xtgmf]k; 6 26/08/2024 glf4tdy f{la '7q , glu ,0tspkp,tsklk,a d7u mq j ;x;'-q oma '-kf rkp.8h dkooerk0v'ra d “ ” ພາບຈາກ: ພູນຊັບ ເທວົງສາູ ນັ ບົ ງ zk4uj cs]j 'mj v'mj P;xts;a flkfmuj |h k7Q osk xt-k-q o]k; lk,kfxtdv[7e7y fgsa o.odkoxa [x5 ']a f4tme,to6 o *ລັດຖະທໍາມະນູນ ແມ່ນແນວ ທາງຂອງພັກກໍາອໍານາດ ທີ່ຖືກຫັນ ເປັນກົດໝາຍພື້ນຖານຂອງຊາດ, ເປັນພາຫະນະທີ່ສໍາຄັນພື້ນຖານ ໃນ ການປົກປ້ອງສິດແລະຜົນປະໂຫຍດ ຂອງຊົນຊັ້ນກໍາອໍານາດ, ຄຸ້ມຄອງ ລັດ, ຄຸ້ມຄອງເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ຂອງປະເທດ. ຜ່ານການຈັດຕັ້ງປະຕິ ບັດລັດຖະທຳມະນູນໃນໄລຍະເກືອບ 10ປີທີ່ຜ່ານມາ(2015-2025)ມີ ດ້ານໃດແດ່ທີ່ຄວນປັບປຸງ ປະຊາຊົນ ລາວທັງຊາດສາມາດປະກອບຄຳ ເຫັນເພື່ອປັບປຸງໃຫ້ເນື້ອໃນຂອງລັດ ຖະທຳມະນູນຄົບຖ້ວນ ແລະ ອຸດົມ ສົມບູນຍິ່ງຂຶ້ນໄດ້. * “ຜາຖີ່” ຫລື Lima Site 85 ອາດີດເຣດ້າຕາທິບ ຂອງຖານທັບ ສະຫະລັດອາເມລິກາໃນລາວ, ປັດ ຈຸບັນ ກາຍເປັນແຫລ່ງທ່ອງທ່ຽວ ທາງປະຫວັດສາດທີ່ໜ້າທ່ຽວຊົມ ແລະ ສຶກສາຮຽນຮູ້, ໂດຍ ພູຜາຖີ່ ( Phou Pha Thi ) ຕັ້ງຢູ່ ບ້ານ ຫ້ວຍມ້າ, ເມືອງ ຊໍາເໜືອ, ແຂວງ ຫົວພັນ ຫ່າງຈາກເທສະບານແຂວງ ຫົວພັນ 68 ກິໂລແມັດ. ໃນໄລຍະສົງຄາມຫວຽດນາມ ແລະ ສົງຄາມລັບ ໃນລາວ “ຜາຖີ່” ເປັນທີ່ຕັ້ງຖານທັບລັບຂອງສະ ຫະລັດອາເມລິກາ ເຊິ່ງຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ ລະຫັດ ລີມາ 85 ຫລື LS-85 ( L = Lima = Laos; S=Site ), ຜາຖີ່ ມີຄວາມສູງປະມານ 1.786 ແມັດ ດ້ວຍຄວາມສູງຊັນ ຈຶ່ງຕ້ອງໃຊ້ຍົນ ເຮລີກັອບເຕີເທົ່ານັ້ນສໍາລັບລໍາລຽງ ອາວຸດຍຸດໂທປະກອນຕ່າງໆ ຂຶ້ນໄປ ຕິດຕັ້ງປະຈໍາການຢູ່ເທິງ ຜາຖີ່ ທີ່ມີ ລັກສະນະເປັນຜາສູງຊັນ, ມີກ້ອນ ຫີນຂະໜາດໃຫຍ່ປຽບດັ່ງປ້ອມປາ ການປ້ອງກັນທີ່ແຂງແກ່ນທີ່ມີຄວາມ ຕາມຄຳຖາມເຈາະຈີ້ມຂອງຄະ ກຳມະການປັບປຸງລັດຖະທຳມະນູນ ລະດັບຊາດດັ່ງນີ້: ຜ່ານການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດລັດຖະທຳມະນູນມີດ້ານດີ, ດ້ານອ່ອນ ແນວໃດແດ່? ຍ້ອນເຫດ ຜົນອັນໃດ ແລະ ຄວນແກ້ໄຂແນວ ໃດ? ໃນນີ້:ການຜັນຂະຫຍາຍລັດ ຖະທຳມະນູນ ເປັນກົດໝາຍ ມີດ້ານ ດີ, ດ້ານອ່ອນ ຄືແນວໃດ? ຍ້ອນສາ ເຫດ ຕົ້ນຕໍໃດ ແລະ ຄວນຈະແກ້ໄຂ ແນວໃດ? ການໂຄສະນາ ເຜີຍແຜ່ ລັດຖະທຳມະນູນ ຕິດພັນກັບການ ສ້າງສະຕິເຄົາລົບ ແລະ ປະຕິບັດລັດ ຖະທຳມະນູນ ມີດ້ານດີ, ດ້ານອ່ອນ ແນວໃດ? ຍ້ອນສາເຫດຕົ້ນຕໍໃດ ແລະ ຄວນແກ້ໄຂແນວໃດ? ການປະ ຕິບັດລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດ ໝາຍ ຕົວຈິງຢູ່ໃນຂົງເຂດຕ່າງໆ (ຂົງເຂດການເມືອງ-ການປົກຄອງ, ຂົງເຂດເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ, ຂົງເຂດ ປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະ ຫງົບ ແລະ ຂົງເຂດການຕ່າງປະ ເທດ)ມີດ້ານດີ,ດ້ານອ່ອນແນວໃດ? ຍ້ອນສາເຫດຕົ້ນຕໍໃດ ແລະ ຄວນ ແກ້ໄຂແນວໃດ?ການປະຕິບັດສິດ ແລະ ພັນທະຂອງພົນລະເມືອງລາວ ມີດ້ານດີ, ດ້ານອ່ອນແນວໃດ? ຍ້ອນ ສາເຫດຕົ້ນຕໍໃດ ແລະ ຄວນແກ້ໄຂ ແນວໃດ? ຜ່ານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດລັດ ຖະທໍາມະນູນ ປີ 2015 ເປັນເວລາ 9 ປີ ທີ່ຜ່ານມາ ທ່ານເຫັນວ່າ ມີ ໝວດ, ມາດຕາ ຫລື ບົດບັນຍັດໃດ ຂອງລັດຖະທຳມະນູນ ສະເໜີໃຫ້ ປັບປຸງ ຫລື ເພີ່ມໃໝ່ແນວໃດແດ່? ເຊັ່ນ: ໝວດທີ 1: ລະບອບການ ເມືອງ ແຕ່ມາດຕາ 1-12; ໝວດ ທີ 2 ລະບອບເສດຖະກິດ ແລະ ສັງ ຄົມ ແຕ່ມາດຕາ 13-30; ໝວດທີ 3 ການປ້ອງການຊາດ-ປ້ອງກັນ ຄວາມສະຫງົບ ແຕ່ມາດຕາ 3133; ໝວດທີ 4 ສິດ ແລະ ພັນທະ ຂອງພົນລະເມືອງ ແຕ່ມາດຕາ 3451; ໝວດທີ 5 ສະພາແຫ່ງຊາດ ແຕ່ມາດຕາ 52-64; ໝວດທີ 6 ຍາວປະມານ 8 ກິໂລແມັດ, ນອນ ໃນເຂດປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດ ນ້ຳ ແອດພູເລີຍ ດ້ານຕາເວັນຕົກ ເປັນ ໜ້າຜາສູງຊັນເກືອບ 90 ອົງສາ. ສ່ວນທິດຕາເວັນອອກເປັນທົ່ງພຽງ ແຕ່ກໍບໍ່ສາມາດຂຶ້ນໄປໄດ້, ເຣດ້າມີ ຄວາມສູງປະມານ210ແມັດ( ເບິ່ງ ຈາກໜ້າຜາ ) Lima Site 85 ເປັນເຕັກໂນໂລຊີ ທີ່ທັນສະໄໝທີ່ສຸດ ໃນເວລານັ້ນ, ເນື່ອງຈາກສາມາດ ລະບຸພິກັດໄດ້ຢ່າງທ່ຽງຕົງໃນການ ບັນຊາການໂຈມຕີຝ່າຍກົງກັນຂ້າມ ທາງອາກາດ ເຄື່ອງມືນີ້ມີຊື່ເອີ້ນ ຢ່າງເປັນທາງການວ່າ TACAN (Tactical Air Control And Navigation) ແລະ ດ້ວຍຄວາມ ສຳຄັນທາງທີ່ຕັ້ງຍຸດທະສາດທາງ ການທະຫານທີ່ສຳຄັນສຸດຍອດນີ້ ຈິ່ງເຮັດໃຫ້ ຜາຖີ່ ເປັນສະໝໍລະພູມ ສູ້ຮົບອັນດຸເດືອດທັງພາກພື້ນດິນ ແລະ ທາງອາກາດ ລະຫວ່າງກອງ ກຳລັງທັງ 2 ຝ່າຍ.ໃນວັນທີ 10-11 ມີນາ 1968 ກໍາລັງປະຕິວັດລາວ ໄດ້ປີນຂື້ນຜາຖີ່ ທີ່ມີຄວາມສູງຊັນ 90 ອົງສາ ໄດ້ຢ່າງໜ້າອັດສະຈັນ ແລະ ໄດ້ຂຶ້ນໄປດັບສູນສັດຕູ, ທໍາ ປະທານປະເທດ ແຕ່ມາດຕາ 6568; ໝວດທີ 7 ລັດຖະບານ ແຕ່ ມາດຕາ 69-75; ໝວດທີ 8 ສະພາ ປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນ ແຕ່ມາດຕາ 76-84; ໝວດທີ 9 ການປົກຄອງ ທ້ອງຖິ່ນ ແຕ່ມາດຕາ 85-89; ໝວດທີ 10 ສານປະຊາຊົນ ແລະ ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນ ແຕ່ ມາດຕາ 90-103; ໝວດທີ 11 ອົງ ການກວດສອບແຫ່ງລັດ ແຕ່ມາດ ຕາ 104-107; ໝວດທີ 12 ຄະນະ ກຳມະການເລືອກຕັ້ງ ແຕ່ມາດຕາ 108-109; ໝວດທີ 13 ພາສາ, ອັກສອນ, ເຄື່ອງໝາຍຊາດ,ທຸງຊາດ, ເພງຊາດ, ວັນຊາດ, ສະກຸນເງິນ ແລະ ນະຄອນຫລວງ ແຕ່ມາດຕາ 110-116; ໝວດທີ 14 ບົດບັນຍັດ ສຸດທ້າຍ ແຕ່ມາດຕາ 117-119. ບັນຫາບົດບາດນໍາພາຂອງພັກ ຈະຮັກສາໄວ້ຄືເກົ່າວ່າ “ເປັນແກນ ນໍາໃນລະບົບການເມືອງ” ຫລື ຄວນ ລະບຸໄວ້ຢ່າງຈະແຈ້ງ ບົດບາດນໍາ ພາຂອງພັກເປັນມາດຕາໜຶ່ງ ໃນ ໝວດວ່າດ້ວຍລະບອບການເມືອງ? ບັນຫາຈຸດໝາຍສັງຄົມນິຍົມ ຄວນ ກໍານົດໄວ້ຢູ່ໃນໝວດລະບອບການ ເມືອງບໍ່ ? ບັນຫາເສດຖະກິດເອກະ ລາດເປັນເຈົ້າຕົນເອງ ຄວນກໍານົດ ໄວ້ຢູ່ໃນໝວດເສດຖະກິດບໍ່? ບັນ ຫາວຽກງານກວດກາແຫ່ງລັດ ຄວນກຳນົດໄວ້ໃນລັດຖະທຳມະນູນ ບໍ່? ບັນຫາການສ້າງຕັ້ງອົງການ ປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນຂັ້ນຕາແສງ ຄວນ ກໍານົດແນວໃດ? ທຸກຄວາມເຫັນຕໍ່ຄໍາຖາມຕ່າງໆ ດັ່ງກ່າວ ທ່ານສາມາດມີຄວາມເຫັນ ໃນນາມການຈັດຕັ້ງ ຫລື ເປັນລາຍ ບຸກຄົນ ຕໍ່ກອງປະຊຸມປະເມີນຜົນ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດລັດຖະທຳມະ ນູນ ປີ 2015 ຫລື ເປັນລາຍລັກ ອັກສອນ ສົ່ງໃຫ້ຄະນະກຳ ມະການ ລະດັບຊາດ ປັບປຸງລັດຖະທຳມະນູນ ປີ 2015 ຕາມອິເມວ: laocon@ nalao.la ຫລື ເວບໄຊ: https:// na.gov.la ລາຍຖານເຣດ້າ ແລະ ຄື້ນວິທະຍຸສື່ ສານອັນສຳຄັນຂອງສັດຕູໄດ້ ແລະ ສາມາດຢຶດເອົາຜາຖີ່ໄດ້ໃນທີ່ສຸດອັນ ເປັນໄຊຊະນະທີ່ອົງອາດກ້າຫານ, ຍິ່ງໃຫຍ່, ດຸເດືອດທີ່ສຸດ ແລະ ເປັນ ບັ້ນຮົບທີ່ປະເທດຊາດຕ້ອງຈາລຶກ ໄວ້ໃນປະຫວັດສາດຊາດລາວຕະ ຫລອດໄປ. ຜາທີ່ ຖືກປົດປ່ອຍສົມບູນໃນວັນ ທີ 13 ມິຖຸນາ 1968 ແລະ ມາຮອດ ປີ 2018 ພັກ ແລະ ລັດຖະບານ ລາວໄດ້ຈັດພິທີສະເຫລີມສະຫລອງ ວັນປົດປ່ອຍຜາຖີ່ ຄົບຮອບ 50 ປີ ແລະ ພັດທະນາພື້ນຖານໂຄ່ງລ່າງ ເຊັ່ນ: ສ້າງເສັ້ນທາງປູຢາງ, ສ້າງຂັ້ນ ໄດເຫລັກທີ່ມີຫລາຍກວ່າ 1.000 ຂັ້ນຂຶ້ນສູ່ຍອດ ຜາຖີ່ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ ຜາ ຖີ່ກາຍເປັນແຫລາງທ່ອງທ່ຽວ ທາງປະຫວັດສາດ ທີ່ທຸກໆທ່ານ ສາມາດເດີນທາງມາສຳພັດ ແລະ ທ່ຽວຊົມໄດ້.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTc3MTYxMQ==