xtgmf]k; 6 09/04/2025 glf4tdy f{la '7q , ***ອ່ານຕໍ່ສະບັບໜ້າ ***່ າໍ່ ສັ ບ້ າ glu ,0tspkp,tsklk,a d7u mq j ;x;'-q oma '-kf rkp.8h dkooerk0v'ra d *** ຕໍ່ຈາກສະບັບກ່ອນ ***ໍ່ ຈັ ບ່ ອ -u ;y f{;a fmtotme u y a ok'la '0ko xt9exu 2026 ຂປລ. ບຸນປີໃໝ່ລາວໄດ້ໝູນ ວຽນບັນຈົບມາອີກວາລະໜຶ່ງ ເຊິ່ງປີ 2026 ນີ້, ຕາມການຄຳນວນທາງ ໂຫລາສາດ ແລະ ຄຳພີສຸຣິຍະຍາດ ລະບຸວ່າ: ມື້ສັງຂານລ່ວງປີໃໝ່ ລາວ ຈະກົງກັບວັນອັງຄານ ທີ 14 ເມສາ ວັນທີ 15 ເມສາ ເປັນມື້ເນົາ ເປັນມື້ຕໍ່ລະຫວ່າງປີເກົ່າ ແລະ ປີໃໝ່ ແລະ ວັນທີ 16 ເມສາ ເປັນມື້ສັງ ຂານຂຶ້ນ ຖືວ່າເປັນມື້ປີໃໝ່ລາວ ພສ 2569. ດັ່ງນັ້ນ, ນາງສັງຂານ ຜູ້ຈະສະເດັດລົງມາໃນປີນີ້ ແມ່ນ “ນາງ ຮາກສະເທວີ” ລູກສາວ ຜູ້ທີ 2 ຂອງພະຍາກະບິນລະພົມ. ນາງ ຮາກສະເທວີ ຊົງພະຫຸລັດ ທັດດອກບົວຫລວງ, ສະເດັດປະ ທັບຢືນມາເທິງຫລັງວະລະຫະ (ໝູ), ອາພອນປະດັບເຄື່ອງດ້ວຍ ແກ້ວໂມລາ, ພະຫັດ (ມື) ຂວາ ຖືຕີສູນ(ຫອກ 3 ງ່າມ), ມືຊ້າຍ ຖືທະນູ ສະເເດງເຖິງຄວາມກ້າ ຫານ ແລະ ການພ້ອມຮົບ, ສະ ໂດຍ: ດຣ ກອງແກ້ວ ໄຊສົງຄາມ້ົ ຮອງປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ່ mj kcI'0v' lxx ]k; .odkopq dl6 ' dkora fmtokglf4tdy f,= ]tfq d ມໍລະດົກທາງຫັດຖະກໍາ ແລະ ສິລະປະທ້ອງຖິ່ນ: ເປັນມໍລະດົກ ທີ່ມີເອກະລັກວັດທະນະທໍາ ແລະ ພູມປັນຍາທີ່ສືບສານມາແຕ່ບັນພະ ບູລຸດ ທີ່ເປັນສິລະປະ ແລະ ອາຊີບ ດັ່ງເດີມຂອງຊາວລາວ ເຊິ່ງຫັດຖະ ກໍາມີຫລາຍຮູບແບບ ເຊັ່ນ: ການ ຕ່ໍາຫູກ-ທໍ່ໄໝ (ຜ້າໄໝ, ຜ້າຝ້າຍ, ຜ້າທໍ່ດັ້ງເດີມ, ລວດລາຍຜ້າໄໝ ຕ່າງໆ ເປັນຕົ້ນແມ່ນລາຍນາກທີ່ ໄດ້ຖືກຮັບຮອງເປັນມໍລະດົກໂລກ ໃນປີ 2023) ທີ່ມີຢູ່ທົ່ວທຸກເຂດ ຂອງປະເທດລາວແຕ່ເໜືອຮອດ ໃຕ້, ການແກະສະຫລັກງານໄມ້ ເຫວີຍ ໂລຫິດ (ເລືອດ) ເຊິ່ງເປັນ ສັນຍານເຕືອນໃຫ້ລະວັງເລື່ອງ ອຸບັດເຫດ ຫລື ຄວາມຂັດແຍ່ງ. ເກນນ້ຳຝົນ: ກຽມຮັບມື “ໄພແລ້ງ” ເຊິ່ງປີນີ້ເກນນ້ຳຕົກລາສີທາດໄຟ ທຳນາຍວ່າ “ນ້ຳໜ້ອຍ”. ຈາກຝົນ ທັງໝົດ 500 ຫ່າ ຈະຕົກລົງມາສູ່ ໂລກມະນຸດພຽງແຕ່ 50 ຫ່າ ເທົ່າ ນັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ, ຄວນກຽມຮັບມືກັບ ສະພາບອາກາດຮ້ອນ ແລະ ວາງ ແຜນການຊົມໃຊ້ນ້ຳຢ່າງປະຢັດ. ເກນກະສິກຳ: ລະວັງສັດຕູພືດທຳ ລາຍ. ເກນພືດພັນຕົກເສດ 2 ຊື່ວ່າ “ວິບັດ”. ພືດພັນເຂົ້າກ້າໃນນາ ຈະຖືກບົ້ງ ແລະ ແມງໄມ້ບຽດບຽນ ທຳລາຍ. ຜົນຜະລິດຈະຕົກຢູ່ໃນ ເກນ “ໄດ້ເຄິ່ງໜຶ່ງ ເສຍເຄິ່ງໜຶ່ງ”. ຊາວກະສິກອນຕ້ອງກຽມວິທີປ້ອງ ກັນຢ່າງຮັດກຸມ. ເຖິງແນວໃດກໍດີ, ເຖິງວ່າບຸນ ປີໃໝ່ເປັນເວລາແຫ່ງຄວາມສຸກ ແລະ ຄວາມຄຶກຄື້ນມ່ວນຊື່ນ, ແຕ່ ການສະເຫລີມສະຫລອງຕ້ອງ ຄວບຄູ່ກັບຄວາມມີສະຕິ ໃນການ ຫລິ້ນນ້ຳຄວນຫລິ້ນຢ່າງສຸພາບ ຮຽບຮ້ອຍ, ບໍ່ໃຊ້ນ້ຳເປິເປື້ອນ ຫລື ວັດຖຸອັນຕະລາຍ ຄວນຄຳນຶງເຖິງ ພາບປະກອບ ພາບປະກອບ ພາບປະກອບ ລະຄອນພື້ນເມືອງແຂວງຫລວງ ພະບາງ (ພະຣັກພະຣາມ, ປູເຍີ ຍ່າເຍີ, ລະຄອນຫຸ່ນ, ຟ້ອນນາງ ແກ້ວ ແລະ ອື່ນໆ), ວັດທະນະທໍາ ເຫລົ່ານີ້ ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນວິຖີຊີວິດ, ຄວາມເຊື່ອ, ຄຸນຄ່າທາງສັງຄົມ ແລະ ຄວາມຄິດສ້າງສັນຂອງປະຊາ ຊົນລາວ, ລະຄອນເກົ່າແກ່ເຫລົ່ານີ້ ຖືກສືບທອດຜ່ານຊຸມຊົນ, ພິທີກໍາ ແລະ ງານບຸນຕ່າງໆ ເຊິ່ງສາມາດ ພັດທະນາເປັນທຸລະກິດຊຸມຊົນ ໃນ ການຜະລິດສິນຄ້າຫັດຖະກໍາພື້ນ ເມືອງເພື່ອສົ່ງອອກ (ໃນຮູບແບບ ສົ່ງອອກກັບທີ່ ແລະ ໃນຮູບແບບ ສົ່ງອອກເປັນການຄ້າ), ການ ຮ່ວມມືກັບຜູ້ອອກແບບໃນສະໄໝ ໃໝ່ ເພື່ອພັດທະນາ “ສິນຄ້າມໍລະ ດົກຮ່ວມສະໄໝ” ການສ້າງສັນ ແບບນີ້ສາມາດເຮັດໃຫ້ເພີ່ມມູນຄ່າ ໃຫ້ມໍລະດົກ ແລະ ຂະຫຍາຍໄປໃນ ຕະຫລາດສາກົນອີກດ້ວຍ. ມໍລະດົກອາຫານ ແລະ ພິທີກໍາ ຊຸມຊົນ: ແມ່ນຫົວໃຈສໍາຄັນຂອງ ວັດທະນະທໍາລາວ ເຊິ່ງສະທ້ອນ ໃຫ້ເຫັນຄວາມຜູກພັນລະຫວ່າງ ຄົນ, ສັງຄົມ ແລະ ທໍາມະຊາດ ທັງ ອາຫານ ແລະ ພິທີກໍາເປັນການ ສືບຕໍ່ມໍລະດົກທີ່ມີຊີວິດ (Living Heritage) ທີ່ມີບົດບາດໃນຊີວິດ ປະຈໍາວັນຂອງຊາວລາວຈົນຮອດ ທຸກມື້ນີ້ ເຊິ່ງສະແດງອອກຜ່ານ ທາງອາຫານຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ເຂົ້າ ໜຽວ (ເຂົ້າໄກ່ນ້ອຍ ແຂວງຫົວພັນ ແລະ ແຂວງຊຽງຂວາງ), ລາບ, ຕໍາໝາກຮຸ່ງ (ແບບຫລວງພະ ບາງ), ເອາະ, ລາບ, ປິ່ນ, ປີ້ງ(ປາໄກ່), ໝົກ (ປາ-ໄກ່) ແລະ ປະເພດ ເຂົ້າໜົມຂອງຫວານພື້ນເມືອງ ທີ່ ມີເອກະລັກ ແລະ ມົນສະເໜ່ທີ່ ແຕກຕ່າງກັນໃນແຕ່ລະພາກ ເຮັດ ໃຫ້ພວກເຮົາມີທ່າແຮງໃນການ ສົ່ງເສີມການທ່ອງທ່ຽວດ້ານວັດ ທະນະທໍາອາຫານ (Cul inary Tourism) ໂດຍຕິດພັນກັບການ ຈັດຝຶກອົບຮົມປຸງແຕ່ງອາຫານພື້ນ ເມືອງໃຫ້ນັກທ່ອງທ່ຽວ, ຈັດງານ ສະແດງອາຫານ ແລະ ງານວັດທະ ນະທໍາທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆ ເຊິ່ງກໍາລັງ ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມໃນຕະຫລາດການ ທ່ອງທ່ຽວໂລກ ແລະ ກໍໄດ້ມີລາຍ ການອາຫານຈໍານວນໜຶ່ງ ທີ່ໄດ້ ຖືກຮັບຮອງເປັນມໍລະດົກແຫ່ງຊາດ ລະດັບທ້ອງຖິ່ນ ເຊິ່ງເປັນທ່າແຮງ ໃນການສ້າງລາຍຮັບກໍ່ຄືການພັດ ທະນາເສດຖະກິດທີ່ອີງໃສ່ມໍລະດົກ. ນອກຈາກອາຫານ, ພິທີກໍາຂອງຊຸມ ຊົນກໍ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນການເຄົາລົບ ຕໍ່ພະພຸດທະສາສະໜາ ແລະ ການ ຮັກສາຄວາມສາມັກຄີໃນຊຸມຊົນ ເຊັ່ນ: ພິທີບາສີສູ່ຂວັນ (ເກີດລູກ, ແຕ່ງງານ, ບວດ, ເດີນທາງ ຫລື ຮັບແຂກ), ບຸນບັ້ງໄຟ, ບຸນຊ່ວງ ເຮືອ, ບຸນເຂົ້າພັນສາ-ອອກພັນສາ, ບຸນທາດຫລວງ, ບຸນປີໃໝ່ລາວ (ກຸດສົງການ) ນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນ ມໍລະດົກທາງດ້ານອາຫານ ແລະ ພິ ທີກໍາຕ່າງໆຂອງຊຸມຊົນ ແມ່ນເປັນ ເອກະລັກທີ່ສະທ້ອນຄວາມເປັນ ລາວໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ ແລະ ເປັນຕົ້ນ ທຶນທີ່ບັນພະບູລຸດໄດ້ສ້າງໄວ້ໃຫ້ ທີ່ ສາມາດຊ່ວຍຕໍ່ຍອດສ້າງລາຍຮັບ ໃຫ້ຊຸມຊົນ ແລະ ຍັງຊ່ວຍຮັກສາສືບ ທອດຄວາມຮູ້ດັ້ງເດີມຂອງຊຸມຊົນ ໄວ້ອີກດ້ວຍ. (ຮູບປັ້ນຫລໍ່ພະ, ເຄື່ອງໃຊ້, ກອບ ຮູບ...), ການຈັກສານ (ກະຕ່າ, ຕິບເຂົ້າ, ສາດປູ, ໂຕະ, ຕັ່ງ, ເຄື່ອງ ໃຊ້...), ເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາ ແລະ ການຜະລິດເຄື່ອງປະດັບ ແລະ ເຄື່ອງໃຊ້ທີ່ຕິດພັນກັບຮີດຄອງ ປະເພນີ (ຂັນ, ໂອ ທີ່ເຮັດດ້ວຍ ເງິນ) ແລະ ສິນຄ້າທີ່ລະນຶກຕ່າງໆ. ນອກຈາກນີ້, ກໍຍັງມີສິລະປະທີ່ ເປັນເອກະລັກ ເຊັ່ນ: ລໍາວົງລາວ (ຖືກຮັບຮອງເປັນມໍລະດົກວັດທະ ນະທໍານາມມະທໍາຂອງໂລກໃນປີ 2024), ຂັບທຸ້ມຫລວງພະບາງ, ດົນຕີພື້ນເມືອງໂດຍສະເພາະສຽງ ແຄນລາວ (ທີ່ໄດ້ຂຶ້ນທະບຽນເປັນ ມໍລະດົກພູມປັນຍາວັດທະນະທໍາ ທີ່ຈັບຕ້ອງບໍ່ໄດ້ ໃນປີ 2017), ພາບປະກອບ ພາບປະກອບ ພາບປະກອບ ຄວາມປອດໄພຂອງຜູ້ອື່ນ ແລະ ທີ່ ສຳຄັນຕ້ອງປະຢັດມັດທະຍັດ, ບໍ່ ຟຸ້ຍຟອຍ, ເມົາບໍ່ຂັບ ເພື່ອຫລີກລ່ຽງ ອຸບັດເຫດຕາມທ້ອງຖະໜົນ.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTc3MTYxMQ==