-----------------



ແນວ​ຄິດ​ຊີ້​ນຳ​ກ່ຽວ​ກັບ​ທັດສະນະ​ພື້ນຖານ ສາທາລະນະ​ສຸກ​ຂອງ ສປປ ລາວ



* ໂດຍເຫັນໄດ້ຄວາມສຳຄັນ ຂອງສຸຂະພາບ ແລະ ວຽກງານສາທາລະນະສຸກ ເຊິ່ງເປັນອົງປະກອບ ໜຶ່ງທີ່ຢູ່ໃນໜ້າທີ່ການເມືອງ ອັນສຳຄັນຂອງພັກ. ສະນັ້ນ, ປະທານ ໄກສອນ ພົມວິຫານ ຈຶ່ງໄດ້ໃຫ້ແນວຄິດຊີ້ນຳ ກ່ຽວກັບທັດສະນະ ພື້ນຖານສາທາລະນະສຸກ ຂອງສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ທີ່ປະກອບດ້ວຍ 5 ທັດສະນະຄືື:

1. ສາທາລະນະສຸກຕ້ອງຮັບໃຊ້ ການຜະລິດ, ຮັບໃຊ້ຊີວິດການເປັນຢູ່ ຂອງປະຊາຊົນ, ຮັບໃຊ້ສອງໜ້າທີ່ ຍຸດທະສາດ ແລະ  ຮັບໃຊ້ວຽກງານ ກໍ່ສ້າງຄົນໃໝ່ໃນສັງຄົມນິຍົມ.

2. ວຽກງານສາທາລະນະສຸກ ຕ້ອງຮັບໃຊ້ຢ່າງຕັ້ງໜ້າ ກ່ຽວກັບນະໂຍບາຍ ຊົນເຜົ່າຂອງພັກ.

3. ສາທາລະນະສຸກຕ້ອງປະຕິບັດ ວຽກງານກັນພະຍາດ ຢ່າງຕັ້ງໜ້າດ້ວຍການຖືເອົາ ວິທະຍາສາດການແພດ ກ່ຽວກັບການກັນພະຍາດ     ລ່ວງໜ້າ, ການເພ່ີມທະວີວຽກງານ ຮັກສາສຸຂະພາບແມ່ ແລະ ເດັກ ແລະ ສັກຢາກັນພະຍາດ ຢ່າງທົ່ວເຖິງ ແລະ ຄົບຖ້ວນ.

4.  ສົມທົບລະຫວ່າງການແພດ ທັນສະໄໝກັບການ ແພດພື້ນເມືອງ ແລະ ຢາພື້ນເມືອງ, ກໍ່ສ້າງພື້ນຖານ ສາທາລະນະສຸກ ທີ່ມີລັກສະນະຊາດ ແລະ ທັນສະໄໝ.

5. ຕ້ອງອາໄສມະຫາຊົນ ເພື່ອສ້າງພື້ນຖານສາທາລະນະສຸກທົ່ວປວງຊົນ.


-----------------


ນະ​ໂຍບາຍຂອງລັດ ຕໍ່ໂຄງການກະສິກຳອິນຊີກັບທ່າແຮງພັດທະນາກະສິກຳແບບຍືນຍົງສູ່ເສດຖະກິດສີຂຽວແຫ່ງຊາດ


* ໃນຕໍ່ໜ້ານີ້ລັດຖະບານເຮົາ ໄດ້ສືບຕໍ່ປະຕິບັດ ນະໂຍບາຍທີ່ເປັນ  ເປົ້າໝາຍໃນການ ພັດທະນາຊາດ ໃນໄລຍະຍາວເຊິ່ງຈະບັນລຸ ໂດຍຜ່ານການເຕີບໂຕ ທາງດ້ານເສດຖະກິດ ທີ່ມີຄວາມໝັ້ນຄົງ ໂດຍຄຽງຄູ່ກັບການ ພັດທະນາສັງຄົມ. ໂດຍອີງ ໃສ່ຍຸດທະສາດ ການພັດທະນາ ກະສິກຳຮອດປີ 2020 ໄດ້ມີການຈັດປະເພດ ຂອງການຜະລິດ ກະສິກຳອິນຊີ ເຊິ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງ ຂອງການຜະລິດກະສິກຳ ຮູບແບບໃໝ່ ລະບົບການເຊື່ອມຕໍ່ ກັນແບບເປັນຕ່ອງໂສ້ ຈາກຜູ້ຜະລິດຈົນ ເຖິງຜູ້ບໍລິໂພກທີ່ມີມູນຄ່າສູງ ແລະ ເປັນສິນຄ້າພິເສດ.

ໄດ້ຮັບຮູ້ແລ້ວວ່າ ການປະກອບສ່ວນ ການຜະລິດກະສິກຳອິນຊີ ເປັນທາງເລືອກໜຶ່ງໃນການ ກຳນົດມາດຖານການຊື້-ຂາຍ ເພື່ອຮັບປະກັນ ຕະຫລາດສິນຄ້າ ສາມາດປັບປຸງດຳເນີນງານ ດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມວຽກງານ ກະສິກຳ ເຊິ່ງປະກອບມີ 4 ຈຸດປະສົງຫລັກຄື: ການຮັບປະກັນ ຄວາມປອດໄພ ດ້ານອາຫານ, ການຮັບປະກັນ ດ້ານການຜະລິດສິນຄ້າ, ສ້າງແຫລ່ງທຳກິນ ທີ່ໝັ້ນຄົງໃຫ້ແກ່ການ ຜະລິດກະສິກຳ ແບບເລື່ອນລອຍ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງປ່າໄມ້ ແບບຍືນຍົງ. ນອກຈາກນັ້ນ ນະໂຍບາຍຂອງ ລັດຖະບານເຮົາ ວ່າດ້ວຍການຜະລິດກະສິກຳ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ການ ຜະລິດມີຄວາມປອດໄພ, ມີຄວາມຍືນຍົງ, ມີຄວາມສະອາດ, ປອດສານເຄມີ ແລະ ຕົ້ນທຶນຕ່ຳບົດໂຄງ ການ ສະບັບດັ່ງກ່າວແມ່ນ ເລັ່ງໃສ່ເພື່ອແຈ້ງໃຫ້ ລັດຖະບານ ແລະ ຜູ້ໃຫ້ທຶນຮັບຊາບ ກ່ຽວກັບທ່າແຮງ ຂອງການຜະລິດ ກະສິກຳອິນຊີ ເຊິ່ງເປັນການພັດທະນາ ແບບຍືນຍົງ ແລະ ເພື່ອກ້າວໄປສູ່ ເສດຖະກິດ ສີຂຽວແຫ່ງຊາດ.

ບັນດາມາດຕະການຕ່າງໆ ຂອງລັດຖະບານກ່ຽວກັບ ຄວາມຈຳເປັນໃນການ ກຳນົດການນຳໃຊ້ ສານເຄມີໃນການຜະ ລິດກະສິກຳ. ດັ່ງນັ້ນ, ດຳລັດວ່າດ້ວຍການ ກັກກັນພືດ ສະບັບເລກທີ່ 66/ນຍ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບຮອງ ໂດຍລັດຖະບານ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ ລົງວັນທີ 3 ມີນາ 1993. ເຊັ່ນດຽວກັນ, ບັນດາໂຄງການ ແລະ ອົງການ ຂອງ NGO ໄດ້ ເນັ້ນໜັກເຖິງ ຄວາມສຳຄັນຂອງ ຄວາມຍືນຍົງ, ຂອງຊີວະນາໆພັນ ແລະ ຄວາມຮຽກຮ້ອງ  ຕ້ອງການໃນການ ປົກປັກຮັກສາ ສິ່ງແວດ ລ້ອມ ແລະ ແຫລ່ງຊັບພະຍາກອນ ທຳມະຊາດດັ່ງກ່າວ. ໂດຍຜ່ານກະຊວງ ກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້  (MAF) ໄດ້ລິເລີ່ມຈັດປະເພດ ກິດຈະກຳ ແລະ ລາຍການສົ່ງເສີມ ການຜະລິດກະສິກຳ ທີ່ມີຈຸດປະສົງຕົ້ນຕໍ ເພື່ອບຳລຸງຮັກສາ ແລະ ການປັບປຸງແຫລ່ງ ຊັບພະຍາກອນ ການຜະລິດ ແລະ ເພື່ອຮັບປະກັນ ຄວາມປອດໄພ ແລະ ຄຸນນະພາບຂອງ ຜູ້ບໍລິໂພກ; ການສະໜອງການ ສານເຄມີປ້ອງກັນພືດ: ການອຸດໜູນ ແລະ ການສະໜັບສະໜູນອື່ນໆ ຈາກລັດຖະບານ ໃນການສະໜອງສານເຄມີ ສຳລັບການປ້ອງກັນພືດ ດັ່ງກ່າວໄດ້ມີການ ຢຸດເຊົານັບ ຕັ້ງ ແຕ່ປີ 1993. ເຮັດໃຫ້ການນຳໃຊ້ ສານເຄມີມີຫລຸດໜ້ອຍລົງ ຫລື ເຮັດໃຫ້ລາຄາຂອງສານ ເຄມີເພີ່ມຂຶ້ນ ໂດຍມີການຄາດຄະເນວ່າ ຊາວກະສິກອນແມ່ນ ຈະໄດ້ນຳໃຊ້ສານເຄມີຫລຸດລົງ ໃນການຜະລິດກະສິກຳ; ການສົ່ງເສີມການຄຸ້ມຄອງ ການປາບສັດຕູພືດ ແບບປະສົມປະສານ (IPM) ແລະ ການຄຸ້ມຄອງການປູກພືດ ແບບປະສົມ ປະສານ ດ້ວຍວິທີການແບບໃໝ່ ICM; ການສົ່ງເສີມການສ້າງ ໂຮງງານຝຸ່ນຊີວະພາບ ໃນແຕ່ລະພາກ ຂອງປະເທດ ປັດຈຸບັນມີປະມານ 10 ໂຮງງານແມ່ນມີຢູ່; ການສ້າງເຂດປອດ ຢາປາບສັດຕູພືດ; ທີ່ຜ່ານມາລັດຖະບານເຮົາ ໄດ້ຕົກລົງເລືອກເອົາ 3 ເຂດໃຫ້ເປັນເຂດ ກະສິກຳຕົວແບບທີ່ຕ້ອງ ເປັນເຂດປອດຢາປາບ ສັດຕູພືດ ແລະ ສານເຄມີ ໃນນັ້ນຄື: ພູພຽງບໍລິເວນ ໃນພາກໃຕ້, ເຂດພື້ນທີ່ເມືອງວັງວຽງ ຢູ່ພາກກາງ ແລະ ເຂດພື້ນທີ່ແຂວງຫລວງພະບາງ ທາງພາກເໜືອຂອງປະເທດ; ລັດຖະບານລາວໄດ້ ສະໜັບຢ່າງຈິງຈັງ ຂອງບັນດາໂຄງການ NGO ແລະ ບັນດາພາກເອກະຊົນ ທີ່ໄດ້ສຸມໃສ່ໃນການ ຜະລິດກະສິກຳອິນຊີ ແລະ ການສົ່ງເສີມການ ຄວບຄຸມສັດຕູພືດ ດ້ວຍລະບົບນິເວດ. ບັນດາ ໂຄງການຂອງອົງການ NGO ກຳລັງສົ່ງເສີມການ ຜະລິດກະສິກຳອິນຊີ, ການຜະລິດກະສິກຳ ແບບຍືນຍົງ ແລະ ການນຳໃຊ້ຝຸ່ນຊີວະພາບ ເຊິ່ງໃນຕອນນີ້ມີ ອົງການ Helvetas ລາວ, ອົງການ Oxfam ຂອງປະເທດ ແບນຊິກ ແລະ ສະມາຄົມພັດທະນາ ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການຜະລິດກະສິກຳ ແບບຍືນຍົງ (SAEDA). ບັນດາອົງການ ທັງໝົດຂອງ NGO ມີສະຖານທີ່ໂຄງການ ຂອງຕົນເອງ, ເກືອບທັງແມ່ນເຮັດວຽກ ແບບປະສົມປະສານ ກັບອົງການຈັດຕັ້ງ ຂັ້ນລັດຖະບານ ແລະ ຂັ້ນທ້ອງຖິ່ນ ເພື່ອສົ່ງເສີມການ ຜະລິດກະສິກຳ ແລະ ມີຄວາມຍືນຍົງ ຕໍ່ຜູ້ບໍລິໂພກສຸຂະພາບແຂງແຮງດີ, ການນຳໃຊ້ແບບຍືນຍົງ ຂອງແຫລ່ງຊັບພະຍາກອນ ທຳມະຊາດ ແລະ ການຂະຫຍາຍຕົວ ທາງດ້ານເສດຖະກິດ. ດ້ານການສົ່ງເສີມການ ຜະລິດກະສິກຳອິນຊີ. ບັນດາກິດຈະກຳຂອງ ໂຄງການປະກອບມີ ຫລາຍຂະແໜງ ການຂອງການຜະລິດ, ການປຸງແຕ່ງການຕະຫລາດ ແລະ ບັນດາລະບຽບການຕ່າງໆ ຄາດວ່າໂຄງການດັ່ງກ່າວ ຈະກາຍ ເປັນເວທີ່ ສຳລັບການຜະລິດ ກະສິກຳອິນຊີ ເຊິ່ງເປັນແຫລ່ງທີ່ ສະໜອງຄວາມຮູ້ ສະເພາະຊາວ ກະສິກອນ ແລະ ຍັງ ເປັນບ່ອນ ແລກປ່ຽນປະສົບການຕ່າງໆ ຂອງເຂົາເຈົ້າໃນ ຂະແໜງການນີ້.

ເຖິງວ່າການຜະລິດກະສິກຳອິນຊີ ຍັງຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນລິເລີ່ມ ໃນຂະແໜງການພັດທະນາ ສປປ ລາວ ເປັນສິ່ງທີ່ຮູ້ກັນແລ້ວວ່າ ການຜະລິດກະສິກຳອິນຊີ ຈະເປັນຜົນປະໂຫຍດ ແກ່ການດຳລົງຊີວິດ ຂອງຜູ້ທຸກຍາກໃນພື້ນຖານ ດັ່ງກ່າວນັ້ນ ໂດຍມາການປັບປຸງ ດ້ານຜົນຜະລິດ ແລະ ລາຍຮັບ, ຍັງເປັນການສົ່ງເສີມ ຄວາມຍືນຍົງ ແລະ ກ້າວສູ່ ການຂະຫຍາຍຕົວ ຂອງເສດຖະກິດສີຂຽວ ໃນ ສປປ ລາວ ຍັງມີຄວາມຮຽກຮ້ອງ ຕ້ອງການຫລາຍ ທີ່ຈະໃຫ້ເກີດມີ ອຸດສາຫະກຳດ້ານກະສິກຳ ປອດສານພິດ ເພື່ອໃຫ້ຮັບຮູ້ໄດ້ທ່າແຮງ ຢ່າງເຕັມຮູບແບບຂອງຕົນ.




















Lao