KPL
ສະຖຽນລະພາບມະຫາພາກຖືເປັນ "ກະດູກສັນຫລັງ" ແລະ ເງື່ອນໄຂເບື້ອງຕົ້ນທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການພັດທະນາປະເທດ ຊຶ່ງລັດຖະບານ ສປປ ລາວ ຈຳເປັນຕ້ອງປະຕິບັດນະໂຍບາຍທີ່ເຂັ້ມງວດໂດຍຜ່ານ 4 ເສົາຄ້ຳຫລັກ ທີ່ຕ້ອງດຳເນີນໄປຢ່າງເປັນເອກະພາບ ແລະ ຕໍ່ເນື່ອງ.
ຂປລ. ສະຖຽນລະພາບມະຫາພາກຖືເປັນ "ກະດູກສັນຫລັງ" ແລະ ເງື່ອນໄຂເບື້ອງຕົ້ນທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ ໃນການພັດທະນາປະເທດ ຊຶ່ງລັດຖະບານ ສປປ ລາວ ຈຳເປັນຕ້ອງປະຕິບັດນະໂຍ ບາຍທີ່ເຂັ້ມງວດໂດຍຜ່ານ 4 ເສົາຄ້ຳຫລັກ ທີ່ຕ້ອງດຳເນີນໄປຢ່າງເປັນເອກະພາບ ແລະ ຕໍ່ເນື່ອງ. ໃນດ້ານການຄຸ້ມຄອງ ການເງິນ-ງົບປະມານ, ຕ້ອງສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງ ໃນການເກັບລາຍຮັບດ້ວຍລະບົບດີຈິຕອນເພື່ອອັດຕັນການຮົ່ວໄຫລ, ຄຸ້ມຄອງລາຍຈ່າຍຢ່າງຮັດກຸມ ແລະ ຈັດລຽງບຸລິມະສິດການລົງທຶນ ໃສ່ສະເພາະໂຄງການທີ່ສ້າງຜົນຕອບແທນສູງ ແລະ ມີປະສິດທິຜົນ. ຄຽງຄູ່ກັນນັ້ນ, ການຄວບຄຸມເງິນເຟີ້ ແລະ ຮັກສາສະຖຽນລະພາບເງິນກີບ ຕ້ອງໃຊ້ນະໂຍບາຍເງິນຕາ ທີ່ລະມັດລະວັງ, ມີການຄຸ້ມຄອງ ສະພາບຄ່ອງຢ່າງເໝາະສົມ ແລະ ຮັກສາປະລິມານເງິນ ໃນລະ ບົບໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບການເຕີບໂຕ ຂອງເສດຖະກິດທີ່ແທ້ຈິງ ເພື່ອຫລຸດຜ່ອນຜົນກະທົບຕໍ່ຄ່າຄອງຊີບຂອງປະຊາຊົນ.
ສຳລັບການບໍລິຫານໜີ້ສາທາລະນະ, ຕ້ອງເລັ່ງເຈລະຈາປັບໂຄງສ້າງໜີ້ສິນ ຢ່າງເປັນລະບົບ, ຢຸດຕິການກູ້ຢືມໃໝ່ ໃນໂຄງການທີ່ບໍ່ມີປະສິດທິພາບ, ພ້ອມທັງຫັນປ່ຽນມາສຸມໃສ່ ການດຶງດູດການລົງທຶນໂດຍກົງ ຈາກຕ່າງປະເທດ (FDI) ທີ່ມີຄຸນນະພາບ ເພື່ອຊ່ວຍຂັບເຄື່ອນເສດຖະກິດ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງຕ້ອງສ້າງສະພາບແວດລ້ອມ ທາງທຸລະກິດທີ່ເອື້ອອຳນວຍ ໂດຍປັບປຸງຂັ້ນຕອນການອອກອະນຸຍາດ ໃຫ້ມີຄວາມສະດວກ, ວ່ອງໄວ ແລະ ສ້າງຄວາມໂປ່ງໃສຢ່າງແທ້ຈິງ ເພື່ອໃຫ້ພາກທຸລະກິດ ສາມາດຂະຫຍາຍຕົວໄດ້ຢ່າງໝັ້ນຄົງ ຊຶ່ງຈະເປັນຖານລາຍຮັບອັນສຳຄັນທີ່ຍືນຍົງ ໃຫ້ແກ່ລັດຖະບານໃນອະນາຄົດ. ການປະຕິບັດທັງ 4 ເສົາຄ້ຳນີ້ ຢ່າງເປັນເອກະພາບ ແມ່ນກຸນແຈສຳຄັນ ໃນການສ້າງຄວາມເຊື່ອໝັ້ນ ແລະ ຮັບປະກັນສະຖຽນລະພາບ ທາງເສດຖະກິດ ມະຫາພາກ ໃຫ້ມີຄວາມເຂັ້ມແຂງ ແລະ ໝັ້ນຄົງຢ່າງແທ້ຈິງ.
ການຄວບຄຸມອັດຕາເງິນເຟີ້.
ການຄວບຄຸມເງິນເຟີ້ ເປັນວຽກງານທີ່ສຳຄັນ ແລະ ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີການປະສານງານ ຢ່າງເປັນລະບົບ ລະຫວ່າງພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເພື່ອສ້າງສະຖຽນລະພາບ ໃຫ້ກັບເສດຖະກິດ, ໂດຍມີແນວທາງການປະຕິບັດ ຄື: ໃນດ້ານນະໂຍບາຍເງິນຕາ, ຈຳເປັນຕ້ອງມີການປັບຂຶ້ນ ອັດຕາດອກເບ້ຍນະໂຍບາຍຢ່າງເໝາະສົມ ເພື່ອດຶງດູດເງິນຝາກເຂົ້າ ສູ່ລະບົບທະນາຄານ ແລະ ຄວບຄຸມການຂະຫຍາຍຕົວຂອງສິນເຊື່ອ ໃຫ້ຢູ່ໃນລະດັບທີ່ເໝາະສົມ. ຄຽງຄູ່ກັນນັ້ນ, ການແກ້ໄຂບັນຫາດ້ານການສະໜອງ ກໍມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງ ໂດຍການສົ່ງເສີມ ການຜະລິດພາຍໃນປະເທດທັງໃນຂະແໜງກະສິກຳ ແລະ ອຸດສາຫະກຳ ເພື່ອຜະລິດສິນຄ້າທົດແທນການນຳເຂົ້າ ຊຶ່ງຈະຊ່ວຍຫລຸດຜ່ອນການເພິ່ງພາສິນຄ້າ ຈາກຕ່າງປະເທດໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ.
ສຳລັບການຄຸ້ມຄອງຕະຫລາດ, ຕ້ອງມີການຕິດຕາມລາຄາສິນຄ້າຢ່າງໃກ້ຊິດ ແລະ ສ້າງລະບົບການຂົນສົ່ງທີ່ມີປະສິດທິພາບ ເພື່ອຫລຸດຕົ້ນທຶນແຝງທີ່ອາດສົ່ງຜົນ ໃຫ້ລາຄາສິນຄ້າປັບຕົວສູງຂຶ້ນ. ນອກຈາກນີ້, ການສ້າງຄວາມເຊື່ອໝັ້ນຕໍ່ເງິນຕາ ຂອງຊາດກໍເປັນປັດໄຈຕັດສິນ ຊຶ່ງຕ້ອງມີການຄຸ້ມຄອງການໄຫລເຂົ້າ-ອອກຂອງເງິນຕາຕ່າງປະເທດໃຫ້ຮັດກຸມ ແລະ ຊຸກຍູ້ການຊຳລະສະສາງສິນຄ້າ ແລະ ການບໍລິການຕ່າງໆ ດ້ວຍເງິນກີບໃຫ້ຫລາຍຂຶ້ນ ເພື່ອສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງໃຫ້ກັບເງິນຕາແຫ່ງຊາດຢ່າງໝັ້ນຄົງ.
ການຄຸ້ມຄອງໜີ້ສາທາລະນະ.
ເພື່ອຮັບປະກັນຄວາມຍືນຍົງ ທາງການເງິນຂອງປະເທດ, ລັດຖະບານມີຄວາມຈຳເປັນ ຕ້ອງດຳເນີນມາດຕະການ ແກ້ໄຂຢ່າງຮອບດ້ານ ແລະ ເດັດຂາດ ໂດຍເລີ່ມຈາກການປັບໂຄງສ້າງໜີ້ສິນ ດ້ວຍການເຈລະຈາ ກັບເຈົ້າໜີ້ຢ່າງເປັນທາງການ ເພື່ອຂໍປັບເງື່ອນໄຂການຊຳລະ, ຢືດເວລາຜ່ອນຜັນ ແລະ ຫລຸດອັດຕາດອກເບ້ຍໃຫ້ຢູ່ໃນລະດັບທີ່ເໝາະສົມ .
ຄຽງຄູ່ກັນນັ້ນ, ຕ້ອງມີການກວດກາບັນດາ ໂຄງການລົງທຶນຢ່າງເຂັ້ມງວດ ໂດຍໃຫ້ໂຈະ ຫລື ຢຸດຕິໂຄງການທີ່ບໍ່ສ້າງມູນຄ່າ ເພີ່ມທາງເສດຖະກິດຢ່າງແທ້ຈິງ ເພື່ອຫລຸດຜ່ອນພາລະງົບປະມານທີ່ບໍ່ຈຳເປັນ. ພ້ອມດຽວກັນນີ້, ຕ້ອງເພີ່ມປະສິດທິພາບ ໃນການຈັດເກັບລາຍຮັບ ໂດຍການປະຕິຮູບລະບົບການ ເກັບລາຍຮັບໃຫ້ມີຄວາມໂປ່ງໃສ, ທັນສະໄໝ ແລະ ຫລຸດຜ່ອນງົບປະ ມານລາຍຈ່າຍທີ່ບໍ່ຈຳເປັນຢ່າງຮັດກຸມ ເພື່ອສ້າງຖານະທາງການເງິນ ຂອງລັດໃຫ້ມີຄວາມເຂັ້ມແຂງ, ໝັ້ນຄົງ ແລະ ຍືນຍົງໃນໄລຍະຍາວ .
ການສ້າງວິໄນການເງິນ.
ວິໄນທາງການເງິນຖືເປັນ “ເຄື່ອງມືນຳທາງ” ທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ ຊຶ່ງຕ້ອງຕິດພັນກັບຄວາມໂປ່ງໃສ ໃນການບໍລິຫານງານ, ໂດຍສະເພາະການ ປະຕິບັດກົດໝາຍງົບປະມານ ຢ່າງເຄັ່ງຄັດ ເພື່ອໃຫ້ການວາງແຜນງົບປະມານ ມີຄວາມສອດຄ່ອງກັບສະພາບຄວາມເປັນຈິງ ແລະ ມີການຕິດຕາມກວດກາ ຜົນໄດ້ຮັບຢ່າງໃກ້ຊິດ . ຄຽງຄູ່ກັນນັ້ນ, ການຫັນເປັນດີຈິຕອນໂດຍການນຳໃຊ້ລະບົບຄຸ້ມຄອງການເງິນແຫ່ງຊາດ ເພື່ອຕິດຕາມລາຍຮັບ-ລາຍຈ່າຍແບບ Real-time ຈະເປັນເຄື່ອງມືອັນມີປະສິດທິພາບ ໃນການອັດຕັນການຮົ່ວໄຫລ, ພ້ອມທັງສົ່ງເສີມບົດບາດຂອງອົງການກວດສອບແຫ່ງລັດໃຫ້ມີຄວາມເປັນອິດສະຫລະໃນການກວດກາຢ່າງໂປ່ງໃສ ແລະ ຍຸຕິທຳ .
ການຮັກສາສະຖຽນລະພາບເສດຖະກິດມະຫາພາກ, ການຄວບຄຸມເງິນເຟີ້, ການຄຸ້ມຄອງໜີ້ສິນຢ່າງມີວິໄນ ແລະ ການສ້າງຄວາມໂປ່ງໃສທາງການເງິນ ຖືເປັນ "ກຸນແຈສຳຄັນ" ທີ່ຈະເປີດປະຕູສູ່ການພັດທະນາທີ່ຍືນຍົງ ຊຶ່ງຈະເປັນພື້ນຖານທີ່ເຂັ້ມແຂງໃນການຍົກລະດັບຄຸນນະພາບຊີວິດຂອງປະຊາຊົນລາວໃຫ້ດີຂຶ້ນຢ່າງແທ້ຈິງ ພາຍຫລັງການຫລຸດພົ້ນອອກຈາກສະຖານະພາບປະເທດດ້ອຍພັດທະນາຢ່າງສົມບູນ.
ປັບໂຄງສ້າງເສດຖະກິດ.
ການປັບໂຄງສ້າງເສດຖະກິດເພື່ອອອກຈາກສະຖານະພາບປະເທດດ້ອຍພັດທະນາຢ່າງຍືນຍົງ ຕ້ອງອາໄສການຫັນປ່ຽນຢ່າງຮອບດ້ານ ໂດຍສຸມໃສ່ 4 ເສົາຄໍ້າຫລັກດັ່ງນີ້:
1. ການພັດທະນາອຸດສາຫະກຳປຸງແຕ່ງ : ເພື່ອຫັນປ່ຽນໂຄງສ້າງເສດຖະກິດຈາກການສົ່ງອອກວັດຖຸດິບ ໄປສູ່ການເປັນຜູ້ສົ່ງອອກຜະລິດຕະພັນສຳເລັດຮູບທີ່ມີມູນຄ່າເພີ່ມສູງ, ສປປ ລາວ ຈຳເປັນຕ້ອງດຳເນີນຍຸດທະສາດການພັດທະນາໃນ 4 ຂະແໜງການຫລັກຢ່າງເປັນລະບົບຄື:
- ການຍົກລະດັບການປຸງແຕ່ງກະສິກຳ: ຕ້ອງສຸມໃສ່ການລົງທຶນໃນໂຮງງານແປຮູບຜົນຜະລິດກະສິກຳ ເປັນຕົ້ນແມ່ນ ເຂົ້າ, ກາເຟ ແລະ ຢາງພາລາ ໃຫ້ໄດ້ຕາມມາດຕະຖານສາກົນເຊັ່ນ HACCP ຫລື ISO ເພື່ອຍົກລະດັບລາຄາ ແລະ ສ້າງຍີ່ຫໍ້ (Brand) ຂອງຕົນເອງ .
- ການສ້າງຕ່ອງໂສ້ມູນຄ່າແຮ່ທາດ: ປ່ຽນແທນການສົ່ງອອກແຮ່ທາດດິບ ດ້ວຍການສົ່ງເສີມການປຸງແຕ່ງຂັ້ນຕົ້ນ ຫລື ຂັ້ນສູງພາຍໃນປະເທດ ເພື່ອສ້າງວຽກເຮັດງານທຳໃຫ້ແກ່ແຮງງານທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ເພີ່ມມູນຄ່າການສົ່ງອອກໃຫ້ສູງຂຶ້ນກວ່າເກົ່າ.
- ການພັດທະນາອຸດສາຫະກຳເບົາ: ຍົກລະດັບທັກສະແຮງງານໃຫ້ມີສີມືສູງ ເພື່ອສາມາດເຂົ້າສູ່ລະບົບຕ່ອງໂສ້ການຜະລິດຂອງໂລກ ໂດຍກ້າວຂ້າມຈາກການເປັນພຽງຜູ້ຮັບຈ້າງຜະລິດທົ່ວໄປ ໄປສູ່ການເປັນຜູ້ຜະລິດທີ່ມີມູນຄ່າເພີ່ມ.
- ການພັດທະນາເຂດເສດຖະກິດພິເສດ: ຍົກລະດັບເຂດເສດຖະກິດພິເສດຕ່າງໆ ໃຫ້ເປັນ "ຫ້ອງທົດລອງ" ຂອງອຸດສາຫະກຳສະອາດ ທີ່ອຳນວຍຄວາມສະດວກດ້ວຍບໍລິການປະຕູດຽວ (One-stop Service) ເພື່ອດຶງດູດນັກລົງທຶນທີ່ມີຄຸນນະພາບ.
ການຫັນປ່ຽນຍຸດທະສາດນີ້ ຈະເປັນການວາງຮາກຖານອັນແຂງແກ່ນໃຫ້ແກ່ເສດຖະກິດລາວ ໃນການສ້າງມູນຄ່າເພີ່ມພາຍໃນ, ສ້າງວຽກເຮັດງານທຳທີ່ໝັ້ນຄົງ ແລະ ສົ່ງເສີມການສົ່ງອອກສິນຄ້າທີ່ໄດ້ມາດຕະຖານສາກົນ ຊຶ່ງທັງ
ໝົດນີ້ແມ່ນກຸນແຈສຳຄັນໃນການພັດທະນາປະເທດຢ່າງຍືນຍົງ.
ການຫັນໄປສູ່ກະສິກຳທັນສະໄໝ.
ການປ່ຽນແນວຄິດຈາກການຜະລິດເພື່ອລ້ຽງຊີບ ມາເປັນການຜະລິດເພື່ອການຄ້ານັ້ນ ຖືເປັນບາດກ້າວສຳຄັນ ໃນການພັດທະນາຂະແໜງກະສິກຳລາວ ໃຫ້ມີຄວາມທັນສະໄໝ ແລະ ສາມາດແຂ່ງຂັນໄດ້. ການຫັນປ່ຽນດັ່ງກ່າວຕ້ອງເລີ່ມຈາກການນຳໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີ ກະສິກຳອັດສະລິຍະ (Precision Farming) ເປັນຕົ້ນແມ່ນການໃຊ້ໂດຣນໃນການສີດຢາ ແລະ ໃສ່ປຸ໋ຍ, ການຕິດຕັ້ງເຊັນເຊີວັດແທກຄວາມຊຸ່ມໃນດິນ ແລະ ການໃຊ້ລະບົບຄາດຄະເນອາກາດ ເພື່ອເພີ່ມປະສິດທິພາບ ໃນການຜະລິດ, ຫລຸດຜ່ອນແຮງງານ ແລະ ເພີ່ມຜົນຜະລິດໃຫ້ສູງຂຶ້ນ. ຄຽງຄູ່ກັບການນຳໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີ, ຕ້ອງມີການເຊື່ອມໂຍງຕະຫລາດ ໂດຍສົ່ງເສີມຮູບແບບການຜະລິດພັນທະສັນຍາ (Contract Farming) ເພື່ອຮັບປະກັນຕະຫລາດຮອງຮັບ ແລະ ລາຄາທີ່ເປັນທຳໃຫ້ແກ່ຊາວກະສິກອນ, ພ້ອມທັງຍົກລະດັບຂະບວນການຜະລິດ ໃຫ້ໄດ້ມາດຕະຖານ GAP ຫລື Organic ເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການ ຂອງຕະຫລາດທີ່ມີກຳລັງຊື້ສູງ .
ນອກຈາກນີ້, ຍັງຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ການຄຸ້ມຄອງ ຊັບພະຍາກອນແບບຍືນຍົງ ເພື່ອຮັກສາຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງດິນ ແລະ ນ້ຳໃນໄລຍະຍາວ ໂດຍການຫັນມາໃຊ້ລະບົບຊົນລະປະທານນ້ຳຢົດ (Drip Irrigation) ທີ່ປະຢັດນ້ຳ ແລະ ມີປະສິດທິຜົນສູງ, ລວມເຖິງການສົ່ງເສີມການໃຊ້ປຸ໋ຍຊີວະພາບ ເພື່ອຫລຸດຜ່ອນການໃຊ້ສານເຄມີ. ການປະສານງານທັງການນຳໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີ, ການເຊື່ອມໂຍງຕະຫລາດ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນນີ້ ຈະເປັນກຸນແຈສຳຄັນໃນການຍົກລະດັບຊີວິດການເປັນຢູ່ ຂອງຊາວກະສິກອນລາວ ແລະ ສ້າງພື້ນຖານກະສິກຳທີ່ສາມາດສ້າງລາຍຮັບໄດ້ຢ່າງໝັ້ນຄົງ ແລະ ຍືນຍົງ .
ໂດຍ: ສຈ ຟາງເວີນ ຄະນະລັດທິມາກເລນິນ ມະຫາວິທະຍາໄລຊູໂຈ
KPL
