*ຈາກສະໜາມຮົບເທີງຈອມພູສູງ ເປື້ອນເລືອດກາຍມາເປັນເຂດທ່ອງທ່ຽວ ປະຫວັດສາດອັນອັນລືຊື່ “ ຜາຖີ່ ” ເຊິ່ງນັກທ່ອງທ່ຽວສ່ວນໃຫຍ່ ຕ້ອງການໄປສໍາຜັດ ແລະ ຢາກຮຽນຮູ້ນັ້ນເອງ ດັ່ງທີ່ຮູ້ ຖ້າເບິ່ງຢ້ອນກັບ ໄປໃນປະ ຫວັດສາດ ສະໄໝຈັກກະພັດ ຜູ້ຮຸກຮານ ເຂົ້າມາມີອິດທິພົນ ໃນ ສປປ ລາວ ເວລານັ້ນ ພົບວ່າຈອມພູສູງ “ ຜາຖີ່ ” ແມ່ນໜຶ່ງໃນຈໍານວນ ພູຫລາຍໜ່ວຍ ທີ່ເປັນຍຸດທະສາດ ດ້າການທະຫານ, ຕັ້ງຢູ່ທາງພາກເໜືອ ຂອງ ປະເທດລາວ ໃນເຂດເມືອງຊໍາເໜືອ ແຂວງຫົວພັນ ເຊິ່ງໄດ້ກາຍເປັນ ສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວ ແຫ່ງໃໝ່ ປັດຈຸບັນນີ້ ເພີ່ນໄດ້ກໍ່ສ້າງຂັ້ນໄດ ໃຫ້ສໍາລັບ ນັກທ່ອງທ່ຽວພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ເຂົ້າຢ້ຽມຢາມຊົມ, ສຶກສາຄົ້ນຄົ້ວ ແລະ ຮຽນຮູ້ ປະຫວັດສາດນັ້ນເອງ ແຕ່ທາງຂຶ້ນ ອາດມີອຸປະສັກ ເພາະເປັນໂຫງ່ນຫີນ ແລະ ໜ້າຜາອັນສູງຊັນ ແລະ ຕັ້ງຫ່າງຈາກ ເທສະບານແຂວງ ປະມານ 68 ກິໂລແມັດ.

ຜູ້ຂຽນໄດ້ນໍາເອົາຂໍ້ມູນຈາກພະແນກ ຖວທ ແຂວງຫົວພັນ ມາເລົ່າສູ່ຟັງ ແບບຫຍໍ້ໆ ເພື່ອທົບຄືນ ເລື່ອງລາວເວລານັ້ນ “ ຜາຖີ່ ” ເປັນຄ້າຍທະຫານ ຂອງສະຫະລັດ ອາເມລິກາ ອະດີດລະຫວ່າງສົງຄາມ ໃນຫວຽດນາມ ແລະ ສົງຄາມໃນລາວ ເຊິ່ງເປັນທີ່ຕັ້ງ ທະຫານລັບ ຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ ຮູ້ຈັກກັນ ໃນຊື່ລະຫັດ ລີມາ 85 ຫລື LS-85, ຜາຖີ່ ໄດ້ຖືກຍຶດຄືນ ໂດຍກໍາລັງ ປະຕິວັດລາວ ໃນວັນທີ 10-11 ເດືອນ 3 ປີ 1968.  ຄວາມຈິງ “ ຜາ ຖີ່”  ຕັ້ງຢູ່ເທິງພູຜາສູງ ວັດແທກຈາກ ລະດັບໜ້ານ້ຳທະເລ ປະມານ 1.700 ແມັດ  ເວລານັ້ນ ພວກຈັກກະພັດ ລ່າເມືອງຂຶ້ນ ໃຊ້ເຮືອບິນ ເຮລີຄ໋ອບເຕີເທົ່ານັ້ນ ສໍາລັບລໍາລຽງ ຂົນສົ່ງອາວຸດ ຍຸດໂທປະກອນ ແລະ ສະບຽງອາ ຫານຕ່າງໆ ຂຶ້ນໄປຕິດຕັ້ງ ປະຈໍາການຢູ່ ເທິງທີ່ນັ້ນ ໃນນັ້ນ ດ້ານຕາເວັນຕົກ ເປັນຫນ້າຜາສູງຊັນ ເກືອບ 90 ອົງສາ, ສ່ວນທິດຕາເວັນອອກ ເປັນທົ່ງພຽງ ແຕ່ກໍ່ບໍ່ສາມາດຂຶ້ນໄປໄດ້ ແຕ່ຝ່າຍກອງກໍາລັງ ປະຕິວັດລາວສາ ມາດ ບຸກຂຶ້ນໄປຍຶດໄດ້ ແລະ ສ້າງຄວາມຕົກໃຈ ໃຫ້ຝ່າຍກົງກັນຂ້າມ ບໍ່ໜ້ອຍເວລານັ້ນ.

ແນວໃດກໍດີ ຜູ້ຂຽນກໍບໍ່ຢາກເວົ້າຍາວ ດັ່ງຄໍາສຸພາສິດເພີ່ນວ່າ “ ນຸ່ງເສື້ອລາຍໝາເຫົ່າ ເວົ້າຄວາມເກົ່າ ມັນເລົ່າຜິດກັນ”, ຍຸກນີ້ເປັນຍຸກໃໝ່ ແລະ ເປັນຍຸກປົກປັກຮັກສາ ແລະ ສ້າງສາ ພັດທະນາປະເທດຊາດ ຕາມທິດຂອງ ພັກ-ລັດຖະບານ ໃນການຫັນເປັນ ເສດຖະກິດຕະຫລາດ, ອຸດສາຫະກໍາທັນສະໄໝ, ພັດທະນາສີຂຽນຍືນຍົງ ແລະ ອື່ນໆ. 

ຈາກຂໍ້ມູນຂອງແຂວງຫົວພັນໄດ້ເປີດເຜີຍວ່າ: ແຫລ່ງທ່ອງທ່ຽວ ທີ່ໜ້າສົນໃຈພາຍໃນແຂວງນັ້ນ ບໍ່ສະເພາະແຕ່ຜາຖີ່ ຫາກຍັງມີແຫລ່ງທ່ອງທ່ຽວ ດ້ານປະຫວັດສາດ, ວັດທະນະທໍາ ແລະ ທໍາມະຊາດ ທີ່ໂດ່ງດັງເຊັ່ນ: ຫີນຕັ້ງ, ຖໍ້າມະຫັດສະຈັນ ຂອງທ່ານຜູ້ນໍາເຮົາ ໃນອະດີດສາມາດ ຮອງຮັບຄົນໄດ້ 20 ພັນກວ່າຄົນ, ນໍ້າຕົກສະເຫລີຍ, ອຸທິຍານແຫ່ງຊາດ ນໍ້າແອັດ-ພູເລີຍ ແລະ ອື່ນໆ.

ເມືອງຊຳເໜືອເປັນເມືອງເອກຂອງແຂວງຫົວພັນ ທັງເປັນເຂດທີ່ໝັ້ນ ຂອງການປະຕິວັດ, ຕັ້ງຢູ່ທິດເໜືອ ແລະ ຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ຕິດກັບ ສສ ຫວຽດນາມ, ທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງໃຕ້ ຕິດກັບແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະ ທິດ ຕາເວັນຕົກຕິດກັບ ແຂວງຫລວງພະບາງ ມີເນື້ອທີ່ປະມານ 16.500 ຕາຕະລາງກິໂລແມດ, ມີພົນລະເມືອງ:  3 ແສນກວ່າຄົນ ແລະ 27 ຊົນເຜົ່າ ເຊິ່ງປະຊາຊົນສ່ວນໃຫຍ່ ເພີ່ງພາເຮັດການ ຜະລິດກະສິກໍາ-ລ້ຽງສັດ ລ້ຽງ ຊີບ ແລະ ເປັນສິນຄ້າ ເພື່ອສົ່ງອອກຫວຽດນາມ.

ເນື່ອງຈາກສະພາບເສັ້ນທາງມີຄວາມຫຍຸງຍາກໃນບາງເຂດ ແລະ ຫ່າງໄກພໍສົມຄວນ ຈາກນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ເຊິ່ງນີ້ໄດ້ກາຍເປັນ ປັດໄຈໜຶ່ງທີ່ທ້າທາຍ ໃນການຍົກລະດັບ ສົ່ງເສີມການທ່ອງທ່ຽວ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ ແຂກຕ່າງ ດ້າວ ທ້າວຕ່າງເມືອງ ໄປມາສະດວກສະບາຍ, ການຄົມມະນາຄົມຂົນສົ່ງ ແຕ່ແນວໃດກໍດີ ຫວ່າງບໍ່ດົນມານີ້ ກໍມີຂ່າວດີວ່າ ທັງພາກລັດ-ເອກະຊົນ ໄດ້ຮ່ວມມືກັນ ຈະສ້າງເສັ້ນທາງດ່ວນ ຄ້າຍຄືທາງດ່ວນ ວຽງຈັນ- ວັງວຽງ ນັ້ນເອງ ແຕ່ຖ້າໂຄງການ ທາງດ່ວນວຽງຈັນ-ຊໍາເໜືອ ແຂວງຫົວພັນ ເກີດຂຶ້ນແທ້, ຜູ້ຂຽນເຊື່ອວ່າ ເສັ້ນທາງດັ່ງກ່າວ ຈະບໍ່ພຽງແຕ່ໃຫ້ຄວາມ ສະດວກສະບາຍເທົ່ານັ້ນ ຫາກຍັງຈະປ່ຽນໃບໜ້າໃໝ່ ແລະ ປະກອບສ່ວນການ ພັດທະນາ ເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ຂອງແຂວງຮອບດ້ານອີກດ້ວຍ.

ໂດຍ: ສອດສ່ອງ

KPL