xtgmf]k; 6 07/10/2026 glf4tdy f{la '7q , glu ,0tspkp,tsklk,a d7u mq j ;x;'-q oma '-kf rkp.8h dkooerk0v'ra d -u ;y f{;a fmtotme u y a ໂດຍ: ສ.ພະຈັນັນ “l;o[= ]tg;o” 8Q oc[[mj v'mj P; vto5 ]a dme,t-kf c]t ra fmtok-5 ,-q o g,n v'w-glf4k gruj ,mt;u ,kf8tdko g/Q k]t;a ' c]t 7;[75 ,w0h p5 ']kp ຂປລ.ການທ່ອງທ່ຽວນອກຈາກ ຈະເປັນພາກສ່ວນສຳຄັນໃນການ ສ້າງລາຍຮັບ, ສ້າງວຽກເຮັດງານ ທຳ ແລະ ນຳລາຍໄດ້ເຂົ້າປະເທດ ແລ້ວ, ຍັງສາມາດເປັນກົນໄກສຳ ຄັນໃນການອະນຸລັກປ່າໄມ້, ແຫລ່ງ ນ້ຳ, ສັດປ່າ ແລະ ວິຖີຊີວິດຂອງຊຸມ ຊົນ. ການທ່ອງທ່ຽວແບບຍືນຍົງ ຈຶ່ງເປັນແນວທາງທີ່ສາມາດສ້າງ ຄວາມສົມດຸນລະຫວ່າງ ການພັດ ທະນາ, ການສ້າງລາຍຮັບ ແລະ ການຮັກສາທຳມະຊາດ. ທ່ານ ປໍ ຄ້າຍຄ່ຽມມະນີ ຜູ້ປະ ດ້ານໜຶ່ງ ແມ່ນການສ້າງໂອກາດ ໃຫ້ຊຸມຊົນເຂົ້າມາມີສ່ວນຮ່ວມ. ປັດຈຸບັນ ມີ 16 ຄອບຄົວໃນຊຸມ ຊົນເຂົ້າມາຮ່ວມວຽກ ເຊັ່ນ: ການ ກະກຽມອາຫານ, ການບໍລິການ, ການນຳພາແຂກທ່ຽວ ແລະ ການ ອະນາໄມ ຊຶ່ງຮູບແບບນີ້ຊ່ວຍສ້າງ ລາຍຮັບໃຫ້ຄົນໃນຊຸມຊົນ ພ້ອມທັງ ສົ່ງເສີມບົດບາດ ແລະ ຄວາມສະ ເໝີພາບຍິງ-ຊາຍ ໃຫ້ທຸກຄົນມີສ່ວນ ຮ່ວມ ແລະ ໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດ. ທ່ານ ປໍ ຄ້າຍຄ່ຽມະນີ ກ່າວ ວ່າ: ໃນລະດູທ່ອງທ່ຽວ ຫລື High Season ສາມາດສ້າງລາຍຮັບ ເຖິງ 140 ລ້ານກີບຕໍ່ເດືອນ ແລະ ໂຮມສະເຕອີກ ປະມານ 60 ລ້ານ ກີບຕໍ່ເດືອນ. ລາຍຮັບສ່ວນໜຶ່ງຍັງ ຖືກນຳໄປໃຊ້ໃນການຟື້ນຟູປ່າ ແລະ ເພີ່ມພື້ນທີ່ສີຂຽວຢູ່ເຂດແຫລ່ງ ທ່ອງທ່ຽວຕາດເລາະ-ຕາດຮັງ ໂດຍ ຮ່ວມມືກັບຊຸມຊົນ ເຊັ່ນ: ການປູກ ຕົ້ນໄມ້ ແລະ ຕົ້ນໄມ້ປະດັບ. ປັດຈຸ ບັນ “ສວນບໍລະເວນກາເດັນ” ມີ ທັງເກສເຮົາສ໌ສາມັກຄີ, ໂຮມສະ ເຕປາລາມີ ແລະ ຟາມຣີສອດແຄມ ຫ້ວຍນ້ຳເສັດ ຊຶ່ງຕັ້ງຢູ່ໃກ້ນ້ຳຕົກ ຕາດເລາະ ປະມານ 1 ກິໂລແມັດ, ສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້ເໝາະສຳລັບຜູ້ທີ່ ຕ້ອງການພັກຜ່ອນກັບທຳມະຊາດ ແລະ ສຳຜັດວິຖີຊີວິດຊາວສວນ. “ສວນບໍລະເວນກາເດັນ” ຈຶ່ງ ເປັນອີກໜຶ່ງຕົວຢ່າງຂອງການນຳ ການທ່ອງທ່ຽວມາເຊື່ອມໂຍງກັບ ການອະນຸລັກ ແລະ ການພັດທະນາ ຊຸມຊົນ. ບໍ່ແມ່ນພຽງການນຳທຶນ ຫລື ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດມາ ໃຊ້ເພື່ອສ້າງລາຍຮັບ, ແຕ່ເປັນການ ສ້າງລະບົບທີ່ທຳມະຊາດ, ຊຸມຊົນ ແລະ ທຸລະກິດ ສາມາດເກື້ອກູນ ແລະ ເຕີບໃຫຍ່ໄປພ້ອມກັນ. “ສວນ ບໍລະເວນກາເດັນ” ຕັ້ງຢູ່ບ້ານແສນ ວັງໃຫຍ່, ເມືອງສາລະວັນ, ແຂວງ ສາລະວັນ ຫ່າງຈາກຕົວເມືອງສາ ລະວັນປະມານ 35 ກິໂລແມັດ. ຂປລ. ເມືອງໄຊເສດຖາ ແຂວງ ອັດຕະປື ເພີ່ມທະວີມາດຕະການເຝົ້າ ລະວັງ, ປ້ອງກັນ ແລະ ຄວບຄຸມພະ ຍາດໄຂ້ຍຸງລາຍ ພາຍຫລັງພົບວ່າ ນັບແຕ່ເດືອນມັງກອນຫາ ເດືອນກັນ ຍາ 2026 ມີຜູ້ຕິດເຊື້ອໄຂ້ຍຸງລາຍ ສະສົມ 138 ກໍລະນີ ແລະ ການລະ ບາດກວມເອົາ 20 ບ້ານທົ່ວເມືອງ ແລະ ບ້ານທີ່ເກີດຫລາຍກວ່າໝູ່ແມ່ນ ບ້ານຊະແຄະ ກວມເຖິງ 37 ກໍລະນີ. ທ່ານ ອິນປອນ ເດດວິກອນ ຫົວໜ້າຫ້ອງການສາທາລະນະສຸກ ເມືອງໄຊເສດຖາ ໃຫ້ສຳພາດ ເມື່ອ ບໍ່ດົນມານີ້ວ່າ: ສະພາບການລະ ບາດຂອງໄຂ້ຍຸງລາຍໃນເມືອງ ສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນໃນໄລຍະລະດູ ຝົນ. ໃນຈຳນວນຜູ້ປ່ວຍທັງໝົດ ກຸ່ມ ອາຍຸ 20 ປີຂຶ້ນໄປ ປະມານ 52%. ສຳລັບວຽກງານເຝົ້າລະວັງ ແລະ ຕອບໂຕ້ພະຍາດໃນຂັ້ນເມືອງ ມີຕາ ໜ່າງກວມເອົາເກືອບ 100%. ນັບ ແຕ່ອາສາສະໝັກບ້ານ, ສຸກສາ ລາ ຫາ ໂຮງໝໍເມືອງ ໄດ້ລາຍງານ ສະພາບການລະບາດຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຜ່ານກຸ່ມ WhatsApp, ເຄືອຂ່າຍ ໂທລະສັບ ພ້ອມທັງຕິດຕາມການ ແຈ້ງເຕືອນຈາກສະຖານທີ່ບໍລິການ ແລະ ລະບົບ DHIS2 ຢ່າງໃກ້ຊິດ. ເພື່ອຈຳກັດການລະບາດບໍ່ໃຫ້ ໂດຍ: ລູກສາວຫລ້າູ ກ້ າ 5 d5j ,lj P' “,tgIa ']ewlh ” ຂປລ. ມະເຮັງລຳໄສ້ ແມ່ນ ໜຶ່ງໃນພະຍາດຮ້າຍທີ່ພົບເຫັນໄດ້ ຫລາຍ ແລະ ເປັນສາເຫດສຳຄັນ ຂອງການເສຍຊີວິດ. ຫລາຍຄົນ ອາດເຂົ້າໃຈວ່າ ພະຍາດນີ້ເກີດຈາກ ກຳມະພັນພຽງຢ່າງດຽວ ແຕ່ໃນ ຄວາມເປັນຈິງ ພຶດຕິກຳການດຳລົງ ຊີວິດ ກໍເປັນອີກປັດໄຈສຳຄັນທີ່ ອາດເພີ່ມຄວາມສ່ຽງ ທັງດ້ານອາ ຫານການກິນ, ການຂາດການອອກ ກຳລັງກາຍ, ອາຍຸທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ ແລະ ປັດໄຈອື່ນໆ. ສຳລັບ 5 ກຸ່ມທີ່ອາດມີຄວາມ ສ່ຽງຕໍ່ມະເຮັງລຳໄສ້ ປະກອບມີ: 1. ຜູ້ທີ່ມີພຶດຕິກຳການກິນອາ ຫານບໍ່ເໝາະສົມ ເຊັ່ນ: ຮັບປະທານ ອາຫານທີ່ມີໄຂມັນອີ່ມຕົວສູງ, ອາ ຫານປີ້ງ ຫລື ອາຫານທີ່ໄໝ້ດຳ, ດື່ມເຫລົ້າ ແລະ ສູບຢາເປັນປະຈຳ. 2. ຜູ້ທີ່ມີອາຍຸ 50 ປີຂຶ້ນໄປ, ເມື່ອອາຍຸເພີ່ມຂຶ້ນ ໂອກາດທີ່ຈະເກີດ ການປ່ຽນແປງ ຫລື ຄວາມຜິດປົກ ກະຕິຂອງແຊນໃນຮ່າງກາຍກໍເພີ່ມ ຂຶ້ນ ເຮັດໃຫ້ຄວາມສ່ຽງຕໍ່ມະເຮັງ ສູງຂຶ້ນ. 3. ຜູ້ທີ່ບໍ່ອອກກຳລັງກາຍ ຜູ້ ທີ່ມັກນັ່ງຢູ່ກັບບ່ອນເປັນເວລາດົນ ແລະ ຂາດການເຄື່ອນໄຫວ ອາດມີ ຄວາມສ່ຽງສູງຂຶ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ຄວນ ເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ອອກກຳລັງກາຍ ຢ່າງເໝາະສົມເປັນປະຈຳ. 4. ຜູ້ທີ່ມີຍາດພີ່ນ້ອງສາຍກົງ ເປັນມະເຮັງ: ຜູ້ທີ່ມີພໍ່, ແມ່, ອ້າຍ, ເອື້ອຍ, ນ້ອງ ຫລື ລູກ ເຄີຍເປັນ ມະເຮັງລຳໄສ້ໃຫຍ່ ຫລື ມະເຮັງ ບາງຊະນິດ. 5. ຜູ້ທີ່ມີພະຍາດ ຫລື ຄວາມ ຜິດປົກກະຕິຂອງລຳໄສ້ ເຊັ່ນ: ພະ ຍາດລຳໄສ້ອັກເສບ ແລະ ພາວະຜິດ ປົກກະຕິບາງຢ່າງຂອງລຳໄສ້ ຊຶ່ງ ອາດເພີ່ມຄວາມສ່ຽງຕໍ່ມະເຮັງ ລຳໄສ້. ດັ່ງນັ້ນ, ຜູ້ທີ່ຄິດວ່າໂຕເອງຢູ່ໃນ ກຸ່ມສ່ຽງ ຫລື ຜູ້ທີ່ມີອາຍຸ 45 ປີຂຶ້ນ ໄປ ຄວນເລີ່ມກວດກັ່ນຕອງມະເຮັງ ລຳໄສ້ເພື່ອຮັບການກວດຊອກຫາ ໄວ້ແຕ່ຫົວທີ ຊຶ່ງຖ້າພົບມະເຮັງໃນ ໄລຍະເລີ່ມຕົ້ນ ຈະເຮັດໃຫ້ງ່າຍຕໍ່ ການປິ່ນປົວ ແລະ ເພີ່ມໂອກາດໃນ ການຫາຍຂາດຈາກມະເຮັງລຳໄສ້ ໃຫຍ່ໄດ້ອີກດ້ວຍ ໂດຍປັດຈຸບັນມີ ການກວດເລືອດກັ່ນຕອງມະເຮັງ ລຳໄສ້ ສາມາດເຮັດໄດ້ທັນທີ ບໍ່ ຕ້ອງຫງົດເຂົ້າຫງົດນ້ຳກ່ອນເຈາະ ເລືອດ ຊຶ່ງການເຈາະເລືອດຈະ ເຮັດໃນແລັບທີ່ພິເສດເພື່ອກວດ ຫາປະລິມານຈຸລັງມະເຮັງລຳໄສ້ ທີ່ຫລຸດອອກມາຢູ່ໃນເລືອດ ແລະ ຈະຮູ້ຜົນຫລັງຈາກເຈາະເລືອດປະ ມານ 2 ອາທິດ ຊຶ່ງຜົນກວດພົບວ່າ ການກວດເລືອດມີຄວາມຖືກຕ້ອງ ເຖິງ 95% ທຽບເທົ່າກັບການສ່ອງ ກ້ອງກວດລຳໄສ້ໃຫຍ່. ແຜ່ລາມເປັນວົງກວ້າງ ຫ້ອງການ ສາທາລະນະສຸກເມືອງໄຊເສດຖາ ໄດ້ວາງຫລາຍມາດຕະການສຳຄັນ ໂດຍເນັ້ນການໂຄສະນາສື່ສານຢ່າງ ທົ່ວເຖິງ ຜ່ານໂທລະໂຄ່ງບ້ານ, ໂທ ລະໂຄ່ງເມືອງ, ປ້າຍໂປສເຕີ, ການ ສື່ສານແບບເຊິ່ງໜ້າ, ການໂຄສະ ນາເຄື່ອນທີ່ຕາມສາຍທາງ, ສື່ອອນ ລາຍ ແລະ ການອອກແຈ້ງການ ເພື່ອໃຫ້ປະຊາຊົນມີຄວາມຮູ້ ແລະ ຕື່ນຕົວໃນການປ້ອງກັນພະຍາດ. ພ້ອມນີ້ ຍັງໄດ້ມອບຄວາມຮັບຜິດ ຊອບໃຫ້ບ້ານ, ບຸກຄົນ, ຄອບຄົວ ແລະ ຊຸມຊົນ ຮ່ວມກັນສ້າງຂະບວນ ການອະນາໄມແລະທຳລາຍແຫລ່ງ ແພ່ພັນຍຸງລາຍເປັນປະຈຳ ຕາມ ຫລັກການ 5ປ ຄື: ປິດ, ປ່ຽນ, ປ່ອຍ, ປັບປຸງ ແລະ ປະຕິບັດເປັນ ປະຈຳ. ຂະນະດຽວກັນ, ຍັງຈະສືບ ຕໍ່ລົງສຳຫລວດແລະ ຕິດຕາມໜອນ ນ້ຳຕາມບ້ານທີ່ມີຄວາມສ່ຽງ, ຕິດ ຕາມຄວາມໜາແໜ້ນຂອງໜອນ ນ້ຳຕາມຕົວຊີ້ວັດ HI, BI ແລະ CI ຢ່າງໃກ້ຊິດ, ພ້ອມທັງຈ່າຍຢາ ຂ້າໜອນນ້ຳ ແລະ ຢາຍມຸ້ງຍ້ອມຢາ ໃຫ້ແກ່ກຸ່ມເປົ້າໝາຍ. ພ້ອມນິ້, ທ່ານ ອິນປອນ ເດດວິ ກອນ ຍັງຮຽກຮ້ອງໃຫ້ອຳນາດ ການປົກຄອງ 22 ບ້ານທົ່ວເມືອງ, ຕະຫລອດຮອດພະນັກງານ, ທະ ຫານ-ຕຳຫລວດ, ຊາວຄ້າຂາຍ, ນັກຮຽນ-ນັກສຶກສາ ແລະ ປະຊາ ຊົນທຸກພາກສ່ວນ ຈົ່ງຮ່ວມແຮງ ຮ່ວມໃຈກັນປ້ອງກັນ ແລະ ຕອບໂຕ້ ພະຍາດໄຂ້ຍຸງລາຍ ໂດຍປະຕິບັດ ຕາມຫລັກການ 5 ປ ຢ່າງເຂັ້ມ ງວດ ແລະ ເອົາໃຈໃສ່ນອນໃນມຸ້ງ. ພ້ອມກັນນີ້, ຖ້າມີອາການເປັນໄຂ້ ຄວນໄປພົບແພດຢູ່ສຸກສາລາ, ໂຮງ ໝໍເມືອງ ຫລື ໂຮງໝໍແຂວງ ເພື່ອ ກວດ ແລະ ຮັກສາໃຫ້ທັນເວລາ ແລະ ຫ້າມບໍ່ໃຫ້ຊື້ຢາມາກິນເອງ. ໂດຍ: ສີບູ ກອບການທຸລະກິດບໍລິການທ່ອງ ທ່ຽວ “ສວນບໍລະເວນ” ບ້ານແສນ ວັງໃຫຍ່ ເມືອງສາລະວັນ ແຂວງສາ ລະວັນ ໃຫ້ສຳພາດວ່າ: ຕົນເອງໄດ້ ປະກອບອາຊີບບໍລິການທ່ອງທ່ຽວຢູ່ ແຫລ່ງທ່ອງທ່ຽວຕາດເລາະ-ຕາດ ຮັງ ມາເປັນເວລາກວ່າ 20 ປີ. ຈຸດ ເລີ່ມຕົ້ນແມ່ນ“ເຮືອນປາລາມີ” ຊຶ່ງ ໃຫ້ບໍລິການໃນຮູບແບບໂຮມສະເຕ ແບບຄອບຄົວ ແລະ ໃນປີ 2024 ໄດ້ ເປີດ “ສວນບໍລະເວນ” ໂດຍວາງ ແນວຄິດໃຫ້ເປັນ “ຟາມຣີສອດ” ທີ່ ເນັ້ນການອະນຸລັກທຳມະຊາດຫລາຍ ກວ່າການສ້າງຄວາມຫລູຫລາ. ສຳ ລັບຈຸດເດັ່ນຂອງ “ສວນບໍລະເວນ” ແມ່ນການນຳໃຊ້ພູມປັນຍາ ແລະ ເອ ກະລັກທາງວັດທະນະທຳຂອງບັນ ດາເຜົ່າ ມາປະຍຸກໃຊ້ໃນການອອກ ແບບອາຄານ ໂດຍເນັ້ນນຳໃຊ້ອຸ ປະກອນຈາກທຳມະຊາດແລະການ ອອກແບບໃຫ້ສາມາດຄວບຄຸມອຸນ ຫະພູມໄດ້ດີ, ເປັນມິດຕໍ່ສິ່ງແວດ ລ້ອມ ແລະ ສ້າງບັນຍາກາດໃຫ້ນັກ ທ່ອງທ່ຽວສາມາດພັກຜ່ອນກັບ ທຳມະຊາດໄດ້ດົນຂຶ້ນ. ພ້ອມນີ້, ຍັງ ເນັ້ນການຈັດການແບບອິນຊີ, ປູກ ພືດຜັກສວນຄົວໄວ້ບໍລິໂພກເອງ ໂດຍບໍ່ນຳໃຊ້ປຸ໋ຍເຄມີ, ຫລີກລ່ຽງ ກິດຈະກຳທີ່ອາດສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ ທຳມະຊາດ ແລະ ວາງລະບົບບຳ ບັດນ້ຳເສຍຈາກການອາບນ້ຳ ແລະ ການໃຊ້ງານ ບໍ່ໃຫ້ໄຫລລົງສູ່ແຫລ່ງ ນ້ຳທຳມະຊາດ. ການອອກແບບລະ ບົບດັ່ງກ່າວ ໄດ້ຮ່ວມມືກັບນັກອອກ ແບບຊາວຝຣັ່ງທີ່ມີປະສົບການ. ແນວໃດກໍຕາມ, ສິ່ງສຳຄັນອີກ
RkJQdWJsaXNoZXIy MTc3MTYxMQ==