ອຸມົງ-ອຸໂມງ, ອຸບມຸງ-ອູບມຸງ

04/07/2024 07:40
Email Print 479
ຂປລ ຄໍາໃນພາສາລາວ ມີຄວາມໝາຍຄ້າຍຄືກັນນັ້ນມີຫລາຍ, ຄໍາຈໍານວນໜຶ່ງເວລາເວົ້າມັກຈະແຍກຍາກວ່າຂຽນແນວໃດ ເພາະບາງທີຟັງຄືບໍ່ມີຕົວສະກົດ ຫລື ຄໍາພະຍາງໜ້າມີຕົວສະກົດທີ່ມີພື້ນສຽງຄ້າຍຄື ຫລື ໃກ້ຄຽງກັບພະຍັນຊະນະແກນຂອງພະຍາງຖັດໄປທີ່ລວມເປັນຄໍາດຽວກັນ.

    *ຄໍາໃນພາສາລາວ ມີຄວາມໝາຍຄ້າຍຄືກັນນັ້ນມີຫລາຍ, ຄໍາຈໍານວນໜຶ່ງເວລາເວົ້າມັກຈະແຍກຍາກວ່າຂຽນແນວໃດ ເພາະບາງທີຟັງຄືບໍ່ມີຕົວສະກົດ ຫລື ຄໍາພະຍາງໜ້າມີຕົວສະກົດທີ່ມີພື້ນສຽງຄ້າຍຄື ຫລື ໃກ້ຄຽງກັບພະຍັນຊະນະແກນຂອງພະຍາງຖັດໄປທີ່ລວມເປັນຄໍາດຽວກັນ. ດັ່ງນັ້ນ ບົດນີ້ຈຶ່ງນໍາເອົາຄໍາເຫັນຂອງຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານພາສາລາວ ກໍ່ຄືພາສາສາດມາສຶກສາລັກສະນະຫລໍາຄືນອີກເທື່ອໜຶ່ງ. ຕາມຄໍາເຫັນຂອງທ່ານ ແສງຟ້າ ໂຫລານຸພາບ ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ, ຄະນະອັກສອນສາດ ພາກວິຊາພາສາ ແລະ ວັດທະນະທໍາລາວ ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດແມ່ນ: ຜ່ານມາມີຫລາຍຄົນຫລົງໄປວ່າ ອຸມົງ, ອຸໂມງ, ອຸບມຸງ ແລະ ອູບມຸງ ເປັນຄຳດຽວກັນ ແຕ່ທັງສີ່ຄຳນີ້ຄືກັນ ແລະ ຕ່າງກັນ, ທັງອຸມົງ, ອຸໂມງ ແລະ ອຸບມຸງ, ອູບມຸງ ລ້ວນແຕ່ ມາຈາກເຄົ້າສັບປາລີຄືກັນ. ສັບປາລີອອກສຽງວ່າ ‘Ummanga’ (ອຸມມັງຄະ) ເມື່ອນຳໄປໃຊ້ໃນພາສາຂະແມ ກາຍສຽງເປັນ ‘ummong’ (ອຸມມົງ).

   ເມື່ອຮັບເຂົ້າມາໃຊ້ຢູ່ໃນພາສາລາວແລ້ວ ກໍ່ກາຍສຽງເປັນອຸໂມງ ແລະ ອຸບມຸງດັ່ງໃນວັດຈະນານຸກົມພາສາປາລີ-ລາວ ທີ່ຄົ້ນຄວ້າຮຽບຮຽງໂດຍ ສີສະເຫວີຍ ສຸວັນນີ ໜ້າທີ 126 ໄດ້ບັນຈຸຄຳປາລີອຸມມັງຄະ ເຊິ່ງເປັນຄຳນາມມີຄວາມໝາຍວ່າ ອຸໂມງ, ອຸບມຸງ. ທັງ ອຸໂມງ ແລະ ອຸບມຸງແມ່ນໄດ້ເຄົ້າມາຈາກເຄົ້າປາລີ ເມື່ອນຳເຂົ້າມາໃຊ້ຢູ່ໃນພາສາລາວ ກໍ່ແຍກອອກເປັນສອງຄຳທ່ີມີຄຳໝາຍຕ່າງກັນຄື: ອຸໂມງ ຫລື ອຸມົງໝາຍເຖິງ ທາງທີ່ເຮັດເປັນຮູຢູ່ພື້ນດິນ ຮູໃຫຍ່ໃນພູ ຫລື ຜົ້ງໃນພື້ນດິນ. ຄຳນີ້ທຳອິດຄົງອອກສຽງເປັນອຸມົງແຕ່ຕໍ່ມາສຽງໄດ້ພ້ຽນເປັນ ອຸໂມງ ເພາະອອກສຽງໄດ້ງ່າຍກວ່າ...ສ່ວນຄໍາ ອຸບມຸງ ຫລື ອູບມຸງ ເປັນຄຳນາມໝາຍເຖິງ ພະທາດກໍ່ດ້ວຍດິນຈີ່ ແລະ ປູນຮູບກົມບໍ່ມີຍອດຂ້າງໃນເປັນໂກນ ຫລື ຜົ້ງໃຫຍ່ ສຳລັບບັນຈຸສິ່ງສັກກາລະບູຊາມີພະພຸດທະຮູບ ແລະ ອັດຖິຂອງຜູ້ທີ່ສາສະນິກະຊົນເຄົາລົບ. ຄຳນີ້ທຳອິດກໍ່ຄົງອອກສຽງສັ້ນເປັນ ອຸບມຸງ ຕໍ່ມາສຽງໄດ້ພ້ຽນເປັນ ອູບມຸງ ແລະ ນິຍົມໃຊ້ມາຮອດປັດຈຸບັນ ເຊັ່ນ ບ້ານອູບມຸງ.

   ຄຳວ່າ ອຸໂມງ ແລະ ອູບມຸງ ມີຄວາມໝາຍຈາກເຄົ້າເດີມດຽວກັນ ຢູ່ບ່ອນຄວາມໝາຍວ່າເປັນຜົ້ງຢູ່ໃນຄືກັນ. ແຕ່ທັງສອງຄຳກ່ໍມີຄວາມໝາຍສະເພາະຂອງໃຜຂອງ ມັນໂດຍບໍ່ສາມາດໃຊ້ແທນກັນໄດ້. ຢ່າງໃດກໍ່ດີກໍ່ມີຂໍ້ຖົກຖຽງກັນ ກ່ຽວກັບການຂຽນຈະໃຊ້ໃນຮູບໃດເພາະວັດຈະນານຸກົມພາສາລາວບາງສະບັບກໍ່ຂຽນເປັນອຸມົງ ເປັນຕົ້ນວັດຈະນານຸກົມພາສາລາວ ສະບັບທີ່ຄົ້ນຄວ້າຮຽງຮຽງໂດຍທ່ານ ດຣ. ທອງຄໍາ ອ່ອນມະນີສອນ ພິມປີ 1992 ໂດຍກົມວັນນະຄະດີ ໄດ້ລະບຸໃນຮູບຄໍາດຽວຄື: ອຸມົງ ຄໍານາມ (ປ, ໝາຍເຖິງມີເຄົ້າ ມາຈາກພາສາປາລີ) ໝາຍເຖິງທາງໃຕ້ດິນ, ປ່ອງໃນພູເຂົາ. ພ້ອມດຽວ ກັນກໍ່ມີຄໍາ ອູບມຸງ ຄໍານາມໝາຍເຖິງພະທາດກໍ່ດ້ວຍດິນຈີ່ ແລະ ປູນຮູບກົມບໍ່ມີຍອດຂ້າງໃນເປັນໂກນ ຫລື ຜົ້ງໃຫຍ່...ດ່ັງນ້ັນ ຈ່ຶງນໍາມາເພ່ືອສຶກສາຮ່ວມກັນຄືດັ່ງນີ້ແລ ພໍ້ກັນໃໝ່ບົດຕໍ່ໄປ.

ຮິບໂຮມໂດຍ: ພະກາ

KPL

ຂ່າວອື່ນໆ

    • ການເຂື່ອນຍ້າຍ ສັດນໍ້າ ແລະ ສັດປ່າ ຕ້ອງປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍບົດ-ສາລະຄະດີ

      ການເຂື່ອນຍ້າຍ ສັດນໍ້າ ແລະ ສັດປ່າ ຕ້ອງປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍ

      7/19/2024 11:08:30 AM

      ໃນມາດຕາທີ 41 ຂອງກົດໝາຍວ່າດ້ວຍສັດນໍ້າ ແລະ ສັດປ່າ ໄດ້ກຳນົດໄວ້ວ່າ: ການເຄື່ອນຍ້າຍສັດນ້ຳ ແລະ ສັດປ່າ ປະເພດຫວງຫ້າມ ແລະ ປະເພດຄຸ້ມຄອງຈາກສະຖານທີ່ໜຶ່ງໄປສະຖານທີ່ອື່ນຢູ່ພາຍໃນປະເທດ ຕ້ອງໄປຕາມເສັ້ນ ທາງທີ່ໄດ້ກຳນົດໃຫ້ ແລະ ແຈ້ງເອກະສານຕໍ່ເຈົ້າໜ້າທີ່ປະຈຳດ່ານ ກວດກາຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍໃບອະນຸຍາດເຄື່ອນຍ້າຍຂອງຂະແໜງການກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້, ໃບຢັ້ງຢືນສຸຂະພາບ, ໃບຢັ້ງຢືນຖິ່ນກຳເນີດ, ໃບທະບຽນສັດ.

    • ປ່ອຍແລ້ວ ຕ້ອງຮ່ວມກັນປົກປັກຮັກສາບົດ-ສາລະຄະດີ

      ປ່ອຍແລ້ວ ຕ້ອງຮ່ວມກັນປົກປັກຮັກສາ

      7/19/2024 11:00:41 AM

      ໃນວັນທີ 13 ກໍລະກົດ ຜ່ານມາເຫັນວ່າ: ຫລາຍທ້ອງຖິ່ນທາງພາກ ລັດ ແລະ ເອກະຊົນໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດໄດ້ພ້ອມກັນສ້າງຂະບວນການປ່ອຍປາ ແລະ ສັດນໍ້າ ເພື່ອສະເຫລີມສະຫລອງວັນດັ່ງກ່າວຢ່າງຟົດຟື້ນ ແລະ ກໍຫວັງວ່າໄດ້ບັນລຸຕາມຄາດ ໝາຍທີ່ວາງໄວ້ ໂດຍສະເພາະແມ່ນສູ້ຊົນປ່ອຍປາໃຫ້ໄດ້ 64 ບ້ານ ໂຕທີ່ກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ວາງໄວ້.

    • ຮັບຮູ້ນະໂຍບາຍການປະຕິຮູບຂອງຈີນໃນຍຸກໃໝ່ບົດ-ສາລະຄະດີ

      ຮັບຮູ້ນະໂຍບາຍການປະຕິຮູບຂອງຈີນໃນຍຸກໃໝ່

      7/19/2024 10:33:35 AM

      ວັນທີ 18 ກໍລະກົດ 2024, ພັກ​ກອມ​ມູ​ນິດ​ຈີນ​ໄດ້​ເຜີຍ​ແຜ່​ຖະ​ແຫລງ​ການ​ ກອງປະຊຸມຄົບຄະນະຄັ້ງທີ 3 ຂອງຄະນະກຳມະການສູນກາງພັກກອມມູນິດຈີນ ສະໄໝທີ XX ໂດຍ​ໄດ້​ວາງ​ແຜນ​ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ລົງ​ເລິກ​ການ​ປະ​ຕິ​ຮູບ​ຢ່າງ​ຮອບ​ດ້ານ​ຕື່ມ​ອີກ ​ແລະ​ ຊຸກ​ຍູ້​ຄວາມ​ທັນ​ສະ​ໄໝ​ແບບ​ຈີນ ພ້ອມ​ທັງ​ວາງ​ມາດ​ຕະ​ການ​ລະ​ອຽດ.

    • ເກມພະນັນອອຍລາຍ ຜິດກົດໝາຍ ພ້ອມກັນຕ້ານບົດ-ສາລະຄະດີ

      ເກມພະນັນອອຍລາຍ ຜິດກົດໝາຍ ພ້ອມກັນຕ້ານ

      7/19/2024 10:02:21 AM

      ການພະນັນອອນລາຍ ຫລື ເກມອອນລາຍ ແມ່ນການຫລິ້ນເກມໃນຮູບແບບການສ່ຽງໂຊກທາງອອນລາຍ ກຳລັງມີທ່າອ່ຽງຂະຫຍາຍຕົວເພີ່ມຂຶ້ນໃນທົ່ວໂລກ ແລະ ມີຫລາຍປະເທດໄດ້ຫັນມາຄຸ້ມຄອງ ແລະ ຄວບຄຸມບັນຫາດັ່ງກ່າວຢ່າງເປັນລະບົບ, ຮອດປັດຈຸບັນນີ້ການພະນັນອອນລາຍຢູ່ປະເທດເຮົາ ຍັງສືບຕໍ່ເຄື່ອນໄຫວຢ່າງເສລີ ແລະ ມີແຫລ່ງເງິນຕາເຂົ້າ-ອອກປະເທດ ໂດຍບ່ໍໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງເປັນຈຳນວນຫລາຍ.

    • ສາຍພົວພັນລາວ-ຫວຽດນາມ ຄືສາຍພົວພັນພິເສດ ທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະໃນໂລກບົດ-ສາລະຄະດີ

      ສາຍພົວພັນລາວ-ຫວຽດນາມ ຄືສາຍພົວພັນພິເສດ ທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະໃນໂລກ

      7/19/2024 9:54:44 AM

      ໃນປະຫວັດສາດຂອງການພົວພັນສາກົນ ສາຍພົວພັນມິດຕະພາບທີ່ ເປັນມູນເຊ້ືອຄວາມສາມັກຄີແບບພິເສດ ແລະ ການຮ່ວມມືຮອບດ້ານ ລະຫວ່າງ ລາວ-ຫວຽດນາມ ໄດ້ເປັນແວ່ນແຍງແບບຢ່າງອັນພົ້ນເດັ່ນ ທີ່ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ໂດຍໄດ້ເອົາຜົນປະໂຫຍດມາສູ່ປະຊາຊົນສອງປະເທດ ທັງໃນຂະບວນການຕໍ່ສູ້ເພື່ອເອກະລາດເສລີພາບ ແລະ ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງສີວິໄລໃນໄລຍະສ້າງສາ ແລະ ພັດທະນາປະເທດຊາດ.

ads
ads

Top