ຂປລ. ເມື່ອເວົ້າເຖິງຮີດຄອງປະເພນີອັນດີງາມຂອງຄົນລາວ ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ ນັບເປັນອີກປະເພນີໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມໝາຍ ແລະ ສຳຄັນຕໍ່ວິຖີຊີວິດຂອງຊາວລາວ. ປະເພນີນີ້ໄດ້ຮັບການສືບທອດປະຕິບັດກັນມາຢ່າງຍາວນານ ແລະ ຖືເປັນເທສະການເຮັດບຸນອຸທິດສ່ວນກຸສົນໃຫ້ແກ່ບັນພະບຸລຸດ ແລະ ສັບພະສັດທັງຫລາຍ.

ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ ຈັດຂຶ້ນໃນມື້ແຮມ 14 ຄ່ຳ ເດືອນ 9 ລາວ ຂອງທຸກໆປີ. ສຳລັບປີ 2026 ກົງກັບວັນສຸກ ທີ 11 ກັນຍາ. ໃນໂອກາດນີ້ ພຸດທະສາສະນິກະຊົນຈະພາກັນຈັດຕຽມເຄື່ອງທານ ເຮັດບຸນຕັກບາດ ຖວາຍທານແກ່ພະສົງ ແລະ ອຸທິດແຜ່ຜົນບຸນໃຫ້ສັບພະສັດທັງຫລາຍ ທີ່ມີຍາດ ແລະ ບໍ່ມີຍາດ ຫລື​ ເປັນການ​ເຮັດບຸນ​ໃຫ້​ຜີ​ເຜດ (ເຮັດບຸນໃຫ້​ເປດ), ເປັນເທສະການເຮັດບຸນອຸທິດຫາບັນພະບຸລຸດ ຕາມ​ຮີດ 12 ຂອງ​ປະ​ເພນີ​ລາວ​ເຮົາ. ສະ​ນັ້ນ, ​ເພື່ອ​ສ້າງ​ຄວາມ​ເຂົ້າ​ໃຈ​ກ່ຽວກັບປະ​ເພ​ນີ ບຸນ​ຫໍ່​ເຂົ້າປະດັບດິນ​ໃຫ້​ຫລາຍ​ຂຶ້ນ. ມື້ນີ້​ຄໍ​ລໍາ​ “ວັດທະນະ​ທໍາ” ຈະ​​ເອົາ​ປະຫວັດ​ຄວາມ​ເປັນ​ມາ ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ ສະ​ເໜີບັນ​ດາ​ທ່ານ​ໄດ້​ຮັບ​ຮູ້.

ຕາມຕຳນານທີ່ເລົ່າສືບຕໍ່ກັນມາ ມີເລື່ອງວ່າ: ມີພາມຄອບຄົວໜຶ່ງ ມີລູກຊາຍຄົນດຽວ ພໍ່ແມ່ຮັກຄື ແກ້ວຕາ, ດວງໃຈ ເມື່ອລູກຊາຍ ອາຍຸ 16 ປີ ກໍຕາຍໄປ, ພໍ່ແມ່ໂສກເສົ້າໃຈ ກິນບໍ່ໄດ້ນອນບໍ່ຫລັບ ເພາະຄິດຮອດລູກ ຫລັງຈາກຕາຍ ແລ້ວກໍນຳໄປຝັງໄວ້ທີ່ປ່າຊ້າ ປຸກເຮືອນໃຫ້ຫລັງໜຶ່ງພ້ອມເຄື່ອງໃຊ້ສອຍ, ແລ້ວແຕ່ງຄົນໃຊ້ ໄປສົ່ງເຂົ້າທຸກໆມື້ ຢູ່ມາມື້ໜຶ່ງຝົນຕົກແຮງນໍ້າຫລາຍ ຄົນໃຊ້ຂ້າມໄປສົ່ງເຂົ້າບໍ່ໄດ້ ເລີຍກັບມາເຫັນຄູບາ ບິນທະບາດ ຈຶ່ງເອົາເຂົ້າໃສ່ບາດແລ້ວອຸທິດສ່ວນບຸນໄປໃຫ້ລູກຊາຍຂອງພາມ ໃນຄືນນັ້ນ ພາມຜູ້ເປັນພໍ່ ຝັນເຫັນລູກຊາຍມາບອກວ່າ ຕັ້ງແຕ່ລູກຕາຍໄປຫາ​ກໍ່ໄດ້ມາກິນເຂົ້າແຕ່ມື້ວານນີ້ເທົ່ານັ້ນ. ພາມຕື່ນຂຶ້ນນຶກປະຫລາດໃຈ ໃນຄວາມຝັນນັ້ນ ຈຶ່ງ​ເອີ້ນຄົນໃຊ້ນັ້ນມາຖາມວ່າ ໃຫ້ໄປສົ່ງເຂົ້າໃຫ້ລູກຊາຍຢູ່ໃນປ່າຊ້າ ​ເຈົ້າໄດ້ໄປທຸກມື້ ບໍ່? ຄົນໃຊ້ກໍຕອບວ່າໄປທຸກມື້ເວັ້ນໄວ້ແຕ່ມື້ວານນີ້​ໄປບໍ່ໄດ້ ເພາະຝົນຕົກແຮງນໍ້າຫລາຍ ຂ້າມໄປສົ່ງເຂົ້າບໍ່ໄດ້ ຂ້ານ້ອຍກັບມາພົບຄູບາ ບິນທະບາດຢູ່ ຈຶ່ງໄດ້ເອົາເຂົ້າໃສ່ບາດໃຫ້ຄູບາ ແລ້ວອຸທິດສ່ວນບຸນກຸສົນ ໄປໃຫ້ລູກຊາຍຂອງທ່ານ ເມື່ອພາມໄດ້ຟັງຄົນໃຊ້ຕອບ​ເຊັ່ນ​ນັ້ນກໍນຶກປະຫລາດ​ໃນໃຈ ຈຶ່ງເຂົ້າໄປເຝົ້າພະພຸດທະເຈົ້າ ກາບທູນເລື່ອງນັ້ນໃຫ້, ພະພຸດທະເຈົ້າກໍໄດ້ຕັດເທດສະນາແກ່ພາມວ່າ ທ່ານພາມເຮັດຢ່າງນີ້ບໍ່​ແມ່ນ​ແນວທາງ​ທີ່ຖືກຕ້ອງ ເຮົາຈະສະແດງໃຫ້ທ່ານຟັງ  ຜູ້ມີສັດທາຢາກຈະອະນຸເຄາະແກ່​ເຜດ ທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ ໃຫ້ທຳບຸນຖວາຍທານແກ່ພະສົງຜູ້ມີສິນ ມີກັນລະຍານະທັມແລ້ວອຸທິດສ່ວນບຸນໄປໃຫ້ຜູ້ຕາຍໄປ ຈະໄດ້ຮັບ ຜົນທານນັ້ນເໝືອນດັ່ງຄົນໃຊ້ຂອງທ່ານ ທີ່ເອົາເຂົ້າໃສ່ບາດໃຫ້ພະສົງແລ້ວອຸທິດສ່ວນບຸນໄປໃຫ້ລູກຂອງທ່ານ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບປະທານອາຫານ ເຊິ່ງປະກົດໃນຄວາມຝັນຂອງທ່ານນັ້ນ ເມື່ອພາມໃດ້ຟັງແລ້ວກໍເຂົ້າໃຈ ເກີດສັດທາ ເຫລືອມໃສສະແດງຕົນເປັນພຸດທະ ມາມະກະນັບຖືພະພຸດທະສາສະໜາຕະຫລອດຊີວິດ.

ນອກຈາກຄວາມເຊື່ອຕາມຕຳນານແລ້ວ, ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນຍັງສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງຄຸນຄ່າດ້ານຄອບຄົວ ຄວາມກະຕັນຍູ ແລະ ການແບ່ງປັນ. ກ່ອນເຖິງວັນບຸນ ປະຊາຊົນຈະພາກັນຫ້າງຫາກະກຽມເຄື່ອງທານ ເຊັ່ນ: ເຂົ້າຕົ້ມ ເຂົ້າໜົມ, ອາຫານຄາວ-ຫວານ, ໝາກໄມ້ ແລະ ວັດຖຸທານອື່ນໆ. ເຄື່ອງກິນ ແລະ ເຄື່ອງທານທີ່ກະກຽມໄວ້ ມັກຈະແບ່ງອອກເປັນຫລາຍສ່ວນ ໂດຍສ່ວນໜຶ່ງໄວ້ຮັບປະທານພາຍໃນຄອບຄົວ, ສ່ວນໜຶ່ງແບ່ງປັນໃຫ້ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະ ມິດສະຫາຍ ສ່ວນໜຶ່ງກຽມໄວ້ເຮັດບຸນຕັກບາດ ແລະ ຖວາຍທານແກ່ພະສົງ ເພື່ອອຸທິດສ່ວນກຸສົນໃຫ້ແກ່ຜູ້ລ່ວງລັບ. ຂອງ​ມື້​ເດືອນ 9 ດັບ ​ເອີ້ນ​ວ່າບຸນຫໍ່​ເຂົ້າປະດັບດິນ.

ສຳລັບສ່ວນທີ່ນຳໄປຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ ຈະນຳໃບຕອງກ້ວຍມາຫໍ່ເປັນຫໍ່ນ້ອຍ ຫລື ຫໍ່ໃຫຍ່ຕາມຄວາມເໝາະສົມ ພາຍໃນບັນຈຸອາຫານຄາວ-ຫວານ, ເຂົ້າຕົ້ມ, ເຂົ້າໜົມ, ໝາກໄມ້, ຊີ້ນແຫ້ງ, ປາແຫ້ງ ແລະ ເຄື່ອງທານຕ່າງໆ. ຈາກນັ້ນ ຈະນຳໄປວາງຕາມພື້ນດິນ ຕາມຫຍ້າ ຕາມເຫງົ້າຕົ້ນໄມ້, ໜ້າເຮືອນຂອງຕົນເອງ, ບໍລິເວນທາດເຈດີ ຫລື ບ່ອນອື່ນໆຕາມຄວາມເໝາະສົມ ຕັ້ງແຕ່ເວລາປະມານ 4-5 ໂມງເຊົ້າ ຂອງ​ມື້​ເດືອນ 9 ດັບ ​ເພື່ອໃຫ້ພໍ່ແມ່ ປູ່ຍາຕາທວດມາຮັບເອົາຂອງທານ.

ໂດຍ: ລູກສາວຫລ້າ

KPL