ ແລະ ການດຳລົງຊີວິດຕາມຫລັກທຳຄຳສອນ. ຂະນະດຽວກັນ ປະເພນີດັ່ງກ່າວຍັງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງມໍລະດົກທາງວັດທະນະທຳອັນຊົງຄຸນຄ່າ ທີ່ຊາວລາວໄດ້ຮ່ວມກັນຮັກສາ ແລະ ສືບທອດຈາກຮຸ່ນສູ່ຮຸ່ນ. ການສືບສານປະເພນີອັນດີງາມນີ້ ເປັນການອະນຸລັກເອກະລັກທາງວັດທະນະທຳຂອງຊາດ ແລະ ປູກຈິດສຳນຶກໃຫ້ຄົນຮຸ່ນໃໝ່ໄດ້ຮູ້ຄຸນຄ່າຂອງປະເພນີ ແລະ ພະພຸດທະສາສະໜາ ເພື່ອຮ່ວມກັນສືບທອດໃຫ້ຄົງຢູ່ຄູ່ສັງຄົມລາວຕະຫລອດໄປ.

KPL