27/07/2026 xtgmf]k; 6 glf4tdy f{la '7q y a ,q glu ,0tspkp,tsklk,a d7u mj q ;x;'-q oma '-kf rkp.8h dkooerk0v'ra d dko[q ;]t[a fIa dlk 8Q og0Q kokxu .sh wfh Ia [zq ofu dkoxq dxa dIa dlk c]t ra fmtokla foE ຂປລ. ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍສັດນ້ຳ ແລະ ການປະມົງ (ສະບັບປັບປຸງ) ປີ 2023, ກົດໝາຍສະບັບນີ້ໄດ້ ກຳນົດຫລັກການ, ລະບຽບການ ແລະ ມາດຕະການກ່ຽວກັບການ ຄຸ້ມຄອງ ແລະ ຕິດຕາມກວດກາ ວຽກງານສັດນ້ຳ ແລະ ການປະມົງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ວຽກງານດັ່ງກ່າວມີປະ ສິດທິພາບ ແລະ ປະສິດທິພົນແນໃສ່ ຮັບປະກັນການຄຸ້ມຄອງ, ການປົກ ປັກຮັກສາ, ການພັດທະນາ ແລະ ການນຳໃຊ້ສັດນ້ຳ, ການປະມົງໃຫ້ ມີຄຸນນະພາບ, ປອດໄພ, ຮັບປະກັນ ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງດ້ານສະບຽບອາ ຫານ ແລະ ຜະລິດເປັນສິນຄ້າຕາມ ທິດສີຂຽວ ແລະ ຍືນຍົງ, ສາມາດ ເຊື່ອມໂຍງກັບພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນ ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການພັດທະນາ ເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງຊາດ. ໃນພາກທີ II ໝວດ 3 ມາດຕາ 28 (ໃໝ່) ໄດ້ກຳນົດກິດຈະກຳ ຫລັກດ້ານການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ພັດທະນາສັດນ້ຳ ປະກອບມີການ ສຳຫລວດສັດນ້ຳ, ການກຳນົດຖິ່ນ ທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ເຂດປົກປັກຮັກສາ ພັນສັດນ້ຳ, ການສ້າງວັງສະຫງວນ, ການສ້າງສູນຟື້ນຟູສຸຂະພາບສັດ ນ້ຳ, ການພັດທະນາສັດນ້ຳ ແລະ ກິດຈະການອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ. ມາດຕາ 29 (ໃໝ່) ການສຳ ຫລວດສັດນ້ຳແມ່ນການເກັບກຳ ຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບຊະນິດ, ຈຳນວນ, ຄວາມຫລາກຫລາຍ, ສະພາບການ ຄົງຕົວ, ການຂະຫຍາຍຕົວ, ຖິ່ນ ທີ່ຢູ່ອາໄສ, ເຂດປົກປັກຮັກສາພັນ ສັດນ້ຳ ແລະ ອື່ນໆ ຊຶ່ງຂະແໜງ ກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ເປັນເຈົ້າການ ໃນການສຳຫລວດສັດນ້ຳ ໂດຍ ປະສານສົມທົບກັບຂະແໜງການທີ່ ກ່ຽວຂ້ອງ ແລະ ສ້າງເປັນລະບົບ ຖານຂໍ້ມູນຂ່າວສານໄວ້ ເພື່ອສະ ໜອງໃຫ້ແກ່ການວາງແຜນພັດທະ ນາສັດນ້ຳແຕ່ລະເຂດໃນແຕ່ລະ ໄລຍະ. ບຸກຄົນ, ນິຕິບຸກຄົນ ຫລື ໂດຍ: ເຂົ້າຈານ້ຳ ຂປລ. ປັດຈຸບັນນັບວ່າຊາວ ກະສິກອນໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ ໂດຍສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນສຳເລັດການ ປັກດຳເຂົ້ານາປີຂອງຕົນແລ້ວ ຂັ້ນ ຕອນການບົວລະບັດຮັກສາເປັນປັດ ໄຈສຳຄັນທີ່ຈະກຳນົດປະລິມານ ແລະ ຄຸນນະພາບຜົນຜະລິດ, ການ ຄວບຄຸມລະດັບນ້ຳ, ການໃສ່ຝຸ່ນ ຢ່າງເໝາະສົມ, ການກຳຈັດຫຍ້າ ແລະ ການເຝົ້າລະວັງພະຍາດ-ແມງ ໄມ້ ລ້ວນແຕ່ເປັນປັດໄຈສຳຄັນທີ່ ຊ່ວຍໃຫ້ເຂົ້າແຕກກໍດີ, ຮວງໃຫຍ່ ແລະ ເມັດເຕັມ. ດັ່ງນັ້ນ, ມື້ນີ້ ຄຳລຳ “ສຶກສາຫາຄວາມຮູ້” ຈະມານຳ ສະເໜີກ່ຽວກັບວິທີການບົວລະບັດ ຮັກສາຕົ້ນເຂົ້ານາປີ ໃຫ້ໄດ້ຜົນຜະ ລິດດີ, ເມັດເຕັມ, ແລະ ຫລຸດຜ່ອນ ບັນຫາແມງໄມ້-ພະຍາດຕ່າງໆໃຫ້ ພວກເຮົາໄດ້ຮູ້ໄປພ້ອມກັນ ວິທີ ຫລື ເຕັກນິກໃນການບົວລະບັດເຂົ້ານາ ໂດຍໄລຍະຕົ້ນເຂົ້າແຕກກໍ (ຫລັງ ປັກດຳ 15- 30 ມື້)ໄລຍະນີ້ ແມ່ນ ໄລຍະທີ່ຕົ້ນເຂົ້ານາຕ້ອງການທາດ ອາຫານ ແລະ ນ້ຳ ເພື່ອສ້າງກໍເຂົ້າ ການຈັດຕັ້ງມີຈຸດປະສົງໃນການສຳ ຫລວດ ຫລື ຕ້ອງການຂໍ້ມູນການ ສຳຫລວດສັດນ້ຳຕ້ອງຂໍອະນຸຍາດ ນຳຂະແໜງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ແລະ ປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍທີ່ ກ່ຽວຂ້ອງ. ມາດຕາ 30 (ໃໝ່) ການກຳນົດ ຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ເຂດປົກປັກ ຮັກສາພັນສັດນ້ຳແມ່ນຂະແໜງ ກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ປະສານສົມ ທົບກັບຂະແໜງການ, ອົງການ ແລະ ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກຳນົດຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ເຂດປົກປັກຮັກສາພັນສັດນ້ຳ ຕາມຂໍ້ມູນຕົວຈິງທີ່ໄດ້ຈາກການ ສຳຫລວດດ້ວຍການມີສ່ວນຮ່ວມ ຂອງປະຊາຊົນເປັນຕົ້ນເຂດທີ່ມີ ເງື່ອນໄຂສ້າງວັງສະຫງວນ, ເຂດ ປາອໍ, ແຫລ່ງສັດນ້ຳວາງໄຂ່, ເຂດ ຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງລູກສັດນ້ຳ ໄວອ່ອນ. ມາດຕາ 31 (ໃໝ່) ການສ້າງ ວັງສະຫງວນແມ່ນແຫລ່ງໃດແຫລ່ງ ໜຶ່ງທີ່ກຳນົດຂຶ້ນຢູ່ຕາມແມ່ນ້ຳ, ອ່າງເກັບນ້ຳ, ອ່າງຮັບນ້ຳທີ່ມີນ້ຳ ຕະຫລອດປີ ເພື່ອເປັນແຫລ່ງທີ່ຢູ່ອາ ໄສ ແລະ ແພ່ພັນຢ່າງປອດໄພຂອງ ສັດນ້ຳ. ການສ້າງວັງສະຫງວນ ໃຫ້ປະຕິບັດຕາມຂັ້ນຕອນ ແລະ ລະບຽບການທີ່ກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ກຳນົດ. ບຸກຄົນ, ນິຕິ ບຸກຄົນ ຫລື ການຈັດຕັ້ງມີພັນທະ ປົກປັກຮັກສາວັງສະຫງວນ ແລະ ປະກອບສ່ວນທຶນ, ວັດຖຸປະກອນ ເຂົ້າໃນການບູລະນະວັງສະຫງວນ ໃຫ້ມີຄວາມຍືນຍົງ. ມາດຕາ 32 (ໃໝ່) ການສ້າງ ສູນຟ້ືນຟູສຸຂະພາບສັດ: ບຸກຄົນ, ນິຕິ ບຸກຄົນ ຫລື ການຈັດຕັ້ງທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ທີ່ມີຈຸດປະສົງ ສ້າງສູນຟື້ນຟູສຸຂະພາບສັດນ້ຳເພື່ອ ເປັນບ່ອນພັກຟື້ນ, ປິ່ນປົວສັດນ້ຳ ໃຫ້ແຂງແຮງ ຊຶ່ງຕ້ອງໄດ້ຄວບຄຸມ ລະດັບນ້ຳ ຫລື ຮັກສາລະດັບນ້ຳ ໃນນາດຳໃຫ້ເລິກ ປະມານ 3-5 ຊັງຕີແມັດ ເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ເຂົ້ານາແຕກ ສຸມໄດ້ດີ ແລະ ຫລຸດຜ່ອນການເກີດ ຂອງຫຍ້າ. ການໃສ່ຝຸ່ນ (ຮອບທີ 1): ໃສ່ຝຸ່ນສູດທີ່ມີໄນໂຕຣເຈນສູງ (ເຊັ່ນ: ຝຸ່ນຢູເຣຍ ຫລື 16-20-0) ເພື່ອເລັ່ງການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງ ໃບ ແລະ ຕົ້ນ. ການກຳຈັດຫຍ້າ: ເສຍຫຍ້າ ຫລື ຖອນຫຍ້າທີ່ແຍ່ງ ທາດອາຫານເຂົ້ານາອອກໃຫ້ທັນ ເວລາ. ນອກຈາກນີ້, ໃນໄລຍະເຂົ້າ ພວມມານ ແລະ ສ້າງຮວງ (ຫລັງ ປັກດຳ 45- 60 ມື້) ເປັນໄລຍະທີ່ ສໍາຄັນຫລາຍເພາະເຂົ້ານາພວມ ສ້າງຮວງຄວນເພີ່ມລະດັບນ້ຳໃນນາ ໃຫ້ເລິກປະມານ 5 -10 ຊັງຕີແມັດ ເພາະເຂົ້ານາຕ້ອງການນ້ຳຫລາຍ ໃນການສ້າງຮວງ, ບໍ່ຄວນໃຫ້ນາ ຂາດນ້ຳເດັດຂາດ. ພ້ອມນັ້ນຄວນ ໃສ່ຝຸ່ນຮັບຮວງ (ຮອບທີ 2): ໃສ່ ຝຸ່ນທີ່ມີໂປຕາສຊຽມສູງ (ເຊັ່ນ: 1515-15 ຫລື ຝຸ່ນເກືອ Potash) ເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ຮວງເຂົ້ານາໃຫຍ່, ເມັດ ເຕັມ ແລະ ຕົ້ນເຂົ້າເຂັ້ມແຂງ. ນອກຈາກນີ້, ເມື່ອເຂົ້າເລີ່ມ ອອກຮວງ ແລະ ອອກດອກຄວນ ຮັກສາລະດັບນ້ຳໄວ້ປົກກະຕິ ແລະ ຫລີກເວັ້ນການສີດຢາ ຫລື ສານເຄມີ ໃນໄລຍະທີ່ເຂົ້ານາກຳລັງອອກດອກ ເພາະຈະເຮັດໃຫ້ເມັດລີບ. ກ່ອນເກັບ ກ່ຽວ (10-15 ມື້) ຄວນລະບາຍ ນ້ຳອອກຈາກນາ ເພື່ອໃຫ້ດິນແຫ້ງ, ຊ່ວຍໃຫ້ເຂົ້ານາສຸກສະໝໍ່າສະເໝີ ແລະ ສະດວກຕໍ່ການເກັບກ່ຽວ. ສຳລັບການເຝົ້າລະວັງພະຍາດ ແລະ ແມງໄມ້ສັດຕູພືດ: ເຝົ້າລະວັງ ເພ້ຍກະໂດດສີນ້ຳຕານ, ໜອນເຈາະ ລຳຕົ້ນ ແລະ ແມງແຄງ, ພ້ອມທັງ ລະວັງພະຍາດໃບໄໝ້ ແລະ ພະຍາດ ຂອບໃບແຫ້ງ. ວິທີປ້ອງກັນ: ເບິ່ງແຍງໃຫ້ອາ ກາດຖ່າຍເທດີ (ບໍ່ໃສ່ຝຸ່ນໄນໂຕຣ ເຈນຫລາຍເກີນໄປ) ແລະ ໝັ່ນກວດ ກາເບິ່ງນາເຂົ້າຢ່າງສະໝໍ່າສະເໝີ. ສຳລັບຂໍ້ແນະນຳເພີ່ມເຕີມ ການ ໃຊ້ຝຸ່ນຄອກ, ຝຸ່ນໝັກຮ່ວມກັບຝຸ່ນ ເຄມີຈະຊ່ວຍປັບປຸງດິນໃຫ້ດີຂຶ້ນໃນ ໄລຍະຍາວ, ເພີ່ມຄວາມອຸດົມສົມບູນ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຕົ້ນເຂົ້ານາແຂງແຮງ ທົນທານຕໍ່ສະພາບອາກາດໄດ້ດີ ກວ່າ ແລະ ໃຫ້ຜົນຜະລິດທີ່ດີຂຶ້ນໃນ ລະດູການປູກ. ພາບປະກອບ ພາບປະກອບ ທີ່ຕິດເຊື້ອພະຍາດ, ບາດເຈັບ ຫລື ອ່ອນເພຍ ຕ້ອງຂໍອະນຸຍາດນຳກະ ຊວງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້. ໃນ ກໍລະນີສັດນ້ຳທີ່ຖືກຢຶດ, ອາຍັດ, ຮິບ ຫລື ບຸກຄົນ, ນິຕິບຸກຄົນ ຫລື ການຈັດຕັ້ງມອບໃຫ້ຕ້ອງໄດ້ນຳມາ ກວດສຸຂະພາບ, ຟື້ນຟູ ແລະ ປິ່ນປົວ ຢູ່ສູນຟື້ນຟູສຸຂະພາບສັດນ້ຳ ກະຊວງ ກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ເປັນຜູ້ກຳນົດ ລະບຽບການກ່ຽວກັບການສ້າງສູນ ຟື້ນຟູສຸຂະພາບສັດນ້ຳ. ມາດຕາ 33 (ໃໝ່) ການພັດທະ ນາສັດນ້ຳແມ່ນການຂະຫຍາຍພັນ ສັດນ້ຳທຸກປະເພດຕາມທຳມະຊາດ ໃຫ້ມີຈຳນວນເພ່ີມຂຶ້ນດ້ວຍການ ນ້ຳໃຊ້ມາດຕະການດ້ານເຕັກນິກ ວິທະຍາສາດທັງແມ່ນການຟື້ນຟູ ບູລະນະຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສທີ່ເສື່ອມໂຊມ ລວມທັງແຫລ່ງອາຫານນິຕິບຸກຄົນ ຫລື ການຈັດຕັ້ງທີ່ມີຈຸດປະສົງພັດ ທະນາສັດນ້ຳຕ້ອງປະຕິບັດຕາມ ນະໂຍບາຍ, ວິທີການ, ລະບຽບ ການ ແລະ ມາດຕະຖານເຕັກນິກ ທີ່ຂະແໜງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ກຳນົດ. ມາດຕາ 33 (ໃໝ່) ການພັດທະ ນາສັດນ້ຳແມ່ນການຂະຫຍາຍພັນ ສັດນ້ຳທຸກປະເພດຕາມທຳມະຊາດ ໃຫ້ມີຈຳນວນເພ່ີມຂຶ້ນດ້ວຍການ ນ້ຳໃຊ້ມາດຕະການດ້ານເຕັກນິກ ວິທະຍາສາດທັງແມ່ນການຟື້ນຟູ ບູລະນະຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສທີ່ເສື່ອມໂຊມ ລວມທັງແຫລ່ງອາຫານ ແລະ ແຫລ່ງແພ່ພັນ ເພື່ອໃຫ້ສັດນ້ຳດັ່ງ ກ່າວ ສາມາດມີຊີວິດຢ່າງເປັນປົກ ກະຕິ, ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍຕ້ອງປຸກລະ ດົມທົ່ວປວງຊົນໃຫ້ມີສ່ວນຮ່ວມ ໃນການພັດທະນາສັດນ້ຳຢ່າງ ກວ້າງຂວາງ. ບຸກຄົນ, ນິຕິບຸກຄົນ ຫລື ການຈັດຕັ້ງທີ່ມີຈຸດປະສົງພັດ ທະນາສັດນ້ຳຕ້ອງປະຕິບັດຕາມ ນະໂຍບາຍ, ວິທີການ, ລະບຽບການ ແລະ ມາດຕະຖານເຕັກນິກທີ່ຂະ ແໜງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ກຳນົດ. ພໍ້ກັນໃໝ່ໃນສະບັບໜ້າ ໂດຍ: ຄຳພັນ ແກ້ວມະນີ ຂປລ. ພາກລັດ, ພາກເອກະຊົນ, ອົງການສາກົນ ແລະ ຄູ່ຮ່ວມພັດ ທະນາໄດ້ຮ່ວມລົງນາມຄຳໝາຍ ໝັ້ນ ເພື່ອສ້າງກອບຄວາມຮ່ວມມື ມຸ່ງສູ່ການຍົກລະດັບ ສປປ ລາວ ໃຫ້ເປັນຈຸດໝາຍປາຍທາງການ ທ່ອງທ່ຽວຊີວະນານາພັນແຖວ ໜ້າຂອງອາຊີ ໂດຍຍຶດໝັ້ນການ ອະນຸລັກທຳມະຊາດ, ການນຳໃຊ້ ວິທະຍາສາດ ແລະ ການພັດທະນາ ຢ່າງຍືນຍົງເປັນພື້ນຖານ. ພິທີລົງນາມຄຳໝາຍໝັ້ນຮ່ວມ ກັນເພື່ອສ້າງ ສປປ ລາວ ໃຫ້ເປັນ ຈຸດໝາຍປາຍທາງການທ່ອງທ່ຽວ ຊີວະນານາພັນຂອງອາຊີ” ຈັດຂຶ້ນ ໃນວັນທີ 23 ກໍລະກົດ 2026 ທີ່ Ij ;,da ogrnj vlqj 'glu , lxx ]k; .sh dkpgxa o95 f\kpxkpmk'dkomj v'mj P;-u ;tokMra o0v'vk-u ແຂວງອຸດົມໄຊ ລະຫວ່າງທ່ານ ສົມຫວັງ ພິມມະວົງ ຫົວໜ້າກົມ ປ່າໄມ້, ກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ສິ່ງ ແວດລ້ອມ, ທ່ານ ນາງ ພອນມາລີ ອິນທະພົມ ຫົວໜ້າກົມພັດທະນາ ການທ່ອງທ່ຽວ ກະຊວງວັດທະນະ ທຳ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ທ່ານ ສົມເພັດ ມ້າວປະເສີດ ປະ ທານກຸ່ມບໍລິສັດພັດທະນາແຫລ່ງ ທ່ອງທ່ຽວ ນ້ຳກັດ ຢໍລະປາ ພ້ອມ ດ້ວຍພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຂອງ ພາກລັດ, ພາກເອກະຊົນ, ອົງການ ສາກົນ, ຄູ່ຮ່ວມພັດທະນາເຂົ້າຮ່ວມ. ຄຳໝາຍໝັ້ນຮ່ວມກັນສະບັບ ນີ້ ມຸ່ງເນັ້ນການນຳໃຊ້ທ່າແຮງ ດ້ານຊີວະນານາພັນຂອງລາວໃຫ້ ເປັນພື້ນຖານຂອງການພັດທະນາ ການທ່ອງທ່ຽວແບບຍືນຍົງ ໂດຍ ເນັ້ນການອະນຸລັກຊັບພະຍາກອນ ທຳມະຊາດ, ການສົ່ງເສີມນະວັດ ຕະກຳ, ການຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດ, ການພັດທະນາຖານຂໍ້ມູນຊີວະນາ ນາພັນ ແລະ ການສ້າງປະໂຫຍດ ໃຫ້ແກ່ຊຸມຊົນ ໂດຍມີເປົ້າໝາຍ ຮ່ວມກັນໃນການຜັກດັນ ສປປ ລາວ ໃຫ້ກາຍເປັນຈຸດໝາຍປາຍ ທາງການທ່ອງທ່ຽວຊີວະນານາ ພັນທີ່ໂດດເດັ່ນຂອງອາຊີ. ພາຍ ໃຕ້ກອບຮ່ວມມືດັ່ງກ່າວ ບັນດາ ພາກສ່ວນຕ່າງໆຈະຮ່ວມມືກັນໃນ ການກຳນົດນະໂຍບາຍ, ອະນຸລັກ ແລະ ຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນ ປ່າໄມ້, ພັດທະນາຖານຂໍ້ມູນຊີວະ ນານາພັນ, ຍົກລະດັບມາດຕະຖານ ການທ່ອງທ່ຽວທີ່ເປັນມິດກັບທຳ ມະຊາດ (Nature Positive Tourism), ພ້ອມທັງສົ່ງເສີມ ການລົງທຶນ, ການສຶກສາ ແລະ ການແລກປ່ຽນບົດຮຽນດ້ານການ ທ່ອງທ່ຽວແບບອະນຸລັກ. ພ້ອມນີ້, ຍັງໄດ້ຮັບການສະໜັບ ສະໜູນ ແລະ ການມີສ່ວນຮ່ວມ ຈາກອົງການອະນຸລັກ, ສະຖາບັນ ການສຶກສາ, ພາກທຸລະກິດ ແລະ ຄູ່ ຮ່ວມພັດທະນາ ເພື່ອຮ່ວມຂັບເຄື່ອນ ໃຫ້ການທ່ອງທ່ຽວຊີວະນານາພັນ ຂອງລາວເຕີບໃຫຍ່ຄວບຄູ່ກັບການ ອະນຸລັກ ແລະ ການພັດທະນາແບບ ຍືນຍົງ. ການລົງນາມຄັ້ງນີ້ ເປັນ ບາດກ້າວສຳຄັນໃນການສ້າງກອບ ຄວາມຮ່ວມມືໄລຍະຍາວ ເພື່ອຂັບ ເຄື່ອນ ສປປ ລາວ ສູ່ການເປັນຈຸດ ໝາຍປາຍທາງການທ່ອງທ່ຽວ ຊີວະນານາພັນຢູ່ແຖວໜ້າຂອງອາ ຊີບົນພື້ນຖານຂອງການອະນຸລັກ, ວິທະຍາສາດ ແລະ ການພັດທະນາ ທີ່ຍືນຍົງ.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTc3MTYxMQ==