ພວກເຮົາພວມຫັນເອົາການຄຸ້ມຄອງລັດ ຄຸ້ມຄອງສັງຄົມ ດ້ວຍກົດໝາຍ ຊຶ່ງມາຮອດດຽວນີ້ ມີກົດ ໝາຍທີ່ຖືກປະກາດໃຊ້ແລ້ວມີ 160 ກວ່າສະບັບ, ໃນນັ້ນ ກົດໝາຍ ໃນຂົງເຂດເສດຖະກິດ ຫລາຍກວ່າໝູ່ມີເຖິງ 70 ກວ່າສະບັບແລ້ວ. ເຖິງຢ່າງ ໃດກໍ່ດີ ກໍ່ມີຫລາຍຄໍາຄິດຄໍາເຫັນ ທີ່ເກັບກໍາມາໄດ້ ແລະ ແລກປ່ຽນຕໍ່ ນັ້ນກໍ່ຄື ຈະເຮັດແນວໃດ ໃຫ້ບັນດາກົດໝາຍ ແລະ ນິນິກໍາລຸ່ມກົດໝາຍ ທີ່ປະກາດໃຊ້ແລ້ວນັ້ນ ເຂົ້າຮອດເຂົ້າເຖິງ ທຸກຄົນທົ່ວສັງຄົມ. ມັນເປັນບັ້ງເລກໂຈດ ທີ່ປວດຫົວ, ມັນພົວພັນ ທຸກພາກສ່ວນ. ການສ້າງສະຕິຕື່ນຕົວ ຕໍ່ການປະຕິບັດກົດໝາຍ ຄວນເລີ່ມແຕ່ໄວເດັກ, ເລື່ອງນີ້ພັກ-ລັດເຮົາ ໄດ້ມີຄວາມເອົາໃຈໃສ່ທີ່ສຸດ, ໃນໄລຍະຊຸມປີມໍ່ໆມານີ້ ເນື້ອໃນກົດໝາຍຈໍານວນໜຶ່ງ ໄດ້ຖືກສອດຫ້ອຍ ເຂົ້າໃນລະບົບ ການສິດສອນຮໍ່າຮຽນ, ອັນ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເດັກນ້ອຍ, ເຍົາວະຊົນ, ຊາວໜຸ່ມ...ມີຄວາມຮັບຮູ້ພື້ນຖານກົດໝາຍ ໃນລະດັບໜຶ່ງ ພໍສົມຄວນ.

          ເວົ້າເຖິງລະບຽບກົດໝາຍ ກໍ່ຄືນິນິກໍາຕ່າງໆທີ່ລັດກໍານົດອອກ ແລະ ປະກາດໃຊ້ ມັນແມ່ນເຄື່ອງມືສໍາຄັນ ໃນການຄຸ້ມຄອງລັດ ແລະ ຄຸ້ມຄອງສັງຄົມ. ຄໍາສຸພາສິດບູຮານລາວ ມີວ່າ ບ້ານເຮືອນມີຂື່ມີແປ ນັ້ນໝາຍເຖິງ ມີການຄຸ້ມຄອງ ດ້ວຍກົດລະ ບຽບ ເປັນລະບົບຂອງມັນ.  ມະນຸດ ເປັນສັດປະເສີດທີ່ສັງຄົມ ໝາຍວ່າຢູ່ໂຮມກັນ ເປັນຄອບຄົວ-ສັງຄົມ, ຖ້າຂາດລະບຽບຄຸ້ມຄອງ ຢ່າງລວມສູນ ກໍ່ຈະເກີດຄວາມສັບສົນ ວຸ້ນວາຍຕະຫລອດເວລາ. ຂະໜາດວ່າ ມີລະບຽບກົດໝາຍຄຸ້ມຄອງ, ການສ້າງ ຄວາມສະຫງົບ ໃນສັງຄົມນັ້ນມັນກໍ່ບໍ່ໄດ້ງ່າຍ, ເພາະມັນພົວພັນກັບຄົນໂດຍກົງ. ບົດບາດຕັດສິນ ກໍ່ບໍ່ເດັດຖານໄດ້ວ່າ ເມື່ອຄົນມີລະດັບຄວາມສູງແລ້ວ ຈະບໍ່ເຮັດຜິດກົດໝາຍ, ຫລາຍກໍລະນີ ການກະທໍາຄວາມຜິດ ກໍ່ມີຜູ້ທີ່ມີຄວາມຮູ້ ຄວາມຫລັກ. ຄໍາພາ ສິດບູຮານລາວ ຈຶ່ງມີວ່າ ຮູ້ແລ້ວຕ່າວພາໂລ, ການປະພຶດແບບນີ້ ມີມາແຕ່ບູຮານ ແລະ ຍັງມີຢູ່ (ຮູ້ແລ້ວຕ່າວພາໂລ).

          ບັນຫາຄືວ່າ ຈະເຮັດແນວໃດໃຫ້ກົດໝາຍເຂົ້າເຖິງທຸກຄົນຢ່າງສະເໝີພາບ. ການໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ກົດໝາຍ ຈຶ່ງສົມຄວນເຮັດຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຫລາຍຮູບແບບ-ວິທີການ ຜ່ານສື່ແບບຕ່າງໆ (ສອດຫ້ອຍຫລັກສູດ ການສິດສອນ-ຮໍ່າຮຽນ, ສິ່ງພິມ ອັນມີ ໜັງສືພິມ, ແຜ່ນພັບ-ໂພສເຕີ...ວິທະຍຸ, ໂທລະພາບ, ໂທລະໂຄ່ງ, ສື່ໃໝ່ ຫລື ອອນລາຍ, ການປາຖະກະຖາ, ການຈັດກິດຈະກໍາຖາມ-ຕອບ, ໂຕ້ເວທີ...ຄວາມຮູ້ ກ່ຽວກັບກົດໝາຍ) ຍົກມາພຽງເທົ່ານີ ກໍ່ເຫັນວ່າມັນພົວພັນ ຫລາຍຂົງເຂດວຽກງານ. ເມື່ອ ເປັນຄືແນວນັ້ນ ຖ້າຫາກວ່າການຈັດຕັ້ງ ເຜີຍແຜ່ບໍ່ແຂງແຮງ, ກົດໝາຍກໍ່ຈະບໍ່ເຂົ້າເຖິງ ທຸກຄົນ ຫລື ກຸ່ມຄົນໃນເປົ້າໝາຍໄດ້. ວຽກງານໂຄສະນາ ກໍ່ຄືວຽກງານອື່ນໆ, ຕິດພັນບັນຫາຄົນ ທີ່ຈະມາເຮັດ ກໍ່ລວມມີເລື່ອງງົບປະມານ ຊຶ່ງມີຄວາມຈໍາເປັນ ແລະ ຄວນບິແບ່ງພໍຄືພໍຄວນ, ຈະລໍຖ້າໃຫ້ມີຫລາຍ ຈຶ່ງລົງມືເຮັດ ຫລື ປ່ອຍປະ ວ່າມັນບໍ່ທັນຈໍາເປັນເທົ່າໃດ ຍິ່ງບໍ່ໄດ້, ເພາະສັງຄົມ ມີຄວາມສະຫງົບປອດໄພ ການພັດທະນາສັງຄົມຈຶ່ງກ້າວໜ້າສີວິໄລ.

          ບົດກ່ອນໆໄດ້ຍົກມາແລກປ່ຽນກ່ຽວກັບບັນຫາອຸບັດເຫດການຈະລາຈອນທາງບົກ ອັນມັກເກີດຈາກຜູ້ຂັບຂີ່ ບໍ່ປະຕິບັດລະບຽບກົດໝາຍ. ການເຜີຍແຜ່ກົດໝາຍກ່ຽວຂ້ອງ ແມ່ນຍັງແມ່ນຄວາມຈໍາເປັນ ທີ່ຄວນສືບຕໍ່ ດ້ວຍຫລາຍຮູບຫລາຍສີ...ເວົ້າສະເພາະ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ການຈະລາຈອນທາງບົກ

ມາດຕາ 9  (ປັບປຸງ) ລະບຽບການທົ່ວໄປ ກໍ່ໄດ້ກໍານົດແຈ້ງ: “ໃນການຈະລາຈອນທາງບົກຢູ່ ສປປ ລາວ ໃຫ້ໃຊ້ກໍ້າຂວາ, ຜູ້ນໍາໃຊ້ເສັ້ນທາງ ຕ້ອງໄປຕາມຊ່ອງ ຈະລາຈອນຕາມທິດທາງ ທີ່ກໍານົດ ແລະ ຕ້ອງປະຕິບັດ ຕາມກົດໝາຍສະບັບນີ້ ແລະ ກົດຈະລາຈອນ ຢ່າງເຂັ້ມງວດ. ກົດຈະລາຈອນ ທາງບົກຕ້ອງໄດ້ຈັດເຂົ້າ ໃນຫລັກສູດການຮຽນ - ການສອນ ໃນແຕ່ລະຊັ້ນຮຽນ ລວມທັງລະບົບອະນຸບານ, ສາມັນ ແລະ ວິຊາຊີບ ແລະ    ຈັດຕັ້ງເຜີຍແຜ່ ໃຫ້ທົ່ວສັງຄົມ ໄດ້ຮັບຮູ້ດ້ວຍ ຫລາຍຮູບ ການ”. ສະນັ້ນ, ທຸກພາກສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງ ຄວນສືບຕໍ່ຢ່າງແຂງແຮງ ເພື່ອໃຫ້ກົດໝາຍ ທີ່ປະກາດໃຊ້ເປັນທາງການ ເຂົ້າເຖິງທຸກສ່ວນສັງຄົມ.

ການໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ກົດໝາຍ ບໍ່ອາດຖືທໍາມະດາ, ຜ່ານມາກໍ່ເຮັດໄດ້ໃນລະດັບດີ ເປັນພື້ນຖານແລ້ວ, ແຕ່ເມື່ອສົມທຽບພຶດຕິກໍາສັງຄົມ ທີ່ຍັງເຫັນການລະເມີດ ລະບຽບກົດໝາຍ ຈຶ່ງສົມຄວນປັບແຜນ, ວິທີ...ໃຫ້ຫລາຍຮູບຫລາຍສີຂຶ້ນອີກ, ທັງສື່ມວນຊົນ ກໍ່ຄືທຸກພາກສ່ວນ ກ່ຽວຂ້ອງໂດຍກົງ ແລະ ທາງອ້ອມອື່ນໆ.

KPL