xtgmf]k; 6 21/08/2023 glf4tdfy {l'a 7,q glu ,0tspkp,tsklk,a d7u mq j ;x;'-q oma '-kf rkp.8h dkooerk0v'ra d dko7h5,7v']kpIa[ c]t g'yo-j;pgs]nv]hk mujgxaog'yo8k8jk'xtgmf ຮຽບຮຽງ: ມາລີດາ -;u fy {;fa mtotme ໂດຍ: ໄໝຄຳຍ້ອມສິນ 7;oI6hK 0=hglp0v' z,q [c+ s'h fcu ];h g0kQ ovo dkozt]yf/hkp 8k,c[[rNog,nv']k; * ໃນກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການຄຸ້ມ ຄອງເງິນຕາຕ່າງປະເທດ ສະບັບ ປັບປຸງປີ 2022 ໄດ້ກຳນົດໄວ້ວ່າ: ລາຍຮັບລະຫວ່າງປະເທດ ປະກອບ ດ້ວຍເງິນຊ່ວຍເຫລືອລ້າ, ລາຍຮັບ ຂອງຜູ້ອອກແຮງງານ ແລະ ລາຍຮັບ ອື່ນ. ລາຍຮັບລະຫວ່າງປະເທດ ຕ້ອງໂອນ ເຂົ້າ-ອອກ ສປປ ລາວ ຜ່ານຜູ້ໃຫ້ບໍລິການຊໍາລະ. ໃນນັ້ນ, ສຳລັບເງິນຊ່ວຍເຫລືອ ລ້າ ລະຫວ່າງປະເທດ ແມ່ນເງິນທີ່ ຮັບ ຫລື ໃຫ້ການຊ່ວຍເຫລືອ ໂດຍບໍ່ ມີພັນທະໃຊ້ແທນຄືນ ຊຶ່ງປະກອບ ດ້ວຍເງິນຊ່ວຍເຫລືອລ້າຂອງ ລັດ ຖະບານ, ອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ ແລະ ພາກສ່ວນອື່ນ ແມ່ນກະຊວງ * ປົກກະຕິແລ້ວການສະຜົນ ຕອນກາງຄືນແມ່ນກິດຈະກໍາໜຶ່ງ ທີ່ຫລາຍຄົນມັກເຮັດເພາະວ່າສະ ຜົມຕອນກາງຄືນ ຈະມີຄວາມສະ ດວກສະບາຍ ແລະ ເປັນເວລາດີ ຫລັງເລີກວຽກບໍ່ໄດ້ໄປໃສ ແຕ່ສໍາ ລັບທ່ານໃດທີ່ສະຜົມເອງແລ້ວຜົມ ບໍ່ແຫ້ງແຕ່ເຂົ້າໄປນອນເລີຍຍ້ອນ ຄິດວ່ າມັ ນບໍ່ ມີ ຜົ ນເສຍຫ ຍັງ, ຄວາມ ຈິງແລ້ວບໍ່ແ ມ່ນແນວນັ້ນ ເພາະມັນ ຈະສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ຮ່າງກາຍຫລາຍ ດ້ານເຊິ່ງຈະມີແນວໃດນັ້ນ ເຮົາມາ ຮູ້ຈັກໄປພ້ອມກັນເລີຍ: ຈະມີອາ ການເຈັບຫົວ ຫລື ເປັນຫວັດໄດ້: ນອນໃນເວລາຜົມປຽກອາດຈະ ແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ ເປັນ ເຈົ້າການປະສານສົມທົບກັບກະ ຊວງການຕ່າງປະເທດ, ກະຊວງ ການເງິນ, ບັນດາກະຊວງ, ອົງການ ລັດທຽບເທົ່າກະຊວງ, ອົງການ ແລະ ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ທີ່ ກ່ຽວຂ້ອງ ໃນການຄຸ້ມຄອງການ ຊ່ວຍເຫລືອລ້າຢ່າງລວມສູນ ພ້ອມ ທັງແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນກັບທະນາຄານ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ. ເງິນທີ່ໄດ້ຮັບຈາກ ການຊ່ວຍເຫລືອລ້າ ຕ້ອງໂອນຜ່ານ ຜູ້ໃຫ້ບໍລິການຊໍາລະເຂົ້າບັນຊີເງິ ນ ຝາກຂອງພາກສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງ ທີ່ເປີດນໍາທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ ລາວ ຫລື ທະນາຄານທຸລະກິດທີ່ ຕັ້ງຢູ່ ສປປ ລາວ, ທະນາຄານທຸ ລະກິດດັ່ງກ່າວ ຕ້ອງລາຍງານໃຫ້ ທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ ລາວ ຕາມ ລະບຽບການ. ສຳລັບບຸກຄົນ, ນິຕິ ບຸກຄົນ ແລະ ການຈັດຕັ້ງທີ່ມີຈຸດປະ ສົງໃຫ້ເງິນຊ່ວຍເຫລືອລ້າແກ່ຕ່າງ ປະເທດຕ້ອງດໍາເນີນຜ່ານລະບົບ ທະນາຄານ ຢູ່ ສປປ ລາວ. ສ່ວນລາຍຮັບຂອງຜູ້ອອກແຮງ ງານທີ່ປະກອບດ້ວຍເງິນເດືອນ ຫລື ເງິນແຮງງານ, ເງິນໂບນັດ, ເງິນ ນະ ໂຍບາຍ ສະຫວັດດີການ ແລະ ລາຍ ຮັບອື່ນທີ່ຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍຜູ້ ອອກແຮງງານຕ່າງປະເທດ ທີ່ເຂົ້າ ມາເຮັດວຽກ ຢູ່ ສປປ ລາວ ຢ່າງຖືກ ຕ້ອງຕາມກົດໝາຍສາມາດໂອນ ເງິນລາຍຮັບໄປຕ່າງປະເທດ ຜ່ານ ຜູ້ໃຫ້ບໍລິການຊໍາລະດ້ວຍການປະ ກອບເອກະສານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງ ຖືກຕ້ອງ ແລະ ຄົບຖ້ວນ ຕາມການ ກໍານົດຂອງທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ ລາວ. ສຳລັບ ຜູ້ອອກແຮງງານລາວ ທີ່ອອກໄປເຮັດວຽກຢູ່ຕ່າງປະເທດ ຕ້ອງໂອນເງິນລາຍຮັບເຂົ້າ ສປປ ລາວ ຜ່ານຜູ້ໃຫ້ ບໍລິການຊໍາລະ ທີ່ ເປີດບັນຊີເງິນຝາກນໍາທະນາຄານ ທຸລະກິດທີ່ຕັ້ງຢູ່ ສປປ ລາວ ແລະ ທະ ນາຄານທຸລະກິດ ຕ້ອງລາຍງານໃຫ້ ທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ ລາວ ຕາມ ລະບຽບການ. ຂະດຽວກັນ ລາຍຮັບອື່ນລະ ຫວ່າງປະເທດຂອງບຸກຄົນ, ນິຕິບຸກ ຄົນ ແລະ ການຈັດຕັ້ງ ເປັນຕົ້ນ: ລາຍ ຮັບຈາກການປະກັນໄພ, ຂອງຂວັນ, ເງິນລາງວັນ ຕ້ອງໂອນ ເຂົ້າ-ອອກ ສປປ ລາວ ຜ່ານຜູ້ໃຫ້ບໍລິການຊໍາລະ. ເຮັດໃຫ້ເຮົາຮູ້ສຶກເຈັບຫົວໃນເວລາ ຕື່ນຂຶ້ນມາ ຫລື ເປັນຫວັດໄດ້ ເນື່ອງ ຈາກວ່າ ເວລາທີ່ເຮົານອນຫລັບອຸນ ຫະພູມໃນຮ່າງກາຍຂອງເຮົາຈະ ສູງຂຶ້ນ ເມື່ອກະທົບກັບຄວາມຊຸ່ມ ແລະ ຄວາມເຢັນຈາກໜັງຫົວຈະເຮັດ ໃຫ້ເສັ້ນເລືອດຫົດຕົວ ແລະ ເຮັດໃຫ້ ອຸນຫະພູມຕ້ານທານຫລຸດລົງເຮົາ ຈະຮູ້ສຶກປເຈັບຫົວເນື່ອງຈາກອຸນ ນະພູມທີ່ແຕກຕ່າງກັນນັ້ນເອງ. ເຮັດໃຫ້ຜົມເສຍຫລົ່ນງ່າຍ: ເວ ລາທີ່ຜົມປຽກເປັນໄ ລຍະທີ່ຮາກຜົມ ອ່ອນເພຍຫລາຍທີ່ສຸດ ເວລານອນ ຫົວເຮົາຈະທັບເສັ້ນຜົມດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງ ເຮັດໃຫ້ຮາກຜົມຫລົນໄດ້ງ່າຍ. ເກີດມີລັງແຄ ແລະ ມັກຄັນຫົວ: ການເຂົ້ານອນໃນເລລາທີ່ຜົມຍັງຊຸ່ມ ຢູ່ນັ້ນຈະເຮັດໃຫ້ໝອນປຽກລະເກີດ ເຊື້ອແບດທີເຣຍ ແລະ ຍັງສົ່ງຜົນໃຫ້ ພາບປະກອບ * ດັ່ງທີ່ຮູ້ກັນດີວ່າ ຝ້າຍເປັນພືດ ທີ່ສາມາດນຳມາແປຮູບເປັນເສັ້ນ ໄຍ ເພື່ອຖັກທໍເປັນຜືນຜ້າ ແລະ ໄດ້ ຮັບຄວາມນິຍົມສູງ ເພາະເສັ້ນໄຍ ມີ ລັກສະນະເດັ່ນຄື: ດູດຄວາມຊຸມ, ບໍ່ ນຳຄວາມຮ້ອນ ແລະ ຖ່າຍເທອາ ກາດໄດ້ດີ ເຮັດໃຫ້ສວມໃສ່ສະບາຍ ເໝາະແກ່ສະພາບດິນຟ້າອາກາດ ຢູ່ປະເທດເຮົາ. ແຕ່ກ່ອນຈະໄດ້ແພ ຝ້າຍໜຶ່ງຜືນ ກໍບໍ່ແມ່ນເລື່ອງງ່າຍ ຕ້ອງຜ່ານຫລາຍຂັ້ນຕອນໃນການ ໜັງຫົວຂອງເຮົາມີເກີດເຊື້ອລາ ຫລື ຣັງແຄໄດ້ງ່າຍ ທັງຍັງຄັນພ້ອມ. ມັກເກີດຕຸ່ມ: ຖ້າຜົມປຽກເວ ລານອນຈະເຮັດໃຫ້ໝອນປຽກ ແລ້ວເກີດເຊື້ອລ າ ເຊິ່ງເປັນບໍ່ ເກີດພະ ຍາດຜິວໜັງອື່ນໆຕາມມານັ້ນເອງ. ເມື່ອຮູ້ແນວນີ້ແລ້ວເມື່ອສະຜົມ ເວລາກາງຄືນຄວນເປົ່າຜົນໃຫ້ ແຫ້ງ ເພື່ອຫລຸດການເກີດພະຍາດ ຕ່າງ ທີ່ສໍ າຄັນຈ ະເຮັດໃຫ້ນ ອນຫລັບ ງ່າຍຂຶ້ນອີກ. ຜະລິດ ຊຶ່ງກຳມະວິທີດັ່ງກ່າວ ໄດ້ ຕິດພັນກັບການດຳລົງຊີວິດຂອງ ຄົນລາວມາແຕ່ສະໄໝບູຮານແລ້ວ ແລະ ຖືເປັນວຽກຂອງແມ່ຍິງລາວ ຈຶ່ງມີຄຳເວົ້າທີ່ວ່າ: “ແມ່ຍິງລາວ ຂວໍ້າມືເປັນລາຍ ຫງາຍມືເປັນດອກ” ຊຶ່ງນັ້ນສະແດງເຖິງຄວາມມີສີໄມ້ ລາຍມືຂອງແມ່ຍິງລາວ ໃນວຽກ ຫັດຖະກຳແຜ່ນແພ. ດັ່ງທີ່ເວົ້າໃນເບື່ອງຕົ້ນແລ້ວວ່າ ການຜະລິດຝ້າຍແມ່ນຫລາຍຂັ້ນ ຕອນ ເລີ່ມແຕ່ການປູກຝ້າຍ ຊຶ່ງສ່ວນ ຫລາຍຈະນິຍົມປູກໃນໄລຍະເດືອນ ພຶດສະພາ ຕໍ່ໃສ່ເດືອນມິຖຸນາ ຫລື ເດືອນກໍລະກົດ ຕໍ່ໃສ່ເດືອນສິງຫາ ຕາມເງື່ອນໄຂຂອງແຕ່ລະທ້ອງຖິ່ນ ແຕ່ຕ້ອງເປັນລະດູຝົນຈຶ່ງໄດ້ຮັບນໍ້າ ຝົນດີ. ພໍຕົກເຖິງເດືອນພະຈິກ ຫາ ເດືອນທັນວາ ຝ່າຍຈະແກ່ ແລະ ແຕກ ປຸຍ ຊຶ່ງໄລຍະທີ່ໃຊ້ໃນການປູກຝ້າຍ ຈົນເຖິງສາມາດເກັບດອກຝ້າຍ ຢູ່ ປະມານ 6-7 ເດືອນ. ແນວພັນຝ້າຍ ທີ່ນິຍົມໃນປະເທດລາວ ມີຫລາຍຊະ ນິດ ຊຶ່ງຝ້າຍພັນພື້ນເມືອງທີ່ປູກມາ ແຕ່ດັ້ງເດີມເອີ້ນວ່າ: “ຝ້າຍດຸນ” ຊຶ່ງ ມີປຸຍສີເຫລືອງ ຫລື ສີຂາວ, ມີເສັ້ນ ໄຍສັ້ນ. ສຳລັບການເກັບຝ້າຍກໍເກັບ ດ້ວຍມື, ສ່ວນວິທີການອື່ນກໍໃຊ້ອຸປະ ກອນພື້ນເມືອງທີ່ປະດິດຂຶ້ນມາເອງ, ເມື່ອເກັບດອກຝ້າຍແລ້ວ ກໍຈະນຳ ມາດາກແດດໃຫ້ແຫ້ງ ແລະ ເກັບສິ່ງ ປະປົນອອກໃຫ້ໝົດ, ແລ້ວນຳໄປ ແຍກໃນຝ້າຍອອກ ຈາກປຸຍຝ້າຍ ຊຶ່ງວິທີນີ້ເອີ້ນວ່າ: “ອິ້ວຝ້າຍ”. ເມື່ອ ແຍກໃນຝ້າຍອອກແລ້ວກໍນຳ ປຸຍໄປ ດີດໂດຍ ໃຊ້ແຮງສັ່ນສະເທືອນຂອງ ສາຍດີດ ຊຶ່ງເອີ້ນວ່າກົງ: “ດີດຝ້າຍ” ຈຸດປະສົງເພື່ອໃຫ້ຝ້າຍເປັນ ເນື້ອ ດຽວກັນ. ວິທທີການຄື ໃສ່ປຸຍຝ້າຍ ລົງໃນພາຊະນະຈັກສານ ດີດດ້ວຍ ກົງດີດ ທີ່ເຮັດຈາກໄມ້ໄຜ່ຜູກປາຍ ທັງສອງໃຫ້ໂຄ້ງເຂົາຫາກັນດ້ວຍ ເຊືອກ ລັກສະຊະນະຄ້າຍຄືຄັນທະນູ ປຸຍຝ້າຍຈະແຕກໂຕລະອຽດຟູຂຶ້ນ. ເມື່ອດີດຝ້າຍຈົນເປັນປຸຍລະ ອຽດດີແລ້ວ ຈຶ່ງໃຊ້ອຸປະກອນທີ່ເອີ້ນ ວ່າ “ໄມ້ລໍ້” ຄຶງເທິງປຸຍຝ້າຍທີ່ປົງ ເທິງກະດານລໍ້ ໃຫ້ເປັນແທ່ງກົມ ຍາວແລ້ວດຶງໄມ້ລໍ້ອອກ, ແທ່ງກົມ ຍາວທີ່ລໍ້ແລ້ວເອີ້ນວ່າ “ດິ້ວ” ຫລັງ ຈາກນັ້ນນໍາໄປເຂັນໃຫ້ເປັນເສັ້ນໄຍ ໂດຍໃຊ້ອຸປະກອນທີ່ເອີ້ນວ່າ “ຫລາ” ຊຶ່ງມີສາຍພານເຊືອກໂຍງຈາກ ຫລາໄປໝູນແກນຫລີກໄນ ເພື່ອລໍ້ ຝ້າຍໃຫ້ເປັນເສັ້ນໄຍພັນມ້ວນຢູ່ກັບ ແກນຫລີກໄນ ຊຶ່ງແກນທີ່ພັນຝ້າຍ ຈະໝູນຝ້າຍໃຫ້ເປັນເສັນນ້ອຍໆ ແຕ່ຈະໄດ້ເສັ້ນຝ້າຍສະໝໍ່າສະເໝີ ຫລື ບໍ່ນັ້ນຂຶ້ນກັບຄວາມຊຳນານ ຂອງຜູ້ປັ່ນຟ້າຍ. ເສັ້ນຝ້າຍທີ່ໄດ້ຈາກການປັ່ນ ຝ້າຍ ຈະຖືກນຳໄປພັນກັບໄມ້ຫລັກ ເອີ້ນວ່າ: “ໄມ້ຂາເປຍ ຫລື ໄມ້ເປຍ” ເພື່ອຈັດເສັ້ນຝ້າຍໃຫ້ເປັນໃຈ ຫລື ເປັນປອຍບໍ່ໃຫ້ພັນກັນຫຍຸ້ງເຫຍີງ. ຫລັງຈາກນີ້ຫາກຈະນຳເສັ້ນຝ້າຍ ດິບໄປໃຊ້ງານກໍນຳໄປຂ້າດ້ວຍ ການຊຸບນໍ້າເຂົ້າ ຫລື ລົງແປ້ງເຂົ້າ ຈ້າວ ໃຫ້ເສັ້ນຝ້າຍໜຽວຄົງທົນ, ບໍ່ ເກີດຂົນ, ບໍ່ຂາດງ່າຍ ແລ້ວນຳໄປໃສ່ ກົງເພື່ອກວັກເສັ້ນຝ້າຍ ແລ້ວນຳມາ ປັ່ນຫລອດ ແຍກເສັ້ນຝ້າຍອອກເປັນ ສອງ ຈຳພວກຄື: ເສັ້ນຢືນ ແລະ ເສັ້ນ ພຸ່ງ. ແຕ່ຖ້າຕ້ອງການຍ້ອມສີກໍຕ້ອງ ຕົ້ມ ແລະ ຟອກໄຂມັນອອກກ່ອນຈະ ໄປສູ່ກຳມະວິທີໃນການຕໍ່າເປັນແຜ່ນ ແພຕາມຄວາມຕ້ອງການ.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTc3MTYxMQ==