(ເນື່ອງໃນໂອກາດວັນເກີດຄົບຮອບ 100 ປີ, ວັນທີ 8 ກຸມພາ 1924-8 ກຸມພາ 2024)

          *ໃນບົດຜ່ານມາ ພວກເຮົາໄດ້ນຳສະເໜີໄປແລ້ວກ່ຽວກັບຄຸນສົມບັດ ແລະ ສິນທຳປະຕິວັດຂອງປະທານ ຄຳໄຕ ສີພັນດອນ ເພື່ອປຸກລະດົມ ບັນດາສະມາຊິກພັກ, ພະນັກງານ, ກໍາລັງປະກອບອາວຸດ, ມະຫາຊົນ ແລະ ຄົນຮຸ່ນຫລັງ ໄດ້ສຶກສາຮໍ່າຮຽນເອົາແບບຢ່າງນໍ້າໃຈເສຍສະລະ, ຄຸນສົມບັດສິນທໍາປະຕິວັດ, ແບບແຜນນໍາພາ, ແບບແຜນວິທີເຮັດວຽກ ແລະ ແບບແຜນດໍາລົງຊີວິດ ຕະຫລອດຮອດແນວຄິດຊີ້ນໍາຂອງເພິ່ນ ໄປເປັນແວ່ນແຍງ ແລະ ຜັນຂະຫຍາຍ ເຂົ້າໃນພາລະກິດຂອງແຕ່ລະຄົນ ເພື່ອປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ. ເລີ່ມຈາກບົດນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ ຈະໄດ້ເອົາ ຊີວິດ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວຂອງ ປະທານ ຄຳໄຕ ສີພັນດອນ ມານຳສະເໜີ ໂດຍເລີ່ມແຕ່ໄລຍະເຍົາໄວ, ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນເຂົ້າສູ່ຂະບວນການປະຕິວັດຊາດປະທິປະໄຕ, ການປະກອບສ່ວນໃນຂະບວນການຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດ, ການປະກອບສ່ວນສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດໃນແຕ່ລະໄລຍະຊີວິດຂອງເພິ່ນ ເພື່ອ ສັນລະເສີນຄຸນງາມຄວາມດີ, ຄວາມເສຍສະລະ ອຸທິດຕົນ ແລະ ຜົນງານອັນໃຫຍ່ຫລວງຂອງເພິ່ນ ຕໍ່ພາລະກິດປະຕິວັດຊາດ ປະຊາທິປະໄຕ ກໍ່ຄື ຕໍ່ພາລະກິດປົກປັກຮັກສາ ແລະ ສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດ.

ປະທານ ຄໍາໄຕ ສີພັນດອນ ເກີດໃນວັນທີ 08 ກຸມພາ 1924 ທີ່ບ້ານຫົວໂຂງພະໃຫຍ່, ເມືອງໂຂງ, ແຂວງ ຈໍາປາສັກ; ເປັນບຸດຂອງພໍ່ ນີ ນີລະໄຊ ແລະ ແມ່ສາຍບົວ ນີລະໄຊ ມີອ້າຍເອື້ອຍນ້ອງຮ່ວມກັນ 6 ຄົນ.ເວລາຍັງນ້ອຍ, ປະທານ ຄໍາໄຕ ສີພັນດອນ ບໍ່ໄດ້ເຂົ້າຮຽນໜັງສືຍ້ອນວ່າຢູ່ບ້ານບໍ່ມີໂຮງຮຽນ ຈົນຮອດປີ 1931 ພໍ່ເຖົ້າມະຫາແກ້ວ ທີ່ເປັນຂ້າລາຊະການຂະແໜງການສຶກສາສົງຢູ່ວຽງຈັນ ໄດ້ລົງເມືອຢາມບ້ານຢູ່ເມືອງໂຂງ, ທັງໄດ້ຊອກເອົາລູກຫລານຂຶ້ນໄປສອບເສັງເຂົ້າຮຽນຕໍ່ທີ່ວຽງຈັນ, ປະທານ ຄໍາໄຕ ສີພັນດອນ ກໍ່ເປັນຜູ້ໜຶ່ງທີ່ຖືກເລືອກ ເອົາຂຶ້ນເມືອຮຽນຢູ່ວຽງຈັນ; ປະທານ ຄໍາໄຕ ໄດ້ເຂົ້າຮຽນຢູ່ຊັ້ນປະຖົມ ແລະ ຫລັງຈາກນັ້ນ ກໍສອບເສັງເຂົ້າໂຮງຮຽນ ມັດທະຍົມ ຫລື College PAVIE ຊຶ່ງເປັນໂຮງຮຽນມັດທະຍົມແຫ່ງດຽວຢູ່ປະເທດລາວໃນສະໄໝນັ້ນ.

ຜ່ານໄລຍະ 10 ປີ ທີ່ຮຽນໜັງສື ຊັ້ນປະຖົມ ແລະ ມັດທະຍົມ College PAVIE ຢູ່ວຽງຈັນ. ນອກຈາກ ໄດ້ຕັ້ງໃຈຮຽນ ແລະ ອອກແຮງງານຊ່ວຍຄອບຄົວຂອງພໍ່ເຖົ້າມະຫາແກ້ວ, ປະທານ ຄໍາໄຕ ສີພັນດອນ ຍັງໄດ້ຮັບ ການອົບຮົມບົ່ມສອນ ແລະ ຮຽນຮູ້ຫລາຍສິ່ງຫລາຍຢ່າງທີ່ເປັນປະໂຫຍດຈາກພໍ່ເຖົ້າມະຫາແກ້ວເປັນຕົ້ນແມ່ນ: ການປູກຝັງແນວຄິດຮັກຊາດ ໂດຍເລີ່ມຈາກການຮັກພາສາ-ວັນນະຄະດີ ແລະ ວັດທະນະທໍາອັນດີງາມທີ່ເປັນເອກະລັກ ຂອງຊາດກໍຄືຂອງທ້ອງຖິ່ນ; ການສ້າງຈິດສໍານຶກກ່ຽວກັບການຮຽນຮູ້ກັບສະພາບຕົວຈິງ ຕະຫລອດຮອດຄວາມເປັນ ລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ, ຄວາມຖະໜອມຖ່ອມຕົວ, ການສໍາມາຄາລະວະ ແລະ ການປະພຶດປະຕິບັດໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມ ຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ອື່ນໆອີກ...

ໃນທ້າຍປີ 1941 ພໍ່ເຖົ້າມະຫາແກ້ວ ໄດ້ເສຍຊີວິດກະທັນຫັນ ຊຶ່ງເຮັດໃຫ້ຊີວິດໃນໄວຮຽນ ຂອງປະທານ ຄຳໄຕ ສີພັນດອນ ມີບັນຫາດ້ານການສະໜັບສະໜູນສົ່ງເສີມ ແລະ ເຮັດໃຫ້ເພິ່ນ ຕັດສິນໃຈອອກໂຮງຮຽນໄປເສັງເຂົ້າເຮັດວຽກຢູ່ ຂະແໜງໄປສະນີ. ອັນນີ້ຖືເປັນຈຸດປ່ຽນອັນສໍາຄັນຈາກການເປັນນັກຮຽນໄປສູ່ການເປັນຂ້າລາຊະການ ຊຶ່ງຕໍ່ມາໄລຍະໜຶ່ງ ກໍໄດ້ຖືກເລືອກໃຫ້ໄປຮຽນຕໍ່ວິຊາສະເພາະ 2 ປີ ຢູ່ໄຊງ່ອນ (ພາກໃຕ້ຫວຽດນາມ). ພາຍຫລັງຮຽນຈົບວິຊາສະເພາະໃນປີ 1944, ປະທານ ຄໍາໄຕ ສີພັນດອນໄດ້ກັບຄືນປະເທດໂດຍໄດ້ຮັບການ ແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນ “ນາຍສາຍ” ແລະ ໄດ້ໄປປະຈໍາການຢູ່ແຂວງຜົ້ງສາລີ./.

KPL